II KO 57/13
Izba Karna2013-09-27
Skład orzekający: Andrzej Stępka, Rafał Malarski, Andrzej Ryński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wykonawczym, w kwestii udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, można wznowić postępowanie z urzędu na podstawie bezwzględnych przyczyn odwoławczych przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego, w szczególności w sytuacji braku obecności skazanego na posiedzeniu lub braku obrońcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wznowienie postępowania wykonawczego z urzędu na podstawie bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. jest niedopuszczalne. W postępowaniu wykonawczym kwestie udziału obrońcy i sprowadzenia skazanego na posiedzenie są uregulowane odrębnie w Kodeksie karnym wykonawczym (art. 22 i 23 k.k.w.), a przepisy Kodeksu postępowania karnego w tym zakresie nie mają zastosowania. Obligatoryjny udział obrońcy w postępowaniu wykonawczym ma miejsce tylko w ściśle określonych przypadkach, a brak obecności skazanego na posiedzeniu nie stanowi uchybienia, jeśli jego obecność nie była obowiązkowa.Stan faktyczny
Skazany M. B. zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania wykonawczego z urzędu, wskazując na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak doprowadzenia go na posiedzenie w przedmiocie rozpoznania zażalenia). Skazany powołał się również na brak obrońcy i niesprowadzenie go na posiedzenie. Sąd Najwyższy rozpatrywał potrzebę wznowienia postępowania wykonawczego w kwestii przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie wznawiać z urzędu postępowania wykonawczego w kwestii przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 57/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński w sprawie skazanego M. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 września 2013 r., w przedmiocie rozpatrzenia potrzeby wznowienia postępowania wykonawczego z urzędu, prawomocnie zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 1 sierpnia 2013r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 czerwca 2013r., na podstawie art. 542 § 3 kpk p o s t a n o w i ł: nie wznawiać z urzędu postępowania wykonawczego w kwestii przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. UZASADNIENIE Pismem procesowym z dnia 21 sierpnia 2013r. M. B. zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania wykonawczego z urzędu, w trybie art. 542 § 3 k.p.k., w którym odmówiono mu udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Skazany w swoim piśmie zwrócił uwagę na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., polegającej na niedoprowadzeniu go, mimo jego
2 wniosku na posiedzenie w przedmiocie rozpoznania jego zażalenia na postanowienie Sądu a quo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Badanie zasadności wznowienia postępowania wykonawczego z urzędu w kwestii udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności okazało się niedopuszczalne. Jakkolwiek wznowienie postępowania sądowego, w którym podstawą rozstrzygnięcia były przepisy Kodeksu karnego wykonawczego, jest co do zasady możliwe, to jednak instytucja przewidziana w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego wchodzi tu w rachubę tylko wówczas, gdy- po pierwsze- nie można dokonać korekty danego orzeczenia poprzez art. 24 k.k.w. i - po drugie - gdy w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.) albo gdy w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub organu międzynarodowego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny (art. 540 § 2 i 3 k.p.k.), albo zachodzi któraś z bezwzględnych przyczyn odwoławczych (zob. post. SN z 15 kwietnia 2010r., III KO 33/10, R-OSNKW 2010r., poz. 788 CD). W niniejszej sprawie rozważenia wymaga jedynie kwestia ewentualnego wystąpienia uchybienia z art. 439 k.p.k., związanego z brakiem obrońcy i niesprowadzeniem skazanego na posiedzenie. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że w postępowaniu wykonawczym zagadnienie udziału obrońcy w posiedzeniu sądu, a także sprowadzenia skazanego na posiedzenie, uregulowane zostało w art. 22 § 1 i 1a k.k.w. i w art. 23 § 1 k.k.w.- co w związku z treścią art. 1 § 2 k.k.w. oznacza, że problematyka ta jest uregulowana w postępowaniu wykonawczym odrębnie i nie stosuje się tu przepisów Kodeksu postępowania karnego; nie maja zatem w postępowaniu wykonawczym zastosowania przepisy art. 464 k.p.k. i art. 451 k.p.k. (zob. postanowienie SN z 9 marca 2009r., II KO 98/08, Lex nr 488716). Zgodnie z treścią art. 22 § 1a k.k.w. obligatoryjny udział obrońcy na posiedzeniu sądu w postępowaniu wykonawczym ma miejsce tylko w wypadkach określonych w art. 8 § 2 k.k.w. W przekonaniu Sądu Najwyższego, żaden z przewidzianych w tym przepisie wypadków nie zachodził w konkretnej sprawie. Co prawda M. B. jest osobą uzależnioną od narkotyków, ale nie jest to tożsame z uzasadnioną wątpliwością co do jego poczytalności w postępowaniu wykonawczym (art. 8 § 2 pkt 2 k.k.w.). Sprawozdanie z wywiadu środowiskowego z 19 kwietnia 2013r., opracowane przez kuratora specjalistę, oraz opinia o skazanym z 9 maja 2013r. nie upoważniają do twierdzenia, że skazany wykazuje zaburzenia psychiczne, ograniczające jego zdolność do obrony w trakcie postępowania wykonawczego. Skoro tak, to nie ma podstaw do utrzymywania, że w sprawie pojawiła się bezwzględna przyczyna odwoławcza przewidziana w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
3 Sąd odwoławczy nie uwzględnił wniosku skazanego o sprowadzenie go na posiedzenie. Obecność jego nie była jednak obowiązkowa, ponieważ art. 23 § 1 k.k.w. ma charakter fakultatywny. W konsekwencji nie może być in concreto mowy o uchybieniu z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II KO 17/17 2017-05-11Czy brak udziału obrońcy lub skazanego w posiedzeniu sądu odwoławczego, mimo ich wniosku o doprowadzenie lub udział, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia w postępowaniu wykonawczym, uzasadniającą wznowienie…
- V KO 21/21 2021-04-27Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania wykonawczego, w którym wskazuje na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (orzekanie bez udziału obligatoryjnego obrońcy), może być interpretowany jako inicjatywa sądu do…
- II KO 54/18 2018-11-08Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w sytuacji gdy skazany zarzuca wystąpienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych?
- II KO 58/12 2012-12-12Czy wniosek obrońcy skazanego o wznowienie postępowania odwoławczego, oparty na zarzucie naruszenia prawa do obrony z powodu niepowiadomienia o terminie posiedzenia, może być uwzględniony, gdy postępowanie dotyczyło kwes…
- III KO 37/14 2014-08-13Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu w sytuacji, gdy sędzia, który złożył wniosek o przedłużenie tymczasowego aresztowania, nie został wyłączony od orzekania, a prokurator brał udział w postę…
Powołane przepisy
art. 542 § 3 kpkart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 24 KKart. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 540 § 2art. 439 KPKart. 22 § 1art. 23 § 1 KKart. 1 § 2 KKart. 464 KPKart. 451 KPKart. 8 § 2 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy