II KRN 317/58
WyrokIzba Karna1958-09-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezobowiązanie oskarżonego do wynagrodzenia szkody zrządzonej przestępstwem, przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary, stanowi podstawę do zarzutu rażącej łagodności kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zobowiązanie oskarżonego do wynagrodzenia szkody nie jest karą, a jedynie środkiem zabezpieczenia. Niezastosowanie przepisu art. 62 § 2 k.k. nie może stanowić podstawy zarzutu rażącej niewspółmierności kary. Ewentualna obraza przepisów prawa materialnego mogłaby być rozważana jedynie w przypadku wykazania, że stosunki majątkowe skazanego pozwalają na wynagrodzenie szkody i że celowość takiego zobowiązania nie budzi wątpliwości.Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Sądu Powiatowego w Bytomiu, który skazał Mieczysława G. za niedopełnienie obowiązków kierownika sklepu (powodując niedobór) oraz podwyższanie cen. Sąd warunkowo zawiesił wykonanie łącznej kary 8 miesięcy więzienia. Rewizja zarzuciła rażącą łagodność kary z uwagi na niezobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody w wysokości 8.796 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w Bytomiu bez uwzględnienia.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława G., oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. i art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. z 1957 r. Nr 69, poz. 17), po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 21 października 1957 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 444 k.p.k. rewizję nadzwyczajną pozostawił bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 21 października 1957 r. Mieczysław G. uznany został za winnego dwóch przestępstw, a mianowicie: z art. 286 § 1 k.k., za które skazany został na 7 miesięcy więzienia, i z art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. z 1957 r. Nr 39, poz. 17), za które skazany został na 4 miesiące aresztu, łącznie zaś skazany został na 8 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres lat trzech.Pierwsze z tych przestępstw polegało na tym, że jako kierownik sklepu nie dopełnił obowiązku należytej pieczy nad powierzonym mu mieniem, w wyniku czego dopuścił do powstania niedoboru na sumę 8.796 zł, drugie zaś przestępstwo polegało na tym, że pełniąc tę samą funkcję podwyższał ceny na towarach na szkodę nabywców.Od wyroku tego założył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości.Podstawę rewizji nadzwyczajnej stanowi zarzut rażącej łagodności kary, będącej wynikiem tego, że Sąd, stosując (zdaniem rewizji nadzwyczajnej prawidłowo) warunkowe zawieszenie wykonania kary, nie zobowiązał oskarżonego, by wynagrodził zrządzoną przestępstwem z art. 286 § 1 k.k. szkodę wynoszącą 8.796 zł.W konkluzji rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Bytomiu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna nie jest zasadna.Wyczerpujący katalog kar zasadniczych i dodatkowych zawarty jest w przepisach art. 37 i 44 k.k. Żaden z tych przepisów nie przewiduje kary w postaci zobowiązania oskarżonego do wynagrodzenia szkody zrządzonej przestępstwem. Z powyższego wynika, że zobowiązanie, o jakim mowa wyżej, nie jest karą.Skoro przepis art. 62 § 2 k.k. nie jest przepisem o charakterze represyjnym, lecz jedynie swoistym środkiem zabezpieczenia szkody wyrządzonej przez oskarżonego, niezastosowanie przez Sąd tego przepisu nie może stanowić podstawy zarzutu rażącej niewspółmierności kary.Niezastosowanie przez Sąd przepisu art. 62 § 2 k.k. mogłoby ewentualnie uzasadniać zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, ale tylko w przypadku, jeżeliby zostało wykazane, że stosunki gospodarcze skazanego pozwalają na wynagrodzenie szkody zrządzonej przestępstwem i że celowość zobowiązania skazanego do wynagrodzenia tej szkody, w okolicznościach danej sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości.Żadnych stwierdzeń w tym kierunku rewizja nadzwyczajna nie zawiera.Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KK 427/15 2016-01-19Czy sąd może zobowiązać skazanego do naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k., jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest już przedmiotem innego postępowania lub zostało prawomocnie orzeczone?
- IV KK 268/12 2012-11-06Czy obowiązek naprawienia szkody orzeczony na podstawie art. 72 § 2 k.k. może zostać nałożony na oskarżonego, któremu wymierzono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, jeśli roszczenie wynik…
- II K 457/61 1961-09-14Czy sąd może zobowiązać oskarżonych do solidarnego wyrównania szkody, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje takiego zobowiązania dla możliwości zarządzenia wykonania zawieszonej kary?
- III KK 228/07 2008-08-05Czy obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, orzeczony na podstawie art. 72 § 2 k.k., powinien zostać utrzymany w mocy, gdy wykonanie kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone, a następnie uch…
- IV KR 39/83 1983-12-04Czy naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, dotychczasowa niekaralność, brak demoralizacji, choroba i trudna sytuacja życiowa oskarżonego stanowią podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary lub warunkowego zawiesz…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 8 § 2art. 394art. 37art. 62 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.