II KO 225/25
Izba Karna2026-01-20
Skład orzekający: Adam Roch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty wyłącznie na kwestionowaniu oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, które były już przedmiotem oceny w postępowaniu apelacyjnym, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, jeśli nie zawiera argumentacji wpisującej się w podstawy wznowienia. Niezadowolenie z oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, które były już przedmiotem oceny w postępowaniu apelacyjnym, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, gdyż postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją weryfikującą poprawność orzeczeń. W takich przypadkach Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych.Stan faktyczny
Skazany R. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach. Wnioskodawca zakwestionował ocenę materiału dowodowego i przedstawił własne ustalenia faktyczne. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku skazanego R. Z. o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
II KO 225/25 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie R. Z. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 157 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2026 r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 13 grudnia 2022 roku w sprawie o sygn. II AKa 265/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 5 maja 2022 roku w sprawie o sygn. II K 95/21 na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. postanowił: odmówić przyjęcia wniosku skazanego R. Z. o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Pismem z dnia 2 listopada 2025 r. R. Z. wniósł o przyznania mu nowego obrońcy z urzędu celem złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2022 roku w sprawie o sygn. akt II AKa 265/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 5 maja 2022 roku w sprawie o sygn. II K 95/21. W treści pisma wnioskujący zakwestionował ocenę materiału dowodowego sprawy,
II KO 225/25 2 przedstawiając w zamian jej własną wersję, a w konsekwencji także i takie ustalenia faktyczne. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek jest oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k. Powyższy przepis nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli wniosku o wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu nieprofesjonalnego pod kątem tego czy nie jest on oczywiście bezzasadny. Kontrola ta ma charakter quasi formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania wniosku, ani też do badania jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania jego treści w celu ustalenia możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do usunięcia braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na pierwszy rzut oka”, niewątpliwa, a wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016/1/5; z 6 października 2015 r., V KO 56/15, Lex 3530681). W złożonym przez R. Z. wniosku brak jest argumentacji choćby potencjalnie wpisującej się w podstawy wznowienia. Na tle prezentowanej przez skazanego argumentacji wypada zaznaczyć, że jego niezadowolenie z oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego. Podkreślić trzeba, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju „trzecią instancją”, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności orzeczeń zapadłych w sądach pierwszej i drugiej instancji. Tym bardziej niezasadne na tym etapie jest eksponowanie uchybień w ocenie materiału dowodowego, który znany był sądom orzekającym w postępowaniu merytorycznym, a to właśnie czyni wnioskodawca. Wszystkie te okoliczności zostały bowiem poddane ocenie w toku właściwego postępowania jurysdykcyjnego. Właściwym polem do
II KO 225/25 3 zakwestionowania oceny dowodów czy błędnych ustaleń faktycznych była apelacja, którą zresztą obrońca R. Z. wywiódł. Wznowienie postępowania może zaś nastąpić wyłącznie na ściśle określonych przez ustawodawcę podstawach. Takich jednak we wniosku nie wskazano. Sąd Najwyższy nie stwierdził także zaistnienia przesłanek wznowienia z urzędu, o których mowa w art. 542 § 3 k.p.k. W oparciu o powyższe stwierdzić zatem trzeba, że zmaterializowały się przewidziane w art. 545 § 3 k.p.k. podstawy do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie jako oczywiście bezzasadnego, bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia jego braków formalnych, takich jak niesporządzenie go przez adwokata i brak opłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KO 50/25 2025-04-29Czy wniosek o wznowienie postępowania, który kwestionuje ocenę materiału dowodowego i ustalenia faktyczne, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.?
- IV KO 31/25 2025-07-25Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania, oparty wyłącznie na niezadowoleniu z ustaleń faktycznych, oceny dowodów lub zastosowania prawa materialnego, które były już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławc…
- II KO 121/24 2025-03-27Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania, który powtarza okoliczności już rozpoznawane w poprzednich postępowaniach o wznowienie, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.?
- IV KO 28/25 2025-04-15Czy wniosek o wznowienie postępowania, który opiera się na argumentach już wielokrotnie rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy i nie wskazujących na nowe okoliczności lub podstawy wznowienia, może zostać uznany za oczywiście…
- V KO 10/25 2025-03-18Czy wniosek o wznowienie postępowania, który opiera się jedynie na niezadowoleniu z ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego, może zostać przyjęty do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 13 § 1 KKart. 148 § 1 KKart. 156 § 1 pkt 2 KKart. 11 § 2 KKart. 157 § 2 KKart. 545 § 3 KPKart. 542 § 3 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy