II KO 9/17

Izba Karna2017-02-23

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia mu udział w rozprawach przed sądem właściwym miejscowo, ale pozwala na udział w rozprawach przed sądem bliżej jego miejsca zamieszkania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako potrzeba skutecznego przeprowadzenia procesu, może stanowić przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Dotyczy to sytuacji, gdy zły stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia lub znacznie utrudnia jego udział w procesie przed sądem właściwym miejscowo, narażając go na poważne niebezpieczeństwo, a jednocześnie pozwala na jego udział w rozprawach przed sądem położonym bliżej miejsca zamieszkania. W takich okolicznościach przekazanie sprawy służy usprawnieniu procedowania i umożliwia jej zakończenie w rozsądnym terminie.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. wniósł do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko oskarżonym o oszustwo (art. 286 § 1 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu, Sądowi Rejonowemu w R. Główną przyczyną wniosku był zły stan zdrowia jednego z oskarżonych, który uniemożliwiał mu dojazd do Sądu w W., ale pozwalał na udział w rozprawach w R., gdzie mieszkał wraz z większością pozostałych oskarżonych. Sąd Rejonowy wskazał, że dalsze prowadzenie sprawy w W. mogłoby doprowadzić do przewlekłości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 9/17 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 23 lutego 2017 roku, w sprawie M. D., […] oskarżonych o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. in., inicjatywy przekazania do rozpoznania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 stycznia 2017 r., sygn. akt V K …/15, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w W. wpłynął akt oskarżenia przeciwko […] o popełnienie czynów zabronionych z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2017 roku Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. Zdaniem Sądu Rejonowego, przesłanką przemawiającą za przekazaniem sprawy temu właśnie Sądowi jest obecny stan zdrowia oskarżonego S. A., który uniemożliwia mu dojazd do Sądu właściwego miejscowo, natomiast nie wyklucza jego udziału w rozprawie przed Sądem w R. Oskarżony S. A., podobnie jak oskarżeni W. C., A. K. i T. H., mieszkają na terenie R. i okolic. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Inicjatywa Sądu Rejonowego w W. zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy wskazuje, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność odstąpienia od ogólnej zasady właściwości miejscowej, gdyż przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Przez ,,dobro wymiaru sprawiedliwości”, jako wyłączną, ale i konieczną przesłankę zastosowania w danej sprawie określonej w art. 37 k.p.k. instytucji, należy rozumieć także potrzebę skutecznego przeprowadzenia procesu w sytuacjach, w których wydaje się to mało realne bez odstępstwa od reguły wynikającej z art. 31 § 1 k.p.k., a więc zasady właściwości miejscowej Sądu. Stąd też jeżeli ustalony i potwierdzony zły stan zdrowia oskarżonego w ogóle wyklucza możliwość jego uczestnictwa w procesie przed Sądem miejscowo właściwym, odległym od miejsca zamieszkania oskarżonego, bądź wprawdzie nie czyni tego aż tak kategorycznie, ale znacznie utrudnia jego obecność na rozprawach w tym Sądzie, ze względu na narażanie zdrowia i życia tego oskarżonego na poważne niebezpieczeństwo, to wówczas ,,dobro wymiaru sprawiedliwości” wymaga, aby sprawę przekazać do Sądu miejsca zamieszkania oskarżonego. W omawianej sprawie miały miejsce tego rodzaju uwarunkowania. Opinie biegłych z zakresu neurologii, przeprowadzone na wniosek Sądu Rejonowego, jednoznacznie potwierdziły, że oskarżony z uwagi na stan zdrowia nie nadaje się do udziału w czynnościach sądowych poza miejscem zamieszkania, ale może uczestniczyć w rozprawach przed Sądem Rejonowym w R. – blisko jego miejsca zamieszkania. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Rejonowego w W., że zaniechanie decyzji o przekazaniu sprawy Sądowi położonemu blisko miejsca zamieszkania oskarżonego, wobec charakteru schorzeń S. A., spowodowałoby tylko dalszą przewlekłość postępowania i pogłębiło ryzyko w ogóle jego nieprzeprowadzenia, a stan taki nie służyłby dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał za słuszny postulat Sądu terytorialnie właściwego, aby całą sprawę przekazać na podstawie art. 37 k.p.k. Sądowi równorzędnemu, bez wyłączania sprawy S. A. do odrębnego rozpoznania. Sąd wskazał na fakt, iż większość oskarżonych zamieszkuje okolice R., co w korelacji z okolicznością, że sytuacja zdrowotna oskarżonego A. kwalifikuje się na przekazanie sprawy do Sądu 3 Rejonowego w R., sprawia, że dla usprawnienia procedowania cała sprawa powinna podlegać przekazaniu na podstawie art. 37 k.p.k. Zauważyć należy, że dotychczas Sąd Rejonowy w W. podejmował czynności procesowe zmierzające do rozpoczęcia sprawy, jednak otwarcie przewodu sądowego, pomimo wyznaczenia już trzech terminów rozpraw (w dniach 17 października 2016 roku, 2 grudnia 2016 roku i 18 stycznia 2017 roku) było udaremnione przez okoliczności niezależne od Sądu, a leżące po stronie oskarżonych. Przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. z powodów podanych przez Sąd miejscowo właściwy zagwarantuje jej szybsze rozpoczęcie i sprawny tok, a w konsekwencji umożliwi jej zakończenie w rozsądnym terminie. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 37 KPKart. 297 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 31 § 1 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy