II KO 31/18

Izba Karna2019-02-26

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, który nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, aby mógł zostać przyjęty przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając, że przepis art. 545 § 2 k.p.k. nakłada bezwzględny obowiązek sporządzenia i podpisania takiego wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, jeśli nie pochodzi on od prokuratora. Niespełnienie tego wymogu, zwanego przymusem adwokackim, skutkuje bezskutecznością prawną wniosku.
Stan faktyczny
Przewodniczący Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu braku formalnego, polegającego na tym, że wniosek nie został sporządzony i podpisany przez obrońcę lub pełnomocnika. Wnioskodawca złożył zażalenie, argumentując okolicznościami dotyczącymi innego postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 31/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie S. D. o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2019 r., zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2019 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku S. D. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt XVIII K […], zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] o sygn. akt II AKa […], wobec nieuzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez złożenie takiego wniosku sporządzonego i podpisanego przez obrońcę lub pełnomocnika zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył S. D., w którym przedstawił okoliczności złożenia kasacji przez wyznaczonego obrońcę z urzędu w innej sprawie karnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Zażalenie nie jest zasadne, albowiem prawidłowo odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Przepis art. 545 § 2 k.p.k. stwierdza jednoznacznie, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. W doktrynie oraz orzecznictwie obowiązek ten określany jest powszechnie, jako przymus adwokacki, chodzi bowiem o to, by przedmiotowy wniosek opracował podmiot fachowy. Użyte w tym przepisie sformułowanie "powinien" jest równoznaczne z bezwzględną koniecznością realizacji nakazu w nim zawartego. A zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę (skazanego), jest czynnością prawnie bezskuteczną (zob. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 1153, postanowienia Sądu Najwyższego: z dn. 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex Nr 1220908, z dn. 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex Nr 1228644, z dn. 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, Nr 11-12, poz. 88). W tej sprawie skazany brak formalny osobistego wniosku o wznowienie postępowania mógł usunąć tylko poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego ustanowionego z wyboru, do czego został wezwany zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2018 r. (k. 29). Wezwanie to zawiera wyczerpujące pouczenie, w tym również o konsekwencjach nieusunięcia tego braku, do którego jednak skazany się nie zastosował. Przypomnieć należy, że skazanemu umożliwiono wcześniej skorzystanie z pomocy prawnej adwokata z urzędu, który zawiadomił Sąd Najwyższy o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania (k. 25-27), a o fakcie tym poinformowano również skazanego w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków formalnych. Podniesione przez skazanego w zażaleniu argumenty dotyczące okoliczności złożenia kasacji przez wyznaczonego obrońcę z urzędu w innej sprawie karnej, nie mają znaczenia dla oceny sytuacji procesowej podlegającej kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu. W związku z tym uznać należy, że brak jest podstaw do zakwestionowania zasadności zaskarżonego zarządzenia. 3 Ponieważ skazany mimo wezwania nie usunął braku formalnego, wydanie zaskarżonego zarządzenia stało się konieczne. Zarządzenie to jest w pełni zasadne i jako takie należało utrzymać w mocy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 545 § 1 KPKart. 545 § 2 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy