II KR 22/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szamrej (sprawozdawca). Sędziowie: M. Budzianowski, R. Chajneta (sędzia SW - deleg.).Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 1987 r. sprawy Zbigniewa C., oskarżonego o popełnienie czynu określonego w art. 240 pkt 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 21 października 1986 r.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 21 października 1986 r. m.in. skazał Zbigniewa C. na podstawie art. 240 pkt 1, art. 36 § 3, art. 40 § 1, art. 41 § 1 i art. 49 k.k. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 150.000 zł grzywny, pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat, zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych i związanych z materialną odpowiedzialnością za powierzone mu mienie na okres lat 8 i podania wyroku do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w tygodniku "Trybuna Wałbrzyska" za to, że w styczniu 1984 r. w N., jako kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta w N., pełniąc funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością, przyjął od Walentego T. korzyść majątkową w postaci złotego sygnetu wartości nie mniejszej niż 82.000 zł, w zamian za wydanie z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa lokalowego decyzji administracyjnej o przydzieleniu mu lokalu mieszkalnego znajdującego się w miejscowości N.Wyrok ten w części dotyczącej skazania oskarżonego Zbigniewa C. zaskarżył jego obrońca,wnosząc w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego Zbigniewa C. od popełnienia przypisanego mu przestępstwa, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania - art. 10 § 1 i 2 oraz art. 166 § 1 k.p.k. wskutek nieuprzedzenia świadka Zofii T. o prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytanie mogące narazić na odpowiedzialność jej męża Walentego T. (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafny jest pogląd, że organ prowadzący postępowanie ma - w myśl art. 10 i 173 § 2 k.p.k. - obowiązek pouczenia świadka o przysługującym mu z mocy art. 166 § 1 k.p.k. prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić na odpowiedzialność karną tego świadka lub osobę dla niego najbliższą. Jednakże obowiązek ten ciąży na organie prowadzącym postępowanie tylko wtedy, gdy świadkowi lub jego najbliższym rzeczywiście grozi odpowiedzialność karna, a nie odpowiedzialność cywilna lub dyscyplinarna.W wypadku niniejszej sprawy świadek Zofia T. została wezwana do złożenia zeznań przed sądem na rozprawie w sprawie Zbigniewa C., który nie był dla niej osobą najbliższą, i jest oczywiste, że udzielone przez nią odpowiedzi na pytania w tej sprawie nie mogły narazić jej samej na odpowiedzialność karną. Odpowiedzi świadka Zofii T. na pytania zadawane w tej sprawie nie mogły też narazić na odpowiedzialność karną jej męża Walentego T. wówczas, gdy postępowanie karne przeciwko niemu o czyn określony w art. 241 § 2 k.k., polegający na udzieleniu korzyści majątkowej Zbigniewowi C., w zamian za wydanie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu mieszkalnego, zostało postanowieniem z dnia 10 maja 1986 r. prawomocnie umorzone w toku postępowania przygotowawczego z powodu jego niepoczytalności w chwili popełnienia tego czynu, i nie było żadnych podstaw do uznania, że zeznania wymienionego świadka mogą doprowadzić do wzruszenia wspomnianego postanowienia na niekorzyść Walentego T.W tych warunkach Sąd Wojewódzki nie miał obowiązku pouczenia Zofii T. o prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytanie, na które odpowiedzi mogłyby narazić na odpowiedzialność karną ją lub osobę dla niej najbliższą i - wbrew odmiennemu twierdzeniu zawartemu w rewizji - nie dopuścił się zarzucanej zaskarżonemu wyrokowi obrazy art. 10 i 166 § 1 oraz art. 172 § 2 k.p.k., przesłuchując Zofię T. w charakterze świadka w sprawie Zbigniewa C. bez wspomnianego pouczenia (...).