II KR 163/88

WyrokIzba Karna1988-07-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na dokonaniu czynności seksualnych wobec osoby poniżej 15 roku życia, połączony z przemocą, wyczerpuje znamiona przestępstw z art. 168 § 1 k.k. i art. 176 k.k. w zbiegu realnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn polegający na dokonaniu czynności seksualnych wobec osoby poniżej 15 roku życia, połączony z przemocą, wyczerpuje znamiona przestępstw z art. 168 § 1 k.k. (czyn nierządny) i art. 176 k.k. (naruszenie rozwoju psychofizycznego osoby małoletniej) w zbiegu realnym. Ochrona przewidziana w art. 176 k.k. obejmuje normalny rozwój psychofizyczny osoby poniżej 15 roku życia, któremu mogą zagrażać czyny lubieżne. Działanie podjęte w celu podrażnienia lub zaspokojenia popędu płciowego wobec takiej osoby, niezależnie od jej zgody, powoduje odpowiedzialność. Gdy do czynu nierządnego dochodzi przemoc, groźba bezprawna lub podstęp, czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa z art. 168 k.k., naruszając wolność dysponowania własną osobą w zakresie sfery seksualnej.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Roberta K. za dwa przestępstwa: kradzież rozbójniczą portfela z pieniędzmi oraz dokonanie czynów lubieżnych wobec 14-letniej dziewczyny z użyciem przemocy. Sąd orzekł karę łączną 5 lat pozbawienia wolności oraz kary dodatkowe. Obrońca oskarżonego wniósł rewizję od wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w zakresie kwalifikacji prawnej czynu drugiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił kary dodatkowe konfiskaty mienia i podania wyroku do publicznej wiadomości, a w pozostałych częściach utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Porębski. Sędziowie: Z. Bartnik (sprawozdawca), R. Chajneta (sędzia SW - deleg.). Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kępiński.SentencjaSąd Najwyzszy po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 1988 r. sprawy Roberta K., oskarżonego o czyn określony w art. 210 § 1 i art. 168 § 1 k.k. w zb. z art. 176 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w J. z dnia 9 grudnia 1987 r.:1) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczone wobec oskarżonego na podstawie art. 5 pkt 2 i art. 6 ustawy z dndia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz.U. Nr 23, poz. 101) kary dodatkowe konfiskaty mienia i podania wyroku do publicznej wiadomości;2) w pozostałych częściach wyrok ten utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki w J. uznał Roberta K. za winnego popełnieniu dwu przestępstw, a mianowicie tego, że:a) w dniu 11 lutego 1987 r. w Z. uderzył ręką w głowę Adama R., powodując przez to ranę tłuczoną o długości 2 cm okolicy lewej skroni i utratę przytomności pokrzywdzonego, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia na jego szkodę portfel i pieniądze o łącznej wartości 6700 zł, i za ten czyn na podstawie art. 210 § 1, art. 60 § 1 i 3 i art. 36 § 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności i 40 000 zł grzywny (...);b) w dniu 11 lutego 1987 r. w Z., będąc w stanie nietrzeźwym i wiedząc, że Afrodyta C. ma 14 lat, w mieszkaniu Eugeniusza K. przewrócił ją na tapczan i dokonał czynów lubieżnych wobec pokrzywdzonej, i za ten czyn, wyczerpujący znamiona przestępstw określonych w art. 168 § 1 i art. 176 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., skazał go na podstawie art. 168 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 3 k.k. na 2 lata pozbawienia wolności (...); na podstawie art. 66 i art. 67 § 1 k.k. Sąd ten orzekł wobec oskarżonego karę łączną 5 lat pozbawienia wolności (...).Od wyroku tego rewizję wniósł obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Rozważania sądu w zakresie dokonania przez oskarżonego czynu przypisanego mu w pkt. II zaskarżonego wyroku są w pełni logiczne i uzasadnione ujawnionym materiałem dowodowym.Pogląd wyrażony w rewizji, że oskarżony nie może w tym stanie dowodowym odpowiadać na podstawie art. 168 § 1 k.k. w kumulatywnym biegu z art. 176 k.k., jest nie do przyjęcia.Przedmiotem ochrony przewidzianej w art. 176 k.k. jest normalny rozwój psychofizyczny osoby, która nie ukończyła 15 roku życia. Takiemu rozwojowi mogą zagrażać czyny lubieżne. Każde więc działanie podjęte w celu podrażnienia lub zaspokojenia popędu płciowego, skierowane w stosunku do takiej osoby, niezależnie od jej zgody, powoduje odpowiedzialność za taki czyn. Gdy do czynu lubieżnego doprowadza się przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem odpowiadajacym pojęciu czynu nierządnego, to czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa określone w art. 168 k.k. Narusza bowiem także drugie z dóbr chronionych prawem, jakim jest wolność dysponowania swoją osobą w tym zakresie.Z dowodów zebranych w sprawie wynika przy tym, że celem działania oskarżonego było poddanie czynowi nierządnemu małoletniej Afrodyty C. (zeznania pokrzywdzonej i świadka Zygmunta K., a także Eugeniusza K.).Ze względu na fakt, że oskarżony swoim działaniem naruszył dwa przepisy ustawy, z których żaden z osobna nie wyczerpuje całej określonej znamionami treści zarówno art. 168 § 1 k.k., jak i art. 176 k.k., a dopiero oba obejmują całość stanu faktycznego, ustalonego przez sąd I instancji, kwalifikację prawną tego czynu uznać należy za w pełni zasadną; zachodzi bowiem tutaj realny zbieg przepisów ustawy i ma zastosowanie art. 10 k.k. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 210 § 1art. 168 § 1 KKart. 176 KKart. 5 pkt 2art. 6art. 60 § 1art. 36 § 2art. 168 § 1art. 10 § 2 KKart. 10 § 3 KKart. 66art. 67 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.