II KO 17/16
Izba Karna2016-05-17
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonej, uniemożliwiający jej dojazd do sądu miejscowo właściwego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stan zdrowia oskarżonej, który uniemożliwia jej dojazd do sądu miejscowo właściwego i tym samym utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie rozprawy, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Kluczowe jest wykazanie przez sąd inicjujący postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego odstępstwa od zasady właściwości miejscowej.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonej R. L. innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na zły stan zdrowia oskarżonej uniemożliwiający jej dojazd. Stan zdrowia, potwierdzony opinią biegłego neurologa, obejmuje padaczkę z napadami, która stanowi przeciwwskazanie do długotrwałych podróży. Z powodu nieobecności oskarżonej nie odbyły się dwa terminy rozpraw. Sąd Rejonowy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do sądu bliżej miejsca zamieszkania oskarżonej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 17/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 17 maja 2016 r., sprawy R. L. oskarżonej z art. 83 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. wniosku Sadu Rejonowego w W. z dnia 24 marca 2016 r., sygn. akt V K […], o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r., sygn. akt V K […], wystąpił o przekazanie opisanej wyżej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że stan zdrowia oskarżonej uniemożliwia jej dojazd do tutejszego sądu. W uzasadnieniu podkreślił, że stan zdrowia oskarżonej wykazany opinią biegłego neurologa jest przeciwwskazaniem dla długotrwałych podróży, a zatem postępowanie z udziałem oskarżonej winno toczyć się w sądzie zlokalizowanym bliżej jej miejsca zamieszkania. Zdaniem wnioskującego Sądu dobro wymiaru sprawiedliwości warunkowane potrzebą doprowadzenia do przeprowadzenia procesu, który okazuje się być mało realny bez odejścia od zasady właściwości miejscowej sądu, uzasadnia przekazanie sprawy R. L. innemu
2 sądowi równorzędnemu, mającemu siedzibę w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w W. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Sąd Rejonowy uczynił zadość wskazanemu standardowi i w sposób wystarczający wykazał istnienie okoliczności, mieszczących się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym w dyspozycji art. 37 k.p.k., które w tym konkretnym przypadku wyczerpuje stan zdrowia oskarżonej uniemożliwiający prowadzenie rozprawy w sądzie miejscowo właściwym (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 sierpnia 2008 r., II KO 50/08, OSNwSK 2008/1/1625; z dnia 21 lipca 2011 r., III KO 51/11, LEX nr 860626). Właśnie z powodu stanu zdrowia oskarżonej, który uniemożliwił jej przyjazd do sądu, nie odbyły się dwa terminy rozpraw. Sprawa niniejsza wpłynęła do Sądu Rejonowego w W. w dniu 22 kwietnia 2014 r. (k. 183, t. I). Oskarżona nie stawiła się na rozprawach w dniach 7 listopada 2014 r. oraz 8 grudnia 2014 r., usprawiedliwiając swoją nieobecność stanem zdrowia uniemożliwiającym osobiste stawiennictwo (k. 205, 249, t. II). Jednocześnie, w dniu 25 listopada 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek obrońcy oskarżonej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy oskarżona może brać udział w czynnościach postępowania (k. 208 i następne, t. II). W związku z powyższym, Sąd dopuścił dowód z opinii sądowo – psychiatrycznej, w której wskazano, że oskarżona nie przejawia zaburzeń psychicznych, które ograniczałyby lub znosiły jej poczytalność (k. 263, t. II). Wobec sygnalizowanych schorzeń natury neurologicznej, Sąd dopuścił także dowód z opinii biegłego neurologa na okoliczność ustalenia stanu zdrowia oskarżonej i możliwości jej udziału w rozprawach, które miałyby się odbywać poza jej miejscem zamieszkania.
3 Z opinii neurologicznej sporządzonej w dniu 20 marca 2016 r. wynika, że u oskarżonej stwierdzono schorzenie neurologiczne pod postacią padaczki z napadami mieszanymi uogólnionymi i częściowo złożonymi. Stwierdzone schorzenie wymaga stałej obserwacji i leczenia farmakologicznego lekami przeciwpadaczkowymi oraz stanowi przeciwwskazanie do wykonywania pracy jako kierowca, na wysokościach, czy przy maszynach w ruchu (k. 315, t. II). W związku z tym biegły uznał, że obecny stan zdrowia oskarżonej nie powoduje niezdolności do brania udziału w rozprawie, jednak z uwagi na częste napady padaczkowe i konieczność przestrzegania systematycznego przyjmowania leków przeciwpadaczkowych, nie są zalecane długotrwałe podróże i wskazane byłoby, aby postępowanie toczyło się w sądzie zlokalizowanym bliżej miejsca zamieszkania oskarżonej (k. 315v, t. II). Wskazać należy, że stwierdzone u oskarżonej schorzenie ma charakter przewlekły i nie rokuje rychłego ustąpienia, uniemożliwiając tym samym stawiennictwo oskarżonej w sądzie miejscowo właściwym. W tej sytuacji przeprowadzenie procesu możliwe jest jedynie w sądzie rejonowym znajdującym się w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonej. Wskazane powyżej okoliczności faktyczne uzasadniały zastosowanie instytucji właściwości delegacyjnej określonej w art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w C. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II KO 78/17 2018-01-24Czy stan zdrowia oskarżonej, uniemożliwiający jej stawiennictwo przed sądem właściwym miejscowo, ale pozwalający na udział w rozprawie przed sądem równorzędnym bliżej miejsca zamieszkania, stanowi podstawę do przekazania…
- III KO 96/12 2012-11-28Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu stawienie się w sądzie właściwym miejscowo, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 45/14 2014-10-27Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu udział w rozprawach przed sądem właściwym miejscowo, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- III KO 34/16 2016-05-11Czy stan zdrowia oskarżonej, uniemożliwiający jej dojazd do sądu właściwego miejscowo, stanowi przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia dobra wymiaru spr…
- V KO 91/17 2017-12-14Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu stawiennictwo na rozprawach przed sądem miejscowo właściwym, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wym…
Powołane przepisy
art. 83 § 1 KKart. 9 § 3 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy