II KO 93/24

Izba Karna2024-07-25

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, złożony przez Sąd Okręgowy w Radomiu, jest zasadny, gdy sąd ten orzekał w przedmiocie stosowania środków zapobiegawczych wobec tej samej osoby?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o przekazanie sprawy za zasadny, stwierdzając, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia odstępstwo od zasad właściwości miejscowej sądu. Okoliczności sprawy, w tym fakt, że Sąd Okręgowy w Radomiu orzekał w przedmiocie tymczasowego aresztowania A. P. oraz że stroną postępowania jest Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Rejonowego w Radomiu, mogą wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Radomiu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie A. P. innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku wskazano dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy w Radomiu wcześniej orzekał w przedmiocie stosowania tymczasowego aresztowania wobec A. P., nie uwzględniając zażalenia na zastosowanie tego środka. Stroną postępowania o odszkodowanie jest Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Rejonowego w Radomiu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Okręgowego w Radomiu i przekazał sprawę o sygn. akt II Ko 15/24 Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 93/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie wniosku pełnomocnika A. P. z 11 kwietnia 2024 r. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie oraz zastosowanie środków zapobiegawczych z urzędu po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 lipca 2024 r. wniosku Sądu Okręgowego w Radomiu o przekazanie sprawy o sygn. akt II Ko 15/24 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosek uwzględnić i sprawę II Ko 15/24 przekazać Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Radomiu postanowieniem z 28 czerwca 2024 r., sygn. II Ko 15/24, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy II Ko 15/24, w sprawie wniosku pełnomocnika A. P. z 11 kwietnia 2024 r. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie oraz zastosowanie środków zapobiegawczych z urzędu – innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy za podstawę II KO 93/24 2 prawną wniosku przyjął art. 37 k.p.k. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że podstawą faktyczną wniosku jest stosownie do treści art. 554 k.p.k. fakt, że stronami postępowania jest prokurator oraz Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Rejonowego w Radomiu, jako że ten sąd wydał ostatnie orzeczenie kończące postępowanie w przedmiocie stosowania wobec A. P. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Nadto sąd wnioskujący wskazał, że Sąd Okręgowy w Radomiu orzekał w omawianej sprawie – nie uwzględnił bowiem zażalenia na zastosowanie wobec A. P. tymczasowego aresztowania na mocy postanowienia z 2 grudnia 2020 r., sygn. V Kz 623/20. I ta ostatnia okoliczność – zdaniem sądu wnioskującego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu – stanowić ma o wypełnieniu przesłanek wynikających z treści art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. „Dobro wymiaru sprawiedliwości”, o jakim mowa w art. 37 k.p.k., uzasadnia odstępstwo od zasad właściwości miejscowej sądu, a tym samym pozwala na przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, kiedy w sprawie zaistnieją tego rodzaju okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego, czy też takie, które mogą powodować w odbiorze społecznym – nawet mylne – przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego jej osądzenia. Sprawa, która ma być przedmiotem rozpoznania dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu niewątpliwie niesłusznie zastosowanego na mocy decyzji Sądu Rejonowego w Radomiu tymczasowego aresztowania i akceptującego jego jedno z orzeczeń – Sądu Okręgowego w Radomiu. Słusznie więc wskazuje w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd Okręgowy, że gdyby miał on orzekać w przedmiocie odszkodowania za niesłuszne tymczasowe aresztowanie A. P., nadto przy udziale Prezesa Sądu Rejonowego w Radomiu, nad którym przełożonym jest Sąd Okręgowy w Radomiu wywołałoby to w odbiorze społecznym wątpliwość co do bezstronności i niezależności sądu czy też przeświadczenia o II KO 93/24 3 braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy – co nie służyłoby z pewnością dobru wymiaru sprawiedliwości. Mając na uwadze powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 554 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy