II KO 28/16
Izba Karna2016-07-26
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na wykonywanie przez oskarżoną zawodu prokuratora w okręgu sądu, w którym toczy się postępowanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest możliwe w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie, fakt wykonywania przez oskarżoną zawodu prokuratora w okręgu Sądu Okręgowego w Łodzi, co wiązało się z relacjami zawodowymi z sędziami tego sądu, mógł tworzyć subiektywne odczucie braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy, co uzasadniało przekazanie jej do innego sądu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Łodzi wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. G. D. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Oskarżona przez wiele lat pełniła funkcję prokuratora w tym okręgu, co mogło prowadzić do powstania relacji zawodowych z sędziami Sądu Okręgowego w Łodzi. Sąd wnioskujący uznał, że te okoliczności mogą tworzyć wątpliwość co do warunków bezstronnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 28/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie M. G. D., oskarżonej o czyn z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. i art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2016 r. wniosku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. IV K 95/16, o przekazanie sprawy do rozpozniania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. IV K 95/16, Sąd Okręgowy w Łodzi wystąpił o przekazanie do rozpoznania w trybie art. 37 k.p.k. innemu równorzędnemu sądowi sprawy toczącej się przed tym Sądem przeciwko M. G. D., oskarżonej o czyn m.in. z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 11 § 2 k.k. We wniosku wskazano, że oskarżona jest prokuratorem w stanie spoczynku, który przez wiele lat pełnił funkcję Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi, a wcześniej Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi, w związku z czym występowała jako oskarżyciel publiczny w licznych postępowaniach toczących się przed Sądem Okręgowym w Łodzi. Wynikający z tego częsty i intensywny kontakt
2 oraz powstałe w ten sposób relacje zawodowe z sędziami Sądu Okręgowego w Łodzi mogą, w ocenie wnioskującego Sądu, tworzyć w subiektywnym odczuciu wątpliwość co do warunków bezstronnego rozpoznania sprawy oskarżonej, co uzasadnia wniosek o zastosowanie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Inicjatywa Sądu Okręgowego w Łodzi jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy w Łodzi stanął przed koniecznością rozpoznania sprawy przeciwko M. G. D., wykonującej przez lata zawód prokuratora w okręgu tego Sądu, co nieuchronnie wiązało się z nawiązaniem (co najmniej) relacji zawodowych z sędziami wnioskującego Sądu. W ocenie Sądu Najwyższego, już z uwagi na te zaszłości rozpoznanie niniejszej sprawy w Sądzie Okręgowym w Łodzi mogłoby tworzyć w społecznym odbiorze subiektywne przekonanie o braku warunków do jej bezstronnego rozpoznania w tym Sądzie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNwSK 2008, poz. 2077). Funkcjonowanie zaś tego rodzaju – nawet obiektywnie bezpodstawnych – spekulacji z pewnością nie jest zgodne z interesem wymiaru sprawiedliwości . Dla zapewnienia więc pełnej niezależności i swobody orzekania, a także w trosce o dobro wymiaru sprawiedliwości niezbędne jest przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi i to usytuowanemu w miejscu znajdującym się poza terenem właściwości byłej Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi w której ostatnio pracowała oskarżona. Nie bez znaczenia dla tej decyzji pozostawał też powszechnie znany fakt, że w ogóle sprawy o przestępstwa popełnione przez osoby wykonujące zawody prawnicze – zwłaszcza taką społecznie doniosłą funkcję, którą w ostatnim czasie przed przejściem w stan spoczynku sprawowała oskarżona – tym bardziej budzą szczególne zainteresowanie społeczne. Okoliczności te, nawet gdyby nie
3 kwestionować tego, że brak jest obiektywnych powodów do powątpiewania w bezstronność sędziów Sądu Okręgowego w Łodzi, prowadzą nawet samoistnie do uznania, że w interesie wymiaru sprawiedliwości leży rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez inny sąd równorzędny. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 48/20 2020-05-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 113/23 2024-02-08Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. z uwagi na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu, gdy jeden z oskarżonych był biegłym s…
- II KO 12/14 2014-04-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem sprawy są czynności podejmowane przez prokurator…
- IV KO 67/21 2021-06-16Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., gdy oskarżony jest adwokatem aktywnie działającym na obszarze właściwości sądu miejscowego?
- IV KO 29/14 2014-05-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Powołane przepisy
art. 284 § 1 KKart. 297 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 37 KPKart. 286 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy