II KRN 28/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Bratoszewski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Sikorski, W. Sutkowski. Prokurator Prokuratury Generalnej: R. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 1974 r. sprawy Stanisława B., oskarżonego z art. 156 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Częstochowie z dnia 20 czerwca 1973 r. i od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 11 września 1973 r.oddalił rewizję nadzwyczajną (...).Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że z uzasadnienia tej rewizji wynika, iż jednym z uchybień, na które się ona powołuje, był brak w aktach właściwego protokołu rozprawy rewizyjnej, gdyż znajdujący się w aktach sprawy protokół rozprawy rewizyjnej dotyczył innej zupełnie sprawy.Brak ten, mogący mieć pewne znaczenie z punktu widzenia możliwości kontroli zaskarżonych wyroków przez Sąd Najwyższy, obecnie jednak nie istnieje, gdyż na żądanie Sądu Najwyższego został uzupełniony przez dołączenie do akt właściwego protokołu rozprawy rewizyjnej, który pomyłkowo został uprzednio wszyty do niewłaściwych akt.Z protokołu tego wynika, że obie strony dość aktywnie uczestniczyły w rozprawie rewizyjnej, składając wnioski o przeprowadzenie stosownych dowodów, a w szczególności z "opinii" wystawionych im przez sąsiadów i z dokumentu w postaci postanowienia Prokuratury Powiatowej w C. o umorzeniu postępowania karnego przeciwko oskarżonemu w związku z innym zarzutem. Sąd Wojewódzki przeprowadził dowód z tego dokumentu, odmówił natomiast ujawnienia owych "opinii", motywując to tym, że mają one charakter "ściśle prywatny". Zważywszy, że rewizja nadzwyczajna - ze względu na brak protokołu rozprawy rewizyjnej w aktach w momencie jej wniesienia - także powołuje się na te "opinie" i na postanowienie Prokuratora Powiatowego w C. jako na dowody, które wymagały przeanalizowania z punktu widzenia oceny wiarygodności zeznań oskarżycielki prywatnej i oskarżonego, Sąd Najwyższy uznaje za konieczne ustosunkować się do tych zarzutów w świetle aktualnie znanego mu już stanu sprawy. Otóż stwierdzić należy, że decyzja Sądu Wojewódzkiego odmawiająca odczytania przedstawionych przez strony "opinii" - choć niezbyt właściwie uzasadniona - jest trafna.Pisma sporządzone w trakcie trwania procesu lub dla jego celów przez sąsiadów czy inne jakieś osoby prywatne, wyrażające opinie o zachowaniu się oskarżonego albo innych uczestników procesu karnego, nie są dokumentami i nie podlegają odczytaniu na rozprawie sądowej na podstawie art. 339 § 2 k.p.k. Odczytanie takich pism - zamiast ewentualnego przesłuchania konkretnych osób w charakterze świadków - stanowiłoby obejście zakazu dowodowego, przewidzianego w art. 158 k.p.k.Dlatego też przedstawione przez obie strony "opinie" - notabene obie pozytywne - mogły co najwyżej stanowić swoisty wniosek dowodowy, wskazujący - zdaniem stron - na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego przez przesłuchanie podpisanych tam osób w charakterze świadków.Nieskorzystanie jednak przez oba sądy orzekające w niniejszej sprawie z takiej możliwości nie może być uznane za uchybienie, mogące mieć wpływ na treść wyroku, podobnie jak niezażądanie danych o karalności oskarżonego czy innych jeszcze danych osobopoznawczych.Okoliczności bowiem, które ewentualnie z dowodów tych wynikałyby, nie mogłyby mieć wpływu na ocenę winy oskarżonego, lecz co najwyżej na wymiar kary.Powszechnie przecież wiadomo, że nawet osoby o dobrej skądinąd opinii mogą dopuścić się i czasem dopuszczają się przestępstwa, zwłaszcza gdy jest to przestępstwo mniej drastyczne i gdy dochodzi do niego np. na tle nieporozumień sąsiedzkich. Co do tego zaś, że nieporozumienia takie pomiędzy oskarżonym a oskarżycielką prywatną były, nie może być żadnych wątpliwości, gdyż zarówno jej twierdzenie (między innymi zawarte w piśmie do Sądu Najwyższego i odczytane na podstawie art. 403 § 2 k.p.k.), jak i twierdzenie oskarżonego, a także ujawnione na jego wniosek postanowienie prokuratora, wyraźnie na ich istnienie wskazują.Kara orzeczona w stosunku do oskarżonego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest już karą łagodną, a w każdym razie - nawet uwzględniając wymierzoną ponadto karę grzywny - nie mogłaby być uznana za rażąco surową, i to w zależności od przeprowadzonych dokładniej danych osobopoznawczych.Dlatego też Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych wyroków z powodu zarzutów, na które powołuje się rewizja nadzwyczajna, a nie stwierdzając także błędu w ocenie dowodów, która wykraczałaby poza ramy uprawnień sądu przewidzianych w art. 4 § 1 k.p.k. i który to błąd mógłby uzasadniać "oczywistą niesprawiedliwość wyroku" w rozumieniu art. 389 k.p.k., Sąd Najwyższy rewizję nadzwyczajną oddalił, obciążając kosztami związanymi z jej wniesieniem Skarb Państwa.