II KO 60/21
Izba Karna2021-10-25
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie nieuwzględnienia okoliczności uzasadniających obligatoryjne nadzwyczajne złagodzenie kary lub wyłączających odpowiedzialność karną, może być uwzględniony, jeśli te kwestie były już przedmiotem badania w postępowaniu prawomocnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania. Kluczowe było ustalenie, że kwestie dotyczące obligatoryjnego nadzwyczajnego złagodzenia kary były już przedmiotem badania przez Sąd I instancji i Sądu Apelacyjnego, a zatem nie stanowią nowej okoliczności. Ponadto, wskazano, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i nie jest kolejną instancją, w której można kwestionować oceny dowodów i ustalenia dokonane w prawomocnym wyroku. W kwestii wyższej konieczności, stwierdzono, że fakt zaistnienia takiego przestępstwa (np. zmuszenia) powinien być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, co czyni wniosek przedwczesnym.Stan faktyczny
Obrońca skazanej A. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego. Wniosek oparto na przesłance ujawnienia się nowych faktów i dowodów wskazujących na to, że skazana została ukarana bez uwzględnienia okoliczności uzasadniających obligatoryjne nadzwyczajne złagodzenie kary lub wyłączających odpowiedzialność karną. Wskazano również na działanie w stanie wyższej konieczności pod wpływem gróźb. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył wnioskodawcę kosztami sądowymi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 60/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie A. W. (poprzednio O.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 października 2021r. wniosku obrońcy skazanej o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 marca 2019r. w sprawie XII K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 kwietnia 2021r. w sprawie II AKa (…) na podstawie art. 544 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek, 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć wnioskodawcę – A. W., w tym wydatkami w kwocie 20 zł. UZASADNIENIE Obrońca skazanej A. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 marca 2019r. w sprawie XII K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 kwietnia 2021r. w sprawie II AKa (…).
2 Wyrokiem tym skazanej wymierzono karę łączną 3 lat pozbawienia wolności za czyny zakwalifikowane z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k. w zb. z art. 270§1 k.k. oraz art. 11§2 k.k. i art. 12 k.k., a także z art. 286§1 k.k. Wnioskodawca oparł swój wniosek na przesłance ujawnienia się nowych faktów i dowodów wskazujących na to, że oskarżoną skazano za przypisane czyny nie uwzględniając okoliczności, które powinny wpłynąć na obligatoryjne nadzwyczajne złagodzenie kary oraz wyłączających odpowiedzialność karną. Prokurator w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek złożony w niniejszej sprawie nie jest zasadny. Przyjąć należy, że skarżący oparł go na przesłance z art. 540 §1 pkt 2a i b k.p.k. – na co wskazuje jego uzasadnienie – we wniosku nie wskazano wprost jego podstawy prawnej. Wniosek zbudowany jest na przytoczeniu dwóch kategorii okoliczności, które skutkować miałyby w ocenie jego autora wznowieniem postępowania. Pierwsza grupa tych okoliczności dotyczy przyjęcia przez Sądy rozpoznające sprawę, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 60§3 k.k., które skutkować miałyby nadzwyczajnym złagodzeniem kary. Co do tej kwestii wskazać trzeba, że była ona przedmiotem badania przez Sąd I instancji, stała się następnie zasadniczym motywem zarzutów apelacyjnych, a w konsekwencji Sąd Apelacyjny kwestii tej poświecił gro uzasadnienia swojego wyroku. Nie można zatem przyjąć, że jest to w niniejszej sprawie zagadnienie nowe, nieznane dotąd Sądom rozpoznającym sprawę. Autor wniosku w istocie nie odwołuje się tu też do żadnych nowych dowodów, które ujawniłyby się po wydaniu prawomocnego orzeczenia, lecz wskazuje na potrzebę dalszego poszukiwania dowodów w tej przestrzeni, w tym ponowne dopuszczenie dowodów już przeprowadzonych. Rzecz zatem sprowadza się nie tyle do ujawnienia się nowych dowodów w sprawie, co do odmiennych ocen już przeprowadzonych dowodów, które pozostawałyby w zgodzie z prezentowaną przez skazaną linią obrony. Z oczywistych względów, wprost wynikających z brzmienia art. 540§1 pkt 2 k.p.k., taki zabieg nie mógł okazać się skuteczny, bowiem postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny, ograniczony do ściśle wskazanych
3 w ustawie ram i z pewnością nie jest postępowaniem przed kolejną instancją, w którym można kwestionować oceny dowodów i ustalenia dokonane przez sąd i skutkujące prawomocnym wyrokiem. Podobnie rzecz ma się z drugą z podniesionych we wniosku kwestii. Wnioskodawca wskazał tu, że oskarżona działała w stanie wyższej konieczności będąc zastraszana przez współsprawcę i pod wpływem gróźb z jego strony, a w konsekwencji jej działania realizujące wolę współsprawców podyktowane były obawą o swoje życie i zdrowie. Odnośnie powyższego stwierdzić wypada jedynie, że powyższe twierdzenia wnioskodawcy wskazują na to, że w związku z toczącym się postępowaniem popełniono przestępstwo – zmuszenia do określonego zachowania, groźby bezprawnej lub inne o podobnym skutku. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 541§1 k.p.k. fakt zaistnienia takiego przestępstwa winien być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. W tej przestrzeni zatem wniosek o wznowienie postępowania obecnie jest przedwczesny. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w ustawie, które pozwalałyby na to. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. Skazaną obciążono kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego, nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.
Powiązane orzeczenia
- II KO 68/23 2024-01-10Czy ujawnienie się nowych faktów i dowodów, które nie były znane sądowi w momencie wydawania prawomocnego orzeczenia, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego, jeśli wskazują one na możliwość zastosowani…
- V KO 26/21 2021-07-21Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o ujawnieniu się nowych faktów i dowodów w postaci wyjaśnień skazanego, które nie zostały uwzględnione przez sądy obu instancji przy wymiarze kary, moż…
- II KO 63/19 2019-09-24Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może być oparty na okolicznościach, które mogłyby uzasadniać fakultatywne nadzwyczajne złagodzenie kary, a które były znane sądowi orzekającemu?
- III KO 71/18 2018-11-21Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem lub na nowych dowodach, spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w Kodeksie postępowania karneg…
- II KZ 34/19 2019-12-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na dowodach, które zostały już ocenione przez sądy, może zostać uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 544 § 2 KPKart. 286§1 KKart. 294§1 KKart. 270§1 KKart. 11§2 KKart. 12 KKart. 540 §1 pkt 2art. 60§3 KKart. 540§1 pkt 2 KPKart. 541§1 KPK§ 2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy