II KO 195/25

Izba Karna2025-10-28

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, jeśli wnioskodawca powołuje się na nienależytą obsadę sądu apelacyjnego z uwagi na sposób powołania sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, mimo powołania się przez wnioskodawcę na nienależytą obsadę sądu apelacyjnego. Sąd uznał, że samo powołanie sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. nie jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Brak jest podstaw do przyjęcia z góry, że każdy sędzia nominowany po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości.
Stan faktyczny
A. K. złożył pismo do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Jako podstawę wskazał nienależytą obsadę sądu apelacyjnego, argumentując, że sędzia X. Y. została powołana w procedurze z udziałem tzw. neoKRS. Sąd Najwyższy rozpoznał pismo pod kątem przesłanek z art. 542 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 195/25 ZARZĄDZENIE Dnia 28 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk Dnia 28 października 2025 r., sędzia Sądu Najwyższego Jacek Błaszczyk, po zapoznaniu się z pismem A. K., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 74/23: stwierdzam, że brak jest podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego powyżej postępowania z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE W dniu 3 października 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo A. K., w którym wniósł on o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 74/23. Jako podstawę swojego żądania skazany wskazał wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku z udziałem w składzie orzekającym w instancji apelacyjnej sędziego X. Y., która została powołana do pełnienia powierzonego jej urzędu w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). II KO 195/25 2 Ponieważ podniesione przez A. K. uchybienie wskazuje na wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej w wyroku Sądu II instancji, jego pismo podlega w niniejszym postępowaniu wstępnej kontroli i ocenie pod kątem wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 542 § 3 k.p.k. Taka kontrola prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do wszczęcia w trybie art. 542 § 3 k.p.k. postępowania o wznowienie z urzędu w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 74/23, gdyż - wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie doszło do ziszczenia przesłanek z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z nienależytą obsadą Sądu odwoławczego. Z powszechnie dostępnych informacji wynika, że X. Y. została mianowana na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie - w procedurze z udziałem tzw. neoKRS (tj. KRS ukształtowanej pod rządami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.) w dniu […] 2019 r. Ta, powołana przez skazanego okoliczność nie jest jednak wystarczająca do stwierdzenia zaistnienia uchybienia w postaci nienależytej obsady sądu rozpoznającego sprawę o sygn. akt II AKa 74/23. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem żadnych argumentów świadczących, aby w procesie powołania X. Y. na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie, czy też po objęciu przez nią urzędu, zaistniały okoliczności uzasadniające przekonanie, że w odbiorze zewnętrznym skład sądu z jej udziałem nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Takich okoliczności, w tym wskazujących na powiązania sędziego z władzą wykonawczą czy administracją sądową, nie sposób dopatrzyć się również z urzędu, analizując dostępne materiały, w tym uchwałę KRS o przedstawieniu kandydatury SSO X. Y. Prezydentowi RP. Skoro tak, to znajduje zastosowanie uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Zgodnie z pkt 2 tej uchwały brak jest podstaw do przyjęcia z góry, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed KRS po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności, a sąd z jego udziałem, jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Aby tak uznać, muszą zaistnieć jeszcze inne okoliczności, wskazujące na brak II KO 195/25 3 niezależności i bezstronności konkretnego sędziego, których wnioskodawca w swoim piśmie nie wskazał, a Sąd Najwyższy nie dostrzegł z urzędu. Ponieważ brak jest podstaw do przyjęcia, że sprawa Sądu Apelacyjnego w Lublinie, sygn. akt II AKa 74/23, została rozpoznania przez sąd nienależycie obsadzony, a więc wystąpiła bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nie zachodzą postawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania wznowieniowego z urzędu, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. [J.J.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 542 § 3 KPK§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy