II KO 95/23

Izba Karna2023-08-10

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w wydaniu postanowienia o oddaleniu kasacji, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, jeśli ten wniosek dotyczy kwestii, które były już przedmiotem rozpoznania w ramach tej kasacji?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, jeśli brał udział w wydaniu postanowienia o oddaleniu kasacji, a wniosek o wznowienie dotyczy kwestii, które były już przedmiotem rozpoznania w ramach tej kasacji. Taka sytuacja może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, co jest niedopuszczalne w świetle art. 41 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Waldemar Płóciennik złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie rozpoznania wniosku skazanego T. Z. o wznowienie postępowania. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że brał udział w wydaniu postanowienia o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego, a obecny wniosek o wznowienie postępowania dotyczy kwestii, które były już przedmiotem rozpoznania w ramach tej kasacji. Sąd Najwyższy uznał wniosek sędziego za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Waldemara Płóciennika od udziału w sprawie rozpoznania wniosku skazanego T. Z. o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 95/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie T. Z. w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2017 r., sygn. II AKa 184/17 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 sierpnia 2023 r. wniosku sędziego Waldemara Płóciennika o wyłączenie go od udziału w sprawie, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego: Waldemara Płóciennika od udziału w sprawie rozpoznania wniosku skazanego T. Z. o wznowienie postępowania o sygn. akt II KO 95/23. UZASADNIENIE W dniu 12 lipca 2023 r. w Sądzie Najwyższym zarejestrowana została sprawa o sygn. akt II KO 95/23 w związku ze złożeniem wniosku T. Z. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2017 r., sygn. II AKa 184/17. W tym samym dniu sprawa została losowo przydzielona sędziemu SN Waldemarowi Płóciennikowi. W dniu 21 lipca 2023 r. sędzia SN Waldemar Płóciennik złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania od udziału w sprawie II KO 95/23 o wznowienie postępowania z wniosku skazanego T. Z., jego podstawę jego złożenia oparł o art. II KO 95/23 2 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. W uzasadnieniu ww. wniosku, sędzia referent powołał się na istnienie tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, tj.: "[…] skarżący stwierdził, że postępowanie przeprowadzono bez zapoznania się ze wszystkimi dowodami i bez przypisania mu winy, a także z naruszeniem jego prawa do obrony ze względu na postawę obrońcy. Skarżący domaga się przy tym ponownego przesłuchania, ponieważ rzeczywisty sprawca pozostaje na wolności, a ponadto żąda wszczęcia postępowania przeciwka A. Z. […]. Przy tak sformułowanych zarzutach mój udział w rozpoznaniu sprawy mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności, ponieważ jako przewodniczący składu orzekającego i sprawozdawca uczestniczyłem w wydaniu postanowienia o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji obrońcy skazanego, od […] wyroku Sądu Apelacyjnego (w Warszawie – dopisek SN)”. Rozpoznając wniosek sędziego SN Waldemara Płóciennika Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Argumentacja sędziego Waldemara Płóciennika, przedstawiona we wniosku o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy II KO 95/23 okazała się na tyle istotna i zasadna, że wniosek ten należało uznać za zasadny. W sprawie T. Z. występuje następujący stan faktyczny. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2018 r. (sygn. II KK 70/18) oddalono m. in. kasację obrońcy T. Z. W składzie orzekającym przed Sądem Najwyższym zasiadali wówczas sędziowie: SN Włodzimierz Wróbel, SN Andrzej Stępka i SN Waldemar Płóciennik, występujący w roli zarówno przewodniczącego składu orzekającego jak i sprawozdawcy. Następnie postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2018 r. (sygn. II KO 29/18) odmówiono przyjęcia wniosku T. Z. o wznowienie postępowania. Referentem w tej sprawie był także sędzia SN Waldemar Płóciennik. Dalej T. Z. występował z wnioskami o wznowienie postępowania trzykrotnie. W stosunku do pierwszego z nich, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 września 2019 r. (sygn. II KO 48/19) stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu i jednocześnie oddalił wniosek. Co II KO 95/23 3 do drugiego – postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2023 r. (sygn. II KO 32/23) odmówiono jego przyjęcia. Trzeci wniosek o wznowienie postępowania – którego pośrednio dotyczy niniejsza sprawa – trafił znów do referatu sędziego SN Waldemara Płóciennika (sygn. II KO 95/23). Sędzia Waldemar Płóciennik swoim uczestnictwem w składzie orzekającym w sprawie kasacyjnej, wydając w dniu 17 października 2018 r. postanowienie o oddaleniu kasacji wyraził swoje stanowisko co do zasadności skazania wnioskodawcy. Sąd Najwyższy uczynił to bowiem w sytuacji kiedy w kasacji obrońcy skazanego T. Z. podniesiono zarzuty obrazy prawa procesowego związane m. in. z koniecznością wykonania czynności procesowych z A. Z. oraz oceną wyjaśnień skazanego. Treść ostatniego (osobistego) wniosku T. Z. o wznowienie postępowania świadczy bezspornie, że skazany domaga się dopuszczenia dowodów i przeprowadzenia czynności, których zasadność dopuszczenia i przeprowadzenia była już przedmiotem rozpoznania w postanowieniu Sądu Najwyższego wydanym w sprawie sygn. II KK 70/18, której przedmiotem była przywołana kasacja. Konkludując – sędzia SN Waldemar Płóciennik miałby obecnie, oceniając przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania, decydować pośrednio o zasadności wydanej m. in. przez siebie decyzji w sprawie kasacyjnej, co jest sytuacją niedopuszczalną. Nie ma zatem wątpliwości, że norma prawna, zawarta w art. 41 k.p.k. dotyczy właśnie takiej sytuacji, z jaką mamy do czynienie na kanwie niniejszej sprawy. Z tych względów orzeczono, jak na wstępie. [J.J.] [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 41 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy