II KO 37/24
Izba Karna2024-04-04
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy. W takiej sytuacji, aby zapewnić obiektywne i bezstronne rozpoznanie sprawy oraz uniknąć zarzutów o brak niezawisłości sędziowskiej, konieczne jest przekazanie sprawy innemu sądowi. Przekazanie to ma na celu zapewnienie dobra wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Okręgowego w Warszawie i Sądu Rejonowego w Chełmie, uznając, że czynu nie popełniono. J. M., składający zawiadomienie, złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Rejonowy w Chełmie, rozpoznając zażalenie, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na potencjalny brak bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w Chełmie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krasnymstawie.Pełny tekst orzeczenia
II KO 37/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie zażalenia J. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chełmie z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 kwietnia 2024 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II Kp 53/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krasnymstawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt […].2024, prokurator Prokuratury Rejonowej w Chełmie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie „przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez […] Sądu Okręgowego w Warszawie i […] Sądu Rejonowego w Chełmie w okresie od dnia […] 2023 roku nie później niż do dnia […] 2023 roku w W. i C. poprzez dokonywanie matactw procesowych w sprawie o sygn. akt II K 13/23 polegających na usunięciu z akt prowadzonego postępowania o sygn. akt II K 13/23 pisma J. M. złożonego w biurze podawczym Sądu w dniu 13.12.2023 r.,
II KO 37/24 2 czym działano na szkodę interesu prywatnego J. M. , tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.” wobec stwierdzenia, iż czynu nie popełniono. Zażalenie na opisane postanowienie złożył składający zawiadomienie J. M. . Wniesiony środek odwoławczy został zarejestrowany w Sądzie Rejonowym w Chełmie pod sygnaturą II Kp 53/24. Postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r. Sąd Rejonowy w Chełmie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie opisanej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Chełmie zasługuje na uwzględnienie. Odstąpienie od procesowej zasady, iż sprawę winien rozpoznawać sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w wyjątkowych okolicznościach, uzasadniających taką decyzję dobrem wymiaru sprawiedliwości. Z całą pewnością w pojęciu tym mieści się postulat rozpoznawania sprawy przez sąd, któremu zewnętrzny obserwator nie może zarzucić braku bezstronności, a w szczególności wypowiadania się we własnej sprawie. Przedmiotem decyzji procesowej wydanej przez prokuratora, która zaskarżona została przez J. M. , była kwestia ewentualnej odpowiedzialności sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w Chełmie za czyn z art. 231 § 1 k.k., polegający na działaniu na szkodę prywatnego interesu skarżącego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu z dnia 6 marca 2024 r., że w sytuacji gdy – zważywszy na przedmiot postępowania – sprawę rozpoznawać miałby Sąd, którego sędziowie mieliby dopuścić się opisanego wyżej przestępstwa, w odczuciu społecznym, uzasadniony byłby zarzut, iż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania zażalenia. Kierując się powyższym należało stosownie do art. 37 § 1 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zważywszy, że skarżący już wcześniej składał doniesienie o popełnieniu przestępstwa przez sędziów Sądu właściwego do rozpoznania sprawy (postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chełmie z dnia 3 listopada 2023 r., sygn. akt […].2023), sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krasnymstawie, z obszaru
II KO 37/24 3 właściwości innego sądu okręgowego, co winno zapewnić właściwą swobodę orzekania. [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 45/21 2021-06-08Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu właściwego, a odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo przekroczenia uprawnień, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu…
- V KO 31/16 2016-04-21Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zarzutów wobec sędziów danego sądu, a sędziowie tego sądu złożyli wnioski o wyłączenie od jej rozpoznania, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzę…
- IV KO 24/20 2020-04-28Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy bezpośrednio działań sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na d…
- I KO 107/25 2025-11-26Czy przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, gdy stroną postępowania lub osobą, której dotyczy postępowanie, jest sędzia lub pracownik sądu?
- II KO 176/25 2025-09-23Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest zasadny, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu właściwego, w tym prezesa tego sądu, a także innych funk…
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 1 KPKart. 231 § 1 KK§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy