II KR 196/67
WyrokIzba Karna1968-01-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie prokuratora o objęciu oskarżenia w trybie art. 65 k.p.k. złożone po zamknięciu przewodu sądowego, w sytuacji zmiany kwalifikacji prawnej czynu z przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego na przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, wywołuje skutki procesowe?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy art. 2 § 1 k.p.k. jest bezzasadny. Oświadczenie prokuratora o woli objęcia i popierania oskarżenia w przypadku zmiany kwalifikacji prawnej czynu na przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, złożone nawet po zamknięciu przewodu sądowego, jest skuteczne. W takiej sytuacji sprawa nadal toczy się z oskarżenia publicznego, a objęcie oskarżenia może nastąpić w każdym stadium postępowania, w tym po zamknięciu przewodu sądowego.Stan faktyczny
Oskarżony został pierwotnie oskarżony o przestępstwo z art. 259 k.k. Sąd Wojewódzki zmienił kwalifikację prawną czynu na art. 237 § 1 k.k. w związku z art. 2 pkt 1 ustawy o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo i skazał oskarżonego. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając obrazę art. 2 § 1 k.p.k. z powodu braku oświadczenia prokuratora o objęciu oskarżenia w trybie art. 65 k.p.k. po zmianie kwalifikacji prawnej czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając rewizję oskarżonego za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana Janusza P. oskarżonego z art. 237 § 1 k.k. w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 34, poz. 152) po rozpoznaniu rewizji założonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 29 kwietnia 1967 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...)Uzasadnienie faktyczneJan Janusz P. oskarżony był o to, że nocą z 14 na 15 października 1965 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z Rudolfem G., po uprzednim uderzeniu butelką w głowę, wywróceniu na ziemię i skopaniu po głowie i całym ciele do utraty przytomności Stanisława K., zabrali mu w celu przywłaszczenia płaszcz ortalionowy, zegarek ręczny oraz portfel z dowodami i gotówką w kwocie około 100 zł - tj. o przestępstwo z art. 259 k.k.Sąd Wojewódzki w Katowicach wyrokiem z 29 kwietnia 1967 r. uznał oskarżonego Jana Janusza P. za winnego czynu popełnionego w ten sposób, że w nocy z 14 na 15 października 1965 r. w B. wspólnie z innymi, spowodował uszkodzenie ciała Stanisława K. przez to, że uderzył go ręką w głowę, to jest czynu z art. 237 § 1 k.k., i na podstawie tego przepisu w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. z 1958 r. Nr 34, poz. 152) skazał go za ten czyn na karę 2 lat więzienia.Wyrok ten zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania karnego w myśl art. 65 § 1 i § 3 k.p.k., ponieważ sąd dopuścił się obrazy przepisu art. 2 § 1 k.p.k., skazał bowiem oskarżonego z art. 237 k.k., mimo iż prokurator przed zamknięciem przewodu sądowego nie złożył żadnego oświadczenia, że obejmie oskarżenie w trybie art. 65 k.p.k. w razie zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 259 k.k. na 237 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Zarzut, jakoby sąd dopuścił się obrazy przepisu art. 2 § 1 k.p.k., jest bezzasadny. Jak wynika bowiem z protokółu rozprawy głównej, prokurator wnosił wprawdzie o wymierzenie kary w granicach oskarżenia, a więc za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego (art. 259 k.k.), jednakże zgłosił zarazem wniosek alternatywny o skazaniu z art. 237 § 1 k.k. w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z 22 maja 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 34, poz. 152), a więc za przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, oświadczając przy tym, że wnosi o zastosowanie art. 65 k.p.k.Z oświadczenia tego wynika wyraźnie, że prokurator wyraził wolę objęcia i popierania oskarżenia również i w tym wypadku, gdyby sąd zmienił kwalifikację prawną czynu z art. 259 k.k. na art. 237 k.k. Zresztą i obrońca oskarżonego, notabene autor rewizji, w taki właśnie sposób zrozumiał oświadczenie prokuratora skoro w swoim przemówieniu na rozprawie głównej wnosił m.in. o łagodny wymiar kary w granicach art. 239 k.k., a więc za przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego.Z rewizji można by wnosić, że obrońcy chodzi o to, iż oświadczenie prokuratora nie mogło wywrzeć skutków procesowych, złożone bowiem zostało już po zamknięciu przewodu sądowego. Pogląd taki w świetle przepisu art. 65 k.p.k. należy uznać za błędny.Jeżeli w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego prokurator złoży oświadczenie, z którego treści będzie wynikało, iż wyraża on wolę popierania oskarżenia również i w wypadku zmiany kwalifikacji prawnej czynu na przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, wówczas - w wypadku takiej zmiany kwalifikacji prawnej czynu - sprawa nadal toczy się z oskarżenia publicznego. Fakt, że prokurator wspomniane oświadczenie złożył już po zamknięciu przewodu sądowego, jest bez znaczenia, ponieważ - zgodnie z treścią art. 65 k.p.k., objęcie oskarżenia może nastąpić w każdym stadium postępowania, a więc nie tylko przed zamknięciem przewodu sądowego, ale również i po jego zamknięciu w toku przemówień stron, a nawet w postępowaniu rewizyjnym.Co się tyczy wymiaru kary, to kara 2 lat więzienia, przy ustawowym zagrożeniu w związku z zastosowaniem art. 2 pkt 1 ustawy z 22 maja 1958 r. do 3 lat nie może być uznana za surową w stopniu rażącym, jeśli się zważy okoliczności czynu, złą opinię i naganną przeszłość oskarżonego, o czym szczegółowo jest mowa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, działanie pod wpływem alkoholu, co stanowi ustawową okoliczność obciążającą oraz fakt, iż dotychczasowe kary nie powstrzymały oskarżonego - od popełnienia nowego przestępstwa, co wskazuje na konieczność wymierzenia oskarżonemu surowej kary.Z tych wszystkich względów zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.
Powiązane orzeczenia
- III KRn 665/57 1957-12-05Czy ustne oświadczenie prokuratora na rozprawie przed sądem, że obejmuje oskarżenie w sprawie ściganej z oskarżenia prywatnego, jest skuteczne, jeśli akt oskarżenia zarzuca inny czyn niż ścigany z oskarżenia prywatnego?
- VI KO 72/59 1961-01-21Czy wniesienie i popieranie przez prokuratora aktu oskarżenia o czyn zakwalifikowany jako przestępstwo ścigane z urzędu należy uważać za objęcie oskarżenia o ten czyn, jeżeli w rzeczywistości stanowi on przestępstwo ścig…
- VI KO 10/60 1961-11-05Czy Prokurator może na rozprawie rewizyjnej objąć skuteczne oskarżenie w myśl art. 65 § 1 k.p.k., jeżeli na rozprawie tej stwierdzono, że czyn oskarżonego, wskazany w akcie oskarżenia sporządzonym przez Milicję Obywatels…
- VI KZP 55/72 1973-01-24Czy w postępowaniu przygotowawczym, wszczętym przeciwko osobie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, zmiana zarzutu na przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego i wniesienie aktu oskarżenia o to przestępstw…
- III KK 407/18 2018-09-06Czy prokurator, który w toku postępowania sądowego o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego oświadczył, że obejmie ściganiem z urzędu czyn ścigany z oskarżenia prywatnego, może skutecznie objąć taki czyn ściganiem…
Powołane przepisy
art. 237 § 1 KKart. 2 pkt 1art. 375 KPKart. 259 KKart. 65 § 1art. 2 § 1 KPKart. 237 KKart. 65 KPKart. 239 KK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.