II KO 40/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes S.N. M. Paluch, Sędziowie S.N.: J. Potępa (sprawozdawca), A. Kafarski (współsprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Maurycego W., osk. z art. 161 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi w Łodzi kwestię prawną, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:Czy prokurator może żądać w rewizji skazania oskarżonego na podstawie surowszego przepisu niż oznaczony w akcie oskarżenia, jeżeli nie wnosił o zmianę kwalifikacji prawnej na rozprawie głównej. Jeżeli prokurator ma takie prawo - to w przypadku uniewinnienia oskarżonego przez sąd I instancji od zarzutu dokonania przestępstwa "abolicyjnego", w razie wystąpienia prokuratora w rewizji z takim wnioskiem (o skazanie oskarżonego z surowszego przepisu za przestępstwo "amnestyjne", czy sąd wojewódzki jest obowiązany umorzyć postępowanie karne względem oskarżonego z mocy art. 2 ustawy z dnia 27.IV.1956 r, o amnestii, czy też jedynie ewentualnie może postępowanie to umorzyć na zasadzie art. 5 tej ustawy w razie istniejących do tego podstawrozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePostępowanie karne toczy się z powodu konkretnego czynu, stanowiącego przestępstwo. Oskarżyciel ma prawo w każdym stadium postępowania wskazywać na właściwą jego zdaniem kwalifikację prawną tego czynu. Stanowisko oskarżyciela w tej kwestii w żadnej mierze nie wiąże sądu. Uznając, że czyn zarzucony oskarżonemu stanowi inne przestępstwo aniżeli wskazywane w akcie oskarżenia, sąd I instancji albo przekazuje sprawę komu należy, jeśli sam do rozpoznania sprawy o to przestępstwo nie jest właściwy, albo prowadzi postępowanie do końca, zachowując przy tym przepis art. 324 § 2 k.p.k., gdyby aktualne było skazanie oskarżonego na podstawie przepisu surowszego niż podany w akcie oskarżenia. Sąd rewizyjny nie jest skrępowany ani kwalifikacją prawną czynu wskazaną w akcie oskarżenia, ani kwalifikacją podaną przez oskarżyciela dopiero w swojej rewizji. Uznając, że wedle należytej, jego zdaniem, kwalifikacji prawnej czyn oskarżonego podlega puszczeniu w niepamięć zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 27.IV. 1956 r. o amnestii albo zasługuje na karę w rozmiarach oznaczonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 tej ustawy, sąd rewizyjny umarza postępowanie: w pierwszym przypadku - stosownie do art. 2, w drugim - w myśl art. 5 ust. 1 wspomnianej tu ustawy. Orzeczenie to wyda sąd rewizyjny w obu tych przypadkach niezależnie od treści zaskarżonego wyroku, jednakże po uchyleniu naprzód tego wyroku. Oczywiście - w razie uznania, że uniewinnienie oskarżonego przez sąd I instancji było słuszne, sąd rewizyjny wyrok ten utrzyma w mocy, niezależnie od stanowiska oskarżonego w przedmiocie amnestii (art. 14 ustawy z dnia 27.IV.1956 r. o amnestii). W razie przyjęcia, że rewizja oskarżyciela, domagającego się ukarania oskarżonego na podstawie surowszego przepisu prawa, jest uzasadniona, a kara, którą wypadnie wymierzyć oskarżonemu na zasadzie tego przepisu musi być wyższa od tych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27.IV.1956 r. o amnestii, sąd rewizyjny uchyla zaskarżony wyrok i bądź sam orzeka co do istoty sprawy, jeżeli pozwalają na to w konkretnym przypadku przepisy § 1 zd. 1 i § 3 art. 388 k.p.k., bądź przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji w myśl art. 388 § 1 zd. 2 k.p.k. W obu wypadkach zastosowanie mieć musi norma art. 324 § 2 k.p.k.