II KO 25/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Zembaty (sprawozdawca). Sędziowie: A. Pyszkowski, F. Żmijewski. Prokurator: L. Chmielewski.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Generalnego PRL o przedłużenie do dnia 13 czerwca 1956 r. tymczasowego aresztowania zastosowanego postanowieniem Prokuratora miasta i powiatu bielsko-bielskiego w sprawie Stefana J., Antoniego S., Jana W., Władysława P. i Wincentego H. oraz wniosku obrońcy oskarżonego Antoniego S. o uchylenie środka zapobiegawczego tymczasowego aresztowania w stosunku do oskarżonego Antoniego S., postanowił oba wyżej wymienione wnioski pozostawić bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktyczneI.Postanowieniem Prokuratora miasta i powiatu bielsko-bielskiego zastosowano tymczasowe aresztowanie wobec:1.Stefana J. - od dnia 30.IV.1955 r.,2.Antoniego S. - od dnia 25.III.1955 r. do dnia 9.IV.1955 r, i od dnia 30.IV.1955 r.,3.Jana W. - od dnia 25.III.1955 r.,4.Władysława P. - od dnia 25.III.1955 r.,5.Wincentego H. - od dnia 23.III.1955 r.Stefan J., Antoni S., Jan W., Władysław P. i Wincenty H. zostali aresztowani pod zarzutem, że działając wspólnie skradli w Zakładach Przemysłu Wełnianego w B. 160 kg przędzy czesankowej, którą częściowo sprzedali.W dniu 20.VI.1955 r. Prokuratura miasta i powiatu bielsko-bielskiego sporządziła w sprawie tej akt oskarżenia, zarzucając:Stefanowi J. - popełnienie przestępstwa z art. 26 k.k. i 1 § 3 lit. a) dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), Antoniemu S. - popełnienie przestępstwa z art. 3 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), Janowi W., Władysławowi P. i Wincentemu H. - popełnienie przestępstwa z art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68).Sąd Wojewódzki w Stalinogrodzie, na sesji wyjazdowej w Bielsku, wyrokiem z dnia 29.10.1955 r. skazał m. i.: Stefana J. z art. 3 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) na 4 lata więzienia i 3.000 zł grzywny, Antoniego S. z tegoż artykułu na 3 lata więzienia i 3.000 zł grzywny, Jana W. i Władysława P. z art. 1 § 3 lit. a) na kary po 5 lat więzienia wraz z utratą praw na 3 lata, Wincentego H. z tegoż artykułu na 3 lata więzienia i utratę praw na 2 lata.Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na skutek rewizji złożonych przez obronę, wyrokiem z dnia 20.I.1956 r. (II K 1125/55) uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temuż sądowi do ponownego rozpoznania.W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy wskazał na konieczność przeprowadzenia w toku ponownej rozprawy szeregu nowych dowodów, a m. i.:-przeprowadzenia w toku dziennika podawczego Spółdzielni im. Staszica za 1955 r.,-przeprowadzenie oględzin książki wysłanych listów zwykłych tejże Spółdzielni za 1955 r.,-przeprowadzenie oględzin korespondencji, brudnopisów, pism Spółdzielni im. Staszica z dnia 10 i 18 marca 1955 r.,-przesłuchania jako świadków osób, które dzienniki te prowadziły i brudnopisy sporządzały,-przeprowadzenie oględzin dziennika podawczego Zakładu Przemysłu Wełnianego w B. z 1955 r. i przesłuchania osoby, która dziennik ten prowadziła, oraz osób, które mogły przyjąć pisma ze Spółdzielni im. Staszica,-sprawdzenie przy pomocy biegłego grafologa, kto pisał do jednego z oskarżonych, mianowicie Heleny B., kartkę, na którą powołała się ona w toku rozprawy.Sąd Wojewódzki w Stalinogrodzie, uważając, że polecenia Sądu Najwyższego mogą być wykonane tylko częściowo przez sąd oraz że na tle uzupełnionego materiału dowodowego może zajść konieczność uzupełnienia lub zmiany aktu oskarżenia, postanowieniem z dnia 18 lutego 1956 r. zwrócił akta Prokuraturze w trybie art. 305 k.p.k.Powołując się na opisany wyżej stan faktyczny oraz na to, że przeprowadzenie czynności wskazanych w wymienionym wyżej wyroku Sądu Najwyższego wymagać będzie dłuższego czasu, tudzież że wszyscy wyżej wymienieni podejrzani przebywają w areszcie przeszło 9 miesięcy, Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej złożył w dniu 11 kwietnia 1956 r. wniosek (Nr S.Śl.KO 1346/56/2536) o przedłużenie przez Sąd Najwyższy, na podstawie art. 158 § 4 k.p.k., do dnia 13 czerwca 1956 r., a więc o 2 miesiące i 2 dni, tymczasowego aresztowania zastosowanego wobec wyżej wymienionych podejrzanych.Wniosek ten jest przedwczesny. Jak to wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego, okres aresztowania żadnego z wyżej wymienionych podejrzanych w toku śledztwa nie przekroczył dotychczas 6 miesięcy, wobec czego sam Prokurator Generalny PRL władny jest na podstawie art. 158 § 3 k.p.k. przedłużyć areszt tymczasowy, zastosowany wobec wyżej wymienionych podejrzanych, jeszcze o 3 miesiące, a więc o okres dłuższy od okresu wymienionego w jego wniosku.Wszyscy podejrzani przebywają już wprawdzie w areszcie przeszło 9 miesięcy jako tymczasowo aresztowani w tej samej sprawie, lecz okoliczność ta nie pozbawia Prokuratora Generalnego PRL wyżej wymienionego uprawnienia, skoro przyczyną przedłużenia czasu trwania tymczasowego aresztowania tych podejrzanych ponad ten okres było to, że w ich sprawie toczyło się postępowanie sądowe w czasie od 20 czerwca 1955 r. do 18 lutego 1956 r. Do okresów tymczasowego aresztowania, o których mowa w art. 158 § 1, 2, 3 i 4 k.p.k., nie wlicza się bowiem tego czasu, w którym toczy się postępowanie sądowe (w I i II instancji), a tylko ten, w którym trwa śledztwo, przy czym w wypadku określonym w art. 305 § 1 k.p.k. te okresy tymczasowego aresztowania podejrzanych, jakie przypadają na czas przed wniesieniem aktu oskarżenia i po zwróceniu akt oskarżycielowi publicznemu celem uzupełnienia śledztwa, należy liczyć łącznie, a nie oddzielnie, i również bez uwzględnienia czasu, w którym toczyło się postępowanie sądowe. Wynika to z faktu, że żaden z przepisów k.p.k. nie ogranicza czasu trwania tymczasowego aresztowania oskarżonego w okresie toczącego się postępowania sądowego oraz że przepisy art. 158 k.p.k. mówią wyraźnie o czasie trwania aresztowania "podejrzanego w toku śledztwa" "lub dochodzenia", a nadto z faktu, że w wypadku określonym w art. 305 § 1 k.p.k. mamy do czynienia nie z nowym śledztwem, lecz z uzupełnieniem śledztwa poprzednio przeprowadzonego.II.Wniosku o uchylenie środka zapobiegawczego tymczasowego aresztowania oskarżonego Antoniego S. Sąd Najwyższy nie uwzględnił, albowiem w obecnym stadium postępowania istnieje nadal obawa matactwa.