II KO 69/20

Izba Karna2020-11-18

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o fałszywych zeznaniach pokrzywdzonej i jej problemach psychicznych, może zostać uwzględniony na podstawie nowych okoliczności (propter nova) lub dowodów (propter falsa), jeśli te okoliczności były znane sądowi orzekającemu lub nie zostały potwierdzone prawomocnym wyrokiem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Wskazał, że nowe okoliczności (propter nova) muszą wskazywać na to, że skazany nie popełnił czynu lub czyn jego nie stanowił przestępstwa, a nie dotyczyć jedynie wiarygodności zeznań świadka, które były znane sądowi. Argumentacja dotycząca fałszywych zeznań (propter falsa) wymaga stwierdzenia przestępstwa prawomocnym wyrokiem, czego wnioskodawca nie przedstawił. Ponadto, przyznanie się skazanego do winy i treść apelacji, która kwestionowała jedynie wysokość kary, również przemawiały przeciwko wznowieniu postępowania.
Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nowe okoliczności. Twierdził, że pokrzywdzona córka przyznała się żonie skazanego do składania fałszywych zeznań, a także, że pokrzywdzona leczyła się psychiatrycznie i miała zaburzenia psychiczne. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu, analizując jego podstawy prawne i faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 69/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie W. K. skazanego z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 listopada 2020 r., wniosku skazanego o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł : odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE W. K. pismem z dnia 9 października 2020 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…), na mocy którego skazano go za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełnione na szkodę jego małoletniej córki – J. K. Swoją inicjatywę uzasadnił tym, że w sprawie ujawniły się nowe okoliczności tj. to, że J. K. przyznała się żonie skazanego, że składała w sprawie fałszywe zeznania. Ponadto 2 pokrzywdzona leczyła się psychiatrycznie, a przeprowadzone badania wykazały występowanie u niej zaburzeń psychicznych i emocjonalnych. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny w oczywistym stopniu i z tego względu podlegał oddaleniu w trybie art. 545 § 3 k.p.k. Jak wskazuje się w orzecznictwie, oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 36/19, LEX nr 2696944; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 28/19, LEX nr 2696924). Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, albowiem wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności nie wpisują się w sugerowaną przez niego podstawę propter nova. Zgodnie bowiem z art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Tymczasem argumentacja wnioskodawcy dotyczy wiarygodności zeznań świadka – pokrzywdzonej J. K., a zatem osobowego źródła dowodowego, które było znane Sądowi orzekającemu. Sąd meriti na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. k. 398v-399) zaliczył w poczet materiału dowodowego protokół jej przesłuchania zalegający na k. 81-84, a także opinie: psychologiczną (k. 14-15) i sądowo-psychologiczną (k. 179-182), dotyczące pokrzywdzonej oraz dokumentację medyczną J. K. (k.216-232). Miał więc wiedzę na temat stanu psychicznego i intelektualnego pokrzywdzonej. Akcentowanie przez wnioskodawcę faktu zwierzenia się pokrzywdzonej swojej matce do składania fałszywych zeznań może być rozpatrywane jedynie w kategoriach podstawy wznowieniowej propter falsa, jednakże ustalenie, że w 3 związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, wymaga stwierdzenie tego przestępstwa prawomocnym wyrokiem sądu karnego, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11k.p.k. lub w art. 22 k.p.k. W tym wypadku wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego (art. 541 § 1 i 2 k.p.k.). Z uwagi na to, że wnioskodawca nie wskazał żadnego orzeczenia, jego argumentacja również i w tym zakresie musi zostać uznana za oczywiście bezzasadną. Na marginesie warto zauważyć, że W. K. we wniosku o wznowienie nie odniósł się do swojego konsekwentnego przyznawania się do popełnienia przypisanych mu przestępstw (zob. k. 351, 399), a jego wyjaśnienia – niezależnie od relacji procesowych pokrzywdzonej – stanowiły istotny dowód w sprawie. Apelacja natomiast od wyroku Sądu pierwszej instancji wniesiona przez obrońcę skazanego nie kwestionowała jego winy, a jedynie wysokość wymierzonej jemu kary. Z tych też względów nie zachodziła konieczność wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego oraz uiszczenie stosownej opłaty. Mając na uwadze powyższe rozważania, nie stwierdzając okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. Na niniejsze postanowienie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od daty doręczenia

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 3 pkt 3 KKart. 545 § 3 KPKart. 200 § 1 KKart. 12 KKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 540 § 1 pkt 2art. 17 § 1 pkt 3art. 22 KPKart. 541 § 1§ 3 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy