II KR 122/66
WyrokIzba Karna1966-10-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odczytanie protokołu zawiadomienia o przestępstwie, złożonego przez osobę, która następnie odmówiła zeznań na rozprawie, jest dopuszczalne na podstawie art. 300 § 1 pkt 1 k.p.k. pomimo zakazu odczytywania zeznań świadka na podstawie art. 95 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że protokół zawiadomienia o przestępstwie, złożony przez osobę, która następnie skorzystała z prawa do odmowy zeznań na rozprawie, podlega odczytaniu na podstawie art. 300 § 1 pkt 1 k.p.k. Przepis ten nie jest ograniczony przez art. 95 k.p.k., który dotyczy wyłącznie zeznań świadka, a nie protokołów zawiadomienia o przestępstwie. Odczytanie takiego protokołu jest dopuszczalne niezależnie od późniejszej odmowy zeznań przez jego autora.Stan faktyczny
Oskarżony Janusz R. został skazany za zabójstwo Piotra M. przez uduszenie. W rewizji oskarżony kwestionował zamiar zabójstwa i domagał się zmiany kwalifikacji prawnej czynu. Kluczowym dowodem w sprawie było zawiadomienie matki oskarżonego o popełnieniu przez niego zabójstwa, które złożyła przed organami ścigania. Na rozprawie matka odmówiła zeznań, powołując się na pokrewieństwo.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i zasądził od oskarżonego koszty postępowania rewizyjnego oraz opłatę sądową.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaS.N. po rozpoznaniu sprawy Janusza R. oskarżonego z art. 225 § 1 k.k., z powodu rewizji, założonej przez oskarżonego od wyroku S.Woj. w K. z 7 V 1965 na podstawie art. 375 i 439 k.p.k., oraz art. 9 i 15 d. o o.s.k., utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zasądza od oskarżonego Janusza R. koszty postępowania rewizyjnego i 1.600 zł tytułem opłaty sądowej za drugą instancję.Uzasadnienie faktyczneJanusz R. został skazany wyrokiem S. Woj. w K. z 7 V 1965 na podstawie art. 225 § 1 k.k. na karę 10 lat więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 6 lat za to, że 12 XII 1964 w B. w zamiarze pozbawienia życia Piotra M. zatkał mu rękami usta i zacisnął szalik na szyi, skutkiem czego nastąpiła śmierć Piotra M. przez uduszenie.Od wyroku S. Woj. w K. wniósł rewizję oskarżony. Rewizja ta, w oparciu o zarzut obrazy art. 225 § 1 k.k. oraz błędnej oceny okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku (art. 371 pkt 1 i 3 k.p.k.) - wnosi o uchylenie tegoż wyroku i "uniewinnienie oskarżonego z art. 225 § 1 k.k.".Z treści uzasadnienia tej rewizji wynika, że jej autor równocześnie przyznaje istnienie winy oskarżonego Janusza R., polegającej na nieudzieleniu M. pomocy, "za co powinien być pociągnięty do odpowiedzialności karnej". W istocie rzeczy więc rewizja postuluje uchylenie wyroku S. Woj., uznanie oskarżonego winnym przestępstwa z art. 247 k.k. i skazanie go za to na odpowiednią karę.Uzasadnienie prawneS.N. zważył, co następuje:Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wydany on został z zachowaniem przepisów art. 8 i 320 k.p.k., a samo uzasadnienie odpowiada wymaganiom art. 339 k.p.k.Rewizja bazuje na tym, że oskarżony Janusz R. na rozprawie odwołał swe przyznanie się do czynu i winy, dokonane w śledztwie, i do zarzucanego mu czynu nie przyznał się, zaprzeczając też, jakoby miał się przyznać do zabójstwa Piotra M., wobec matki i brata, o czym ci zeznawali w śledztwie, a co nie mogło zostać zweryfikowane na rozprawie, wobec skorzystania przez nich z dobrodziejstwa art. 94 § 1 lit. b i c k.p.k.Rewizja przyznaje przy tym, że "między oskarżonym i Piotrem M. były niekiedy nieporozumienia, a nawet bójki", jednakże wywodzi, iż z tych faktów nie można we wspomnianych warunkach wysnuć wniosku, jakoby oskarżony miał zamiar zabicia Piotra M., skoro na rozprawie do takiego zamiaru się nie przyznał, a także, że odtworzenie przebiegu wypadku, wobec śmierci Piotra M. i braku jakichkolwiek świadków zdarzenia, nastąpić może wyłącznie w oparciu o relację samego oskarżonego i to tę, którą przedstawił na rozprawie.W końcu rewizja, powołując się na opinię biegłego prof. P. na rozprawie oraz na wyniki sekcji zwłok Piotra M. wysuwa możliwość nastąpienia jego śmierci z przyczyn naturalnych.Wszystkie przytoczone poglądy są nietrafne i na uwzględnienie nie zasługują, a to z przyczyn następujących:Wprawdzie istotnie świadkowie Stanisława R. (matka oskarżonego) oraz Witold R. (brat) na rozprawie uchylili się od zeznań, niemniej z zaliczonego do materiału dowodowego (meldunku por. Z. z Komendy MO) wynika, że te właśnie matka oskarżonego, Stanisława R., 13 XII 1964 złożyła zameldowanie donosząc, że dnia poprzedniego jej syn Janusz dokonał zabójstwa Piotra M. O tym samym świadczy też zaliczony również do materiału dowodowego zapisek urzędowy prokuratora.Zauważyć w związku z tym należy, że w myśl art. 95 k.p.k. uprzednie zeznania świadka Stanisławy R. (matki oskarżonego), wobec odmowy złożenia zeznań na rozprawie (art. 94 § 1 k.p.k.), nie mogły być odczytane ani też w jakikolwiek inny sposób odtworzone.Jednakże przepis art. 95 k.p.k. odnosi się jedynie do zeznań świadka, nie dotyczy zaś protokołu zawiadomienia o przestępstwie, który - stosownie do przepisu art. 300 § 1 pkt l k.p.k. - ulega odczytaniu na rozprawie niezależnie od tego, czy osoba, która złożyła zameldowanie o przestępstwie, odmówiła później zeznań, wykorzystując swe uprawnienia, przysługujące jej z mocy art. 94 § 1 k.p.k.Z protokołu przesłuchania podejrzanego Janusza R. wynika, że przy tym pierwszym przesłuchaniu początkowo zaprzeczył on stawianemu mu zarzutowi zabójstwa, jednakże po skonfrontowaniu go z matką, Stanisławą R., do winy się przyznał. Także i podczas drugiego przesłuchania podejrzany Janusz R. przyznania nie odwołał, a przy zaznajamianiu go z materiałami śledztwa o jego uzupełnienie nie wniósł. Nadmienić tu trzeba, że relacja oskarżonego Janusza R. z 15 XII 1964 ściśle odpowiada wynikom oględzin zwłok Piotra M., co stanowi przekonujący dowód jej prawdziwości. [...].Przechodząc do wymiaru kary, podkreślić wypada, że w świetle okoliczności sprawy i wysoce ujemnych cech charakteru oraz przeszłości przestępczej i niskiej wartości społecznej oskarżonego, wymierzona mu kara żadną miarą nie może być oceniona inaczej, jak tylko jako odpowiednia, a już tym bardziej nie można jej uważać za rażąco surową, co i w tym zakresie czynić musi rewizję bezskuteczną (art. 384 pkt 2 k.p.k.).Z tych wszystkich względów zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 199/21 2021-10-06Czy protokół zeznań świadka, który nie został prawidłowo ujawniony na rozprawie głównej, może stanowić podstawę ustaleń faktycznych prowadzących do skazania za przestępstwo z art. 233 § 1a k.k.?
- IV K 367/59 1959-10-13Czy odczytanie zeznań świadka na podstawie art. 299 § 1 k.p.k. jest dopuszczalne, gdy świadek nie był wzywany na rozprawę, a jego adres był znany?
- VI KO 39/61 1961-07-13Czy na podstawie art. 299 § 1 k.p.k. wolno odczytać na rozprawie wyjaśnienia złożone w postępowaniu przygotowawczym przez osobę przesłuchaną w charakterze podejrzanego, gdy osoba ta, zeznając na rozprawie w charakterze ś…
- Rw 561/84 1984-09-18Czy ujawnienie i wykorzystanie protokołu ustnego zawiadomienia o przestępstwie, złożonego przez świadka, który skorzystał z prawa odmowy składania zeznań, stanowi obrazę przepisów postępowania?
- IV KR 149/66 1966-10-15Czy protokół przesłuchania świadka, który nie został podpisany przez oficera dochodzeniowego MO, może stanowić podstawę do wydania wyroku?
Powołane przepisy
art. 225 § 1 KKart. 375art. 9art. 371 pkt 1art. 247 KKart. 8art. 339 KPKart. 94 § 1art. 95 KPKart. 94 § 1 KPKart. 300 § 1art. 384 pkt 2 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.