II KO 92/21
Izba Karna2021-11-09
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienia o utrzymaniu w mocy orzeczeń odmawiających udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności mogą być przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonym orzecznictwie i piśmiennictwie, zgodnie z którym wniosek o wznowienie postępowania jest dopuszczalny jedynie w odniesieniu do prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe w sposób definitywny i trwały. Postanowienia dotyczące przerwy w karze nie spełniają tego kryterium, ponieważ modyfikują jedynie ciągłość odbywania kary i mogą zostać odwołane.Stan faktyczny
A. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego, które utrzymały w mocy postanowienia Sądu Okręgowego o odmowie udzielenia skazanemu przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Skazany argumentował, że opinie biegłych były nierzetelne. Sąd Najwyższy rozpoznał z urzędu kwestię dopuszczalności wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku A. L. o wznowienie postępowania z uwagi na jego niedopuszczalność z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 92/21 ZARZĄDZENIE Dnia 9 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik po rozważeniu na posiedzeniu w dniu 9 listopada 2021 r. w Izbie Karnej Sądu Najwyższego z urzędu kwestii dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II AKzw […] i z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt II AKzw [X.], na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. oraz w zw. z art. 540 § 1 k.p.k. odmawiam przyjęcia wniosku A. L. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II AKzw […] i z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt II AKzw [X.] z uwagi na jego niedopuszczalność z mocy ustawy. UZASADNIENIE Pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 12 października 2021 r., A. L. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II AKzw […] i z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt II AKzw [X,]. W obu tych orzeczeniach Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy odpowiednio postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt III Kow […] i z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III Kow [Y.] o odmowie udzielenia skazanemu przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Wniosek został oparty m.in.
2 na twierdzeniu, że opinie biegłych lekarzy były nierzetelne, a nawet były konsekwencją popełnionego przestępstwa (ich treść była następstwem „fałszerstwa i kłamstwa”). Zgodnie z art. 545 § 1 w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. prezes sądu, przewodniczący wydziału, bądź upoważniony sędzia odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 120 § 2 lub w art. 429 § 1 k.p.k. Ostatni z wymieniony przepisów, stosowany odpowiednio, stanowi, że odmawia się przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania m.in. wówczas, gdy jest on niedopuszczalny z mocy ustawy. Wniosek o wznowienie postępowania służy od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że wznowienie postępowania jest możliwe także w odniesieniu do postanowień wydawanych w postępowaniu wykonawczym. Jednakże przyjmuje się także, że zastosowanie nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o wznowienie postępowania, ogranicza się do tych postanowień, które kończą to postępowanie i definitywnie zamykają załatwienie danej kwestii, mając przez to cechę trwałości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r., V KO 43/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 3, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2016 r., II KO 7/16, OSNKW 2016, z. 7, poz. 46 i podana tam literatura). Inaczej mówiąc, za orzeczenia kończące postępowanie sądowe w fazie wykonawczej uznać można tylko takie postanowienia, które powodują trwałe przekształcenie sposobu lub trybu wykonywania kary lub innego środka. Jak słusznie zauważono w sprawie V KO 43/15: „Kluczowy jest tu zatem element trwałości, którego są pozbawione te postanowienia wydawane w postępowaniu wykonawczym, następstwem których jest tylko pewne >>przesunięcie w czasie<< wykonywania kary, czy innych środków”. Do takich postanowień nie należą z pewnością orzeczenia w przedmiocie przerwy w karze czy odroczenia wykonania kary. W szczególności zaskarżone wnioskiem o wznowienie postępowania postanowienia w sprawie przerwy w karze pozbawienia wolności nie powodują trwałego przekształcenia sposobu i trybu wykonywania kary, bowiem przy zarządzeniu przerwy modyfikują jedynie ciągłość jej odbywania. Warto przy tym zauważyć, że przerwa w karze może został odwołana w sytuacjach przewidzianych
3 w przepisach art. 156 k.k.w., co potwierdza brak cechy trwałości orzeczeń w tym przedmiocie. Powyższe uwagi prowadzą do konkluzji, że postanowienia o utrzymaniu w mocy orzeczeń odmawiających udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności nie należą do orzeczeń kończących postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., nie mogą więc być przedmiotem zaskarżenia wnioskiem o wznowienie postępowania [zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 października 1996 r., IV KKN 274/96, OSNKW 1997, z. 1 – 2, poz. 16; D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2017, 629; J. Matras (w:) Kodeks postępowania Karnego. Komentarz (red.) K. Dudka, Warszawa, 2018, s. 1258; K. Postulski, Glosa do postanowienia SN z dnia 3 września 2015 r., V KO 43/15, LEX/el. 2015]. Przy przedstawionym rozumieniu prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, do którego odwołuje się przepis art. 540 § 1 k.p.k., wniesienie wniosku o wznowienie postepowania z odwołaniem się do orzeczeń Sądu Apelacyjnego w […] opisanych na wstępie, ocenić należy jako niedopuszczalne z mocy ustawy. Skoro złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o utrzymaniu w mocy orzeczenia odmawiającego udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności jest niedopuszczalne z mocy ustawy, zgodnie z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. należało odmówić przyjęcia nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniesionego przez skazanego. Na koniec trzeba zauważyć, że choć wniosek o wznowienie postępowania powinien zostać sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego, a nadto opłacony, w świetle niedopuszczalności wniosku o wznowienie z mocy ustawy wzywanie skazanego o uzupełnienie braków formalnych było zbędne.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 161/21 2021-12-29Czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczący odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym dla prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie karne?
- I KO 16/20 2020-07-09Czy wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności jest dopuszczalny?
- V KZ 43/22 2022-10-06Czy wniosek o wznowienie postępowania może dotyczyć postanowienia o odmowie udzielenia przerwy w odbywaniu kary?
- V KO 95/25 2025-08-21Czy wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności jest dopuszczalny z mocy ustawy?
- III KO 71/12 2012-11-28Czy wniosek o wznowienie postępowania wykonawczego dotyczący odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności może być przedmiotem orzeczenia o wznowienie postępowania?
Powołane przepisy
art. 545 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 429 § 1 KPKart. 540 § 1 KPKart. 545 § 1art. 120 § 2art. 156 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy