II KR 37/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Gawroński. Sędziowie: J. Borodej, J. Szamrej ( sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 marca 1978 r. sprawy Andrzeja B., oskarżonego z art. 169 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy z dnia 20 grudnia 1977 r.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, przy czym poprawił błędną kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 169 k.k. na art. 176 k.k. (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy z dnia 20 grudnia 1977 r. Andrzej B. został skazany na podstawie art. 169, 40 § 2 i art. 11 k.k. na karę 6 lat pozbawienia wolności (...), pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat oraz pozbawienia praw rodzicielskich na okres 3 lat za to, że w nocy z dnia 6 na dzień 7 lipca 1977 r. w W. dopuścił się czynu nierządnego w stosunku do pięcioletniej i pozbawionej tym samym zdolności rozpoznania znaczenia tego czynu Joanny P. w ten sposób, że wkładał jej swego członka w okolicę odbytu, narządów rodnych i ust w celu zaspokojenia popędu płciowego.Sąd Wojewódzki, uwzględniając częściowo powództwo wniesione przez prokuratora, zasądził ponadto od oskarżonego na rzecz małoletniej Joanny P. 15.000 zł (...) tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i moralne (...).Od tego wyroku oskarżony wniósł rewizję, w której domaga się zmiany wyroku przez uniewinnienie od zarzutu aktu oskarżenia, ewentualnie przez zmianę kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu na art. 176 k.k. i złagodzenie kary oraz zmniejszenie zadośćuczynienia, zarzucając 1) błąd w ustaleniach faktycznych wskutek przyjęcia, że oskarżony wkładał małoletniej Joannie P. swojego członka w okolice odbytu, narządów rolnych i ust, 2) obrazę przepisów prawa materialnego, polegjaącą na zakwalifikowaniu czynu oskarżonego z art. 169 k.k., zamiast z art. 176 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Wbrew odmiennym twierdzeniom rewizji trafność ustalenia, że oskarżony dopu.cił się czynu lubieżnego (nierządnego) względem pięcioletniej Joanny P. nie nasuwa żadnych zastrzeżeń. Ustalenie to bowiem ma oparcie we wzajemnie uzupełniających się zeznaniach Tomasza P. i Marii P., która przedstawiła zdarzenie co do istoty rzeczy, odtwarzając relacje małoletniej Joanny P., a także w obiektywnych dowodach w postaci orzeczeń lekarskich, które pozwalają na stwierdzenie, że ta ostatnia została zarażona rzeżączką przez oskarżonego i że doznała ona obrażeń ciała w obrębie krocza i narządów płciowych.Okoliczność, że oskarżony zaraził rzeżączką Joannę P., wskazuje na jego bezpośrednie cielesne zetknięcie się z wymienioną pokrzywdzoną, a fakt, że doznała ona otarcia i ubytków na obu wargach sromowych dużych oraz w obrębie krocza, świadczy jednoznacznie otym, że wspomniane bezpośrednie cielesne zetknięcie się tych osób było wynikiem podjętego przez oskarżonego usiłowania wprowadzenia członka do odbytu i pomiędzy wargi sromowe tejże Joanny P. w celu zaspokojenia popędu płciowego.Podzielając zatem ustalenie Sądu Wojewódzkiego, że oskarżony dopuścił się względem pięcioletniej Joanny P. czynu lubieżnego mającego postać czynu nierządnego, Sąd Najwyższy uznał, że chybiony jest ten zarzut rewizji, który zmierza do podważenia trafności tego ustalenia.II. Trafny natomiast jest zarzut obrazy prawa materialnego wkutek zakwalifikowania czynu oskarżonego z art. 169 k.k., zamiast z art. 176 k.k.W razie popełnienia czynów lubieżnych (nierządnych) z osobami nie mającymi ukończonych lat 15 przepis art. 176 k.k. nie wymaga ustalenia po ich stronie braku lubo graniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swym postępowaniem.Przepis ten bowiem zakłada, że osoby, które nie ukończyły 15 lat, nie osiągają jeszcze pełnego rozwoju psychicznego oraz fizycznego, a zatem z reguły mają one wyłączoną lub ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynów lubieżnych albo kierowania swym postępowaniem, i z tej racji ma na względzie ochronę prawidłowego rozwoju moralnego i fizycznego takich osób. W każdym zatem wypadku, w którym sprawca dopuszcza się czynu lubieżnego (nierządnego) względem osoby poniżej lat 15, ma zastosowanie art. 176 k.k., a nie art. 169 k.k.Stwierdzając to, Sąd Najwyższy poprawił błędną kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 169 k.k. na art. 176 k.k.Mimo poprawienia w powyższy sposób kwalifikacji prawnje czynu oskarżonego, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw ani do złagodzenia wymierzonych mu kar zasadniczej i dodatkowych, które nie przedstawiają się jako rażąco surowe w rozumieniu art. 387 pkt 1 k.p.k. na tle wybitnie obciążających go okoliczności, przytoczonych w zasadzie trafnie w motywach zaskarżonego wyroku, ani też do zmiany tego wyroku co do orzeczenia o zasądzeniu odszkodowania na rzecz pokrzywdzonej, i dlatego wyrok ten - z powyższą zmianą w zakresie kwalifikacji prawnej czynu - utrzymał w mocy.