II KO 28/16

Izba Karna2016-07-26

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na wykonywanie przez oskarżoną zawodu prokuratora w okręgu sądu, w którym toczy się postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest możliwe w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie, fakt wykonywania przez oskarżoną zawodu prokuratora w okręgu Sądu Okręgowego w Łodzi, co wiązało się z relacjami zawodowymi z sędziami tego sądu, mógł tworzyć subiektywne odczucie braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy, co uzasadniało przekazanie jej do innego sądu.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Łodzi wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. G. D. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Oskarżona przez wiele lat pełniła funkcję prokuratora w tym okręgu, co mogło prowadzić do powstania relacji zawodowych z sędziami Sądu Okręgowego w Łodzi. Sąd wnioskujący uznał, że te okoliczności mogą tworzyć wątpliwość co do warunków bezstronnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 28/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie M. G. D., oskarżonej o czyn z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. i art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2016 r. wniosku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. IV K 95/16, o przekazanie sprawy do rozpozniania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. IV K 95/16, Sąd Okręgowy w Łodzi wystąpił o przekazanie do rozpoznania w trybie art. 37 k.p.k. innemu równorzędnemu sądowi sprawy toczącej się przed tym Sądem przeciwko M. G. D., oskarżonej o czyn m.in. z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 11 § 2 k.k. We wniosku wskazano, że oskarżona jest prokuratorem w stanie spoczynku, który przez wiele lat pełnił funkcję Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi, a wcześniej Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi, w związku z czym występowała jako oskarżyciel publiczny w licznych postępowaniach toczących się przed Sądem Okręgowym w Łodzi. Wynikający z tego częsty i intensywny kontakt 2 oraz powstałe w ten sposób relacje zawodowe z sędziami Sądu Okręgowego w Łodzi mogą, w ocenie wnioskującego Sądu, tworzyć w subiektywnym odczuciu wątpliwość co do warunków bezstronnego rozpoznania sprawy oskarżonej, co uzasadnia wniosek o zastosowanie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Inicjatywa Sądu Okręgowego w Łodzi jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy w Łodzi stanął przed koniecznością rozpoznania sprawy przeciwko M. G. D., wykonującej przez lata zawód prokuratora w okręgu tego Sądu, co nieuchronnie wiązało się z nawiązaniem (co najmniej) relacji zawodowych z sędziami wnioskującego Sądu. W ocenie Sądu Najwyższego, już z uwagi na te zaszłości rozpoznanie niniejszej sprawy w Sądzie Okręgowym w Łodzi mogłoby tworzyć w społecznym odbiorze subiektywne przekonanie o braku warunków do jej bezstronnego rozpoznania w tym Sądzie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNwSK 2008, poz. 2077). Funkcjonowanie zaś tego rodzaju – nawet obiektywnie bezpodstawnych – spekulacji z pewnością nie jest zgodne z interesem wymiaru sprawiedliwości . Dla zapewnienia więc pełnej niezależności i swobody orzekania, a także w trosce o dobro wymiaru sprawiedliwości niezbędne jest przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi i to usytuowanemu w miejscu znajdującym się poza terenem właściwości byłej Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi w której ostatnio pracowała oskarżona. Nie bez znaczenia dla tej decyzji pozostawał też powszechnie znany fakt, że w ogóle sprawy o przestępstwa popełnione przez osoby wykonujące zawody prawnicze – zwłaszcza taką społecznie doniosłą funkcję, którą w ostatnim czasie przed przejściem w stan spoczynku sprawowała oskarżona – tym bardziej budzą szczególne zainteresowanie społeczne. Okoliczności te, nawet gdyby nie 3 kwestionować tego, że brak jest obiektywnych powodów do powątpiewania w bezstronność sędziów Sądu Okręgowego w Łodzi, prowadzą nawet samoistnie do uznania, że w interesie wymiaru sprawiedliwości leży rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez inny sąd równorzędny. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 284 § 1 KKart. 297 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 37 KPKart. 286 § 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy