II KO 195/25
Izba Karna2025-10-28
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, jeśli wnioskodawca powołuje się na nienależytą obsadę sądu apelacyjnego z uwagi na sposób powołania sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, mimo powołania się przez wnioskodawcę na nienależytą obsadę sądu apelacyjnego. Sąd uznał, że samo powołanie sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. nie jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Brak jest podstaw do przyjęcia z góry, że każdy sędzia nominowany po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości.Stan faktyczny
A. K. złożył pismo do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Jako podstawę wskazał nienależytą obsadę sądu apelacyjnego, argumentując, że sędzia X. Y. została powołana w procedurze z udziałem tzw. neoKRS. Sąd Najwyższy rozpoznał pismo pod kątem przesłanek z art. 542 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 195/25 ZARZĄDZENIE Dnia 28 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk Dnia 28 października 2025 r., sędzia Sądu Najwyższego Jacek Błaszczyk, po zapoznaniu się z pismem A. K., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 74/23: stwierdzam, że brak jest podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego powyżej postępowania z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE W dniu 3 października 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo A. K., w którym wniósł on o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 74/23. Jako podstawę swojego żądania skazany wskazał wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku z udziałem w składzie orzekającym w instancji apelacyjnej sędziego X. Y., która została powołana do pełnienia powierzonego jej urzędu w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).
II KO 195/25 2 Ponieważ podniesione przez A. K. uchybienie wskazuje na wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej w wyroku Sądu II instancji, jego pismo podlega w niniejszym postępowaniu wstępnej kontroli i ocenie pod kątem wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 542 § 3 k.p.k. Taka kontrola prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do wszczęcia w trybie art. 542 § 3 k.p.k. postępowania o wznowienie z urzędu w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 74/23, gdyż - wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie doszło do ziszczenia przesłanek z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z nienależytą obsadą Sądu odwoławczego. Z powszechnie dostępnych informacji wynika, że X. Y. została mianowana na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie - w procedurze z udziałem tzw. neoKRS (tj. KRS ukształtowanej pod rządami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.) w dniu […] 2019 r. Ta, powołana przez skazanego okoliczność nie jest jednak wystarczająca do stwierdzenia zaistnienia uchybienia w postaci nienależytej obsady sądu rozpoznającego sprawę o sygn. akt II AKa 74/23. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem żadnych argumentów świadczących, aby w procesie powołania X. Y. na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie, czy też po objęciu przez nią urzędu, zaistniały okoliczności uzasadniające przekonanie, że w odbiorze zewnętrznym skład sądu z jej udziałem nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Takich okoliczności, w tym wskazujących na powiązania sędziego z władzą wykonawczą czy administracją sądową, nie sposób dopatrzyć się również z urzędu, analizując dostępne materiały, w tym uchwałę KRS o przedstawieniu kandydatury SSO X. Y. Prezydentowi RP. Skoro tak, to znajduje zastosowanie uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Zgodnie z pkt 2 tej uchwały brak jest podstaw do przyjęcia z góry, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed KRS po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności, a sąd z jego udziałem, jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Aby tak uznać, muszą zaistnieć jeszcze inne okoliczności, wskazujące na brak
II KO 195/25 3 niezależności i bezstronności konkretnego sędziego, których wnioskodawca w swoim piśmie nie wskazał, a Sąd Najwyższy nie dostrzegł z urzędu. Ponieważ brak jest podstaw do przyjęcia, że sprawa Sądu Apelacyjnego w Lublinie, sygn. akt II AKa 74/23, została rozpoznania przez sąd nienależycie obsadzony, a więc wystąpiła bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nie zachodzą postawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania wznowieniowego z urzędu, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. [J.J.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 12/24 2024-03-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli wnioskodawca wskazuje na nienależytą obsadę sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów?
- V KO 177/25 2025-10-28Czy brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania karnego z urzędu, gdy zarzut nienależytej obsady sądu opiera się wyłącznie na fakcie nominacji sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownict…
- IV KO 35/20 2020-08-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w t…
- IV KO 149/25 2025-11-26Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli zarzut dotyczy nienależytej obsady sądu spowodowanej powołaniem sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Są…
- IV KO 37/25 2025-04-16Czy udział w składzie sądu apelacyjnego sędziego powołanego na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1…
Powołane przepisy
art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 542 § 3 KPK§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy