II KO 41/23

Izba Karna2023-06-15

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy w sprawie o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, rolę reprezentanta strony pełni Prezes Sądu Apelacyjnego, który ma rozpoznać apelację w tej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy w sprawie o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, rolę reprezentanta strony pełni Prezes Sądu Apelacyjnego, który ma rozpoznać apelację, może to rodzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W związku z tym, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, zapewniając postępowanie wolne od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w [...] zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była sytuacja, w której w sprawie o odszkodowanie, której apelację miał rozpoznać Sąd Apelacyjny, rolę reprezentanta strony pełnił Prezes tegoż Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 41/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie Y.B. w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 czerwca 2023 r. wniosku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 356/22 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Apelacyjnego w [...] sygn. akt II AKa 356/22 do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w B. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 356/22, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy Y.B. w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek Sąd Apelacyjny w [...] wskazał, że 22 września 2022 r. Sąd Okręgowy w Z. wydał wyrok w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, od które apelacje wniósł pełnomocnik wnioskodawcy. Sąd Najwyższy, zważył co następuje. II KO 41/23 2 Inicjatywa Sądu Apelacyjnego w [...] zasługuje na uwzględnienie. Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie przyjmuje się, że do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego, czy też takie, które mogą powodować w odbiorze społecznym - nawet mylne - przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego jej osądzenia. (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Zdaniem Sądu Najwyższego, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sytuacja, w której, Sądowi Apelacyjnemu w [...] przedstawiono do rozpoznania apelację w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie, będącej konsekwencją stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania w sprawie Sądu Okręgowego Z., sygn. akt II K 60/20, w której rolę reprezentanta strony pełni Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], może u postronnego obserwatora rodzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Przekazanie sprawy innemu sadowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k. zapewni możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, co pozwoli na realizację zasady budowania społecznego zaufania do organów wymiaru sprawiedliwości, kierujących się zasadą bezstronności. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [ł.n] II KO 41/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy