II KO 71/24

Izba Karna2024-07-10

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jeżeli skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu wynikający z wadliwego procesu nominacyjnego sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, ponieważ przedstawiona przez skazanego sytuacja nie spełnia wymogów bezwzględnej przesłanki wznowienia postępowania z art. 439 § 1 k.p.k. Wskazano, że zarzuty dotyczące wadliwości procesu nominacyjnego sędziego, który uzyskał nominację przed 2018 r., nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, podobnie jak wątpliwości co do prawidłowości delegowania sędziego, które nie rodziły konieczności rozważania wadliwości obsady sądu przed listopadem 2021 r.
Stan faktyczny
Skazany S. Z. wniósł o wszczęcie z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Skazany podniósł, że w wydaniu orzeczenia brał udział sędzia, którego nominacja była wadliwa ze względu na sposób ukształtowania KRS oraz sędzia delegowany, co miało naruszyć standardy niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 71/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie S. Z. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 lipca 2024r. wniosku skazanego o wszczęcie z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2018r. w sprawie o sygn. akt II AKa 182/18, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 28 grudnia 2017r. w sprawie o sygn. akt V K 174/16 na podstawie art. 542§3 k.p.k postanowił: 1/ - stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, 2/ - kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. [J.J.] UZASADNIENIE Prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2018r. w sprawie o sygn. akt II AKa 182/18 zmieniono wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 28 grudnia 2017r. w sprawie o sygn. akt V K 174/16 skazujący S. Z. za przypisany mu czyn. II KO 71/24 2 Pismem z dnia 21 maja 2024r. skazany wniósł o wznowienie z urzędu omówionego wyżej postępowania, gdyż w sprawie zaistniała „bezwzględna przyczyna wznowienia postępowania opisana w art. 439§1 pkt 2 k.p.k”. W ocenie skazanego do sytuacji nienależytej obsady sądu doszło w następstwie tego, że „w wydaniu orzeczenia brał udział X.Y. powołany na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o KRS oraz sędzia X.Y.1 delegowany do sądu orzekającego na podstawie art. 77§1 pkt 1 u.s.p., co doprowadziło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności”. Przedstawiona przez skazanego sytuacja nie stanowi podstawy do wznowienia z urzędu wyroku Sądu Odwoławczego, gdyż nie spełnia wymogów bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 k.p.k., a tylko w sytuacji zaistnienia takiej przesłanki można wznowić postępowanie z urzędu. Przede wszystkim wskazać bowiem należy, że X.Y. nie otrzymał nominacji na Sędziego Sądu Apelacyjnego na wniosek tak zwanej KRS powołanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017r., lecz uzyskał nominację do Sądu Apelacyjnego w […] w dniu 12 maja 1999r. (k.12 akt SN). Nie można zatem twierdzić, że w jego przypadku proces nominacyjny dotknięty był jakąkolwiek wadą, a zwłaszcza tą systemową, z którą mamy do czynienia od 2018r. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku wątpliwości co do prawidłowości delegowania do orzekania w sądzie wyższego rzędu SSO X. Y.1. Nie można bowiem zapominać o tym, że system delegowania sędziów za ich zgodą do orzekania w sądzie wyższego rzędu funkcjonuje w Polsce od blisko stu lat, a więc w bardzo różnych warunkach ustrojowych. Dopiero natomiast w ostatnim czasie, począwszy od wyroku TSUE (wielkiej izby) z 16 listopada 2021r. w sprawach od C‑748/19 do C‑754/19 można mówić o systemowych wątpliwościach w funkcjonowaniu tej instytucji – również zresztą na tle naruszeń praworządności mających miejsce po 2015r. W tej sytuacji jednak brak jest podstaw do przyjmowania, że przed listopadem 2021r. sam fakt delegowania sędziego do orzekania w innym sądzie rodził konieczność rozważania zaistnienia wątpliwości, czy tak ukształtowany sąd był prawidłowo obsadzony. II KO 71/24 3 Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. SSN Jerzy Grubba [SOP] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542§3 KPkart. 439§1 pkt 2 KPkart. 77§1 pkt 1art. 439§1 KPK§3§1 pkt 2§1 pkt 1§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy