II KO 44/25
Izba Karna2025-04-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie kasacyjne zakończone oddaleniem kasacji, jeśli skazany złożył wniosek sygnalizacyjny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania kasacyjnego, które zakończyło się oddaleniem kasacji. Orzeczenie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania. Instytucja wznowienia postępowania dotyczy postępowania sądowego rozstrzygającego o odpowiedzialności karnej, a oddalenie kasacji jedynie orzeka o niezasadności skargi kasacyjnej, nie wkraczając w sferę prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie.Stan faktyczny
Skazany D. P. złożył wniosek sygnalizacyjny o wznowienie postępowania kasacyjnego, które zakończyło się oddaleniem jego kasacji przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i uznał, że nie ma podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania kasacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
II KO 44/25 ZARZĄDZENIE Dnia 30 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz W związku z wnioskiem sygnalizacyjnym skazanego D. P. z dnia 13 marca 2025 r. r., (art. 9 § 2 k.p.k.), w przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023r., sygn. akt II KK 351/22, o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego D.P. jako oczywiście bezzasadnej, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie wskazanego wyżej postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE W myśl art. 542 § 3 k.p.k. uchybienia ujęte w art. 439 § 3 k.p.k. stanowią przyczyny wznowienia postępowania karnego z urzędu. W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do podjęcia działań z urzędu przez Sąd Najwyższy w przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023r., sygn. akt II KK 351/22, o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego D. P. jako oczywiście bezzasadnej, Wskazać należy, iż instytucja wznowienia postępowania dotyczy postępowania sądowego rozstrzygającego w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonego. Tymczasem wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023r., sygn.
II KO 44/25 2 akt II KK 351/22, o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego D. P. jako oczywiście bezzasadnej, nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej D. P. , bo takim jest – pierwotny w stosunku do niego – wyrok skazujący Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2020 r. r., sygn. akt IV K 382/15, zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt II AKa 152/20. To od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie adwokat K. P. - obrońca skazanego D. P. złożył kasację. W uchwale Pełnego Składu Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt IKZP 37/2000, zam. OSNKW 2000, z. 9 – 10, poz. 78, podkreślono, iż oddalenie kasacji jest jakościowo czymś zupełnie odmiennym niż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy. Oddalając kasację sąd orzeka jedynie o niezasadności wniesionej skargi kasacyjnej, nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie, korzysta już z powagi rzeczy osądzonej. Podkreślono, że z istoty postępowania kasacyjnego wynika, że nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia ,,o zasadności oskarżenia wniesionego w sprawie karnej” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lecz postępowaniem zmierzającym do zbadania zasadności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest kasacja, wniesionego już po prawomocnym zakończeniu postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od ponad dwudziestu lat, dominuje pogląd, że niedopuszczalny z mocy ustawy jest wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, gdyż orzeczenie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 in princ. k.p.k. Jest natomiast takim orzeczeniem wydane przez Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, orzeczenie następcze o umorzeniu postępowania lub o uniewinnieniu oskarżonego (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt III KO 53/99, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 67, z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00, OSNKW 2001, z. 9 – 10, poz. 83, z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt V KO 87/10 i powołane w nim orzeczenia, zam. R – OSNKW 2010, poz. 2369, z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV KO 46/15, OSNKW 2015, z. 12, poz. 104, a także postanowienie składu
II KO 44/25 3 siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I KZP 17/22, Legalis ). W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, zam. OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd , że w postępowaniu o wznowienie postępowania, istnieje zawsze możliwość wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją ) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji usterka nie występuje. W realiach niniejszej sprawy można byłoby zatem poprzestać jedynie na pisemnym poinformowaniu skazanego D. P. , o braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, jednakże za celowe uznano decyzję o braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu podjąć w formie niezaskarżalnego zarządzenia. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KO 137/23 2023-12-21Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji, jeżeli obrońca skazanego powołuje się na wadliwość składu orzekającego?
- IV KO 19/24 2025-04-09Czy wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu, oparty na zarzucie wadliwego powołania sędziów Sądu Najwyższego, może zostać uwzględniony, jeśli orzeczenie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym p…
- V KO 71/24 2024-08-08Czy postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. w zw. z art. 544 § 2 k.p.k., co uzasadniałoby wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu n…
- I KO 118/25 2026-01-15Czy niedopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu, jeśli postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karn…
- I KO 99/24 2025-04-09Czy niedopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu, jeśli postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 54…
Powołane przepisy
art. 9 § 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 3 KPKart. 6 ust. 1art. 544 § 2 KPKart. 540 § 1art. 439 § 1 KPK§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy