II KO 60/21

Izba Karna2021-10-25

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie nieuwzględnienia okoliczności uzasadniających obligatoryjne nadzwyczajne złagodzenie kary lub wyłączających odpowiedzialność karną, może być uwzględniony, jeśli te kwestie były już przedmiotem badania w postępowaniu prawomocnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania. Kluczowe było ustalenie, że kwestie dotyczące obligatoryjnego nadzwyczajnego złagodzenia kary były już przedmiotem badania przez Sąd I instancji i Sądu Apelacyjnego, a zatem nie stanowią nowej okoliczności. Ponadto, wskazano, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i nie jest kolejną instancją, w której można kwestionować oceny dowodów i ustalenia dokonane w prawomocnym wyroku. W kwestii wyższej konieczności, stwierdzono, że fakt zaistnienia takiego przestępstwa (np. zmuszenia) powinien być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, co czyni wniosek przedwczesnym.
Stan faktyczny
Obrońca skazanej A. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego. Wniosek oparto na przesłance ujawnienia się nowych faktów i dowodów wskazujących na to, że skazana została ukarana bez uwzględnienia okoliczności uzasadniających obligatoryjne nadzwyczajne złagodzenie kary lub wyłączających odpowiedzialność karną. Wskazano również na działanie w stanie wyższej konieczności pod wpływem gróźb. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył wnioskodawcę kosztami sądowymi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 60/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie A. W. (poprzednio O.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 października 2021r. wniosku obrońcy skazanej o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 marca 2019r. w sprawie XII K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 kwietnia 2021r. w sprawie II AKa (…) na podstawie art. 544 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek, 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć wnioskodawcę – A. W., w tym wydatkami w kwocie 20 zł. UZASADNIENIE Obrońca skazanej A. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 marca 2019r. w sprawie XII K (…), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 kwietnia 2021r. w sprawie II AKa (…). 2 Wyrokiem tym skazanej wymierzono karę łączną 3 lat pozbawienia wolności za czyny zakwalifikowane z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k. w zb. z art. 270§1 k.k. oraz art. 11§2 k.k. i art. 12 k.k., a także z art. 286§1 k.k. Wnioskodawca oparł swój wniosek na przesłance ujawnienia się nowych faktów i dowodów wskazujących na to, że oskarżoną skazano za przypisane czyny nie uwzględniając okoliczności, które powinny wpłynąć na obligatoryjne nadzwyczajne złagodzenie kary oraz wyłączających odpowiedzialność karną. Prokurator w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek złożony w niniejszej sprawie nie jest zasadny. Przyjąć należy, że skarżący oparł go na przesłance z art. 540 §1 pkt 2a i b k.p.k. – na co wskazuje jego uzasadnienie – we wniosku nie wskazano wprost jego podstawy prawnej. Wniosek zbudowany jest na przytoczeniu dwóch kategorii okoliczności, które skutkować miałyby w ocenie jego autora wznowieniem postępowania. Pierwsza grupa tych okoliczności dotyczy przyjęcia przez Sądy rozpoznające sprawę, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 60§3 k.k., które skutkować miałyby nadzwyczajnym złagodzeniem kary. Co do tej kwestii wskazać trzeba, że była ona przedmiotem badania przez Sąd I instancji, stała się następnie zasadniczym motywem zarzutów apelacyjnych, a w konsekwencji Sąd Apelacyjny kwestii tej poświecił gro uzasadnienia swojego wyroku. Nie można zatem przyjąć, że jest to w niniejszej sprawie zagadnienie nowe, nieznane dotąd Sądom rozpoznającym sprawę. Autor wniosku w istocie nie odwołuje się tu też do żadnych nowych dowodów, które ujawniłyby się po wydaniu prawomocnego orzeczenia, lecz wskazuje na potrzebę dalszego poszukiwania dowodów w tej przestrzeni, w tym ponowne dopuszczenie dowodów już przeprowadzonych. Rzecz zatem sprowadza się nie tyle do ujawnienia się nowych dowodów w sprawie, co do odmiennych ocen już przeprowadzonych dowodów, które pozostawałyby w zgodzie z prezentowaną przez skazaną linią obrony. Z oczywistych względów, wprost wynikających z brzmienia art. 540§1 pkt 2 k.p.k., taki zabieg nie mógł okazać się skuteczny, bowiem postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny, ograniczony do ściśle wskazanych 3 w ustawie ram i z pewnością nie jest postępowaniem przed kolejną instancją, w którym można kwestionować oceny dowodów i ustalenia dokonane przez sąd i skutkujące prawomocnym wyrokiem. Podobnie rzecz ma się z drugą z podniesionych we wniosku kwestii. Wnioskodawca wskazał tu, że oskarżona działała w stanie wyższej konieczności będąc zastraszana przez współsprawcę i pod wpływem gróźb z jego strony, a w konsekwencji jej działania realizujące wolę współsprawców podyktowane były obawą o swoje życie i zdrowie. Odnośnie powyższego stwierdzić wypada jedynie, że powyższe twierdzenia wnioskodawcy wskazują na to, że w związku z toczącym się postępowaniem popełniono przestępstwo – zmuszenia do określonego zachowania, groźby bezprawnej lub inne o podobnym skutku. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 541§1 k.p.k. fakt zaistnienia takiego przestępstwa winien być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. W tej przestrzeni zatem wniosek o wznowienie postępowania obecnie jest przedwczesny. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w ustawie, które pozwalałyby na to. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. Skazaną obciążono kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego, nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 544 § 2 KPKart. 286§1 KKart. 294§1 KKart. 270§1 KKart. 11§2 KKart. 12 KKart. 540 §1 pkt 2art. 60§3 KKart. 540§1 pkt 2 KPKart. 541§1 KPK§ 2§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy