II KS 15/19

Izba Karna2019-07-18

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na art. 454 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy nie stwierdził wprost podstaw do wydania wyroku skazującego, ale wskazał na potrzebę takiego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na art. 454 § 1 k.p.k., nawet jeśli nie stwierdził wprost podstaw do wydania wyroku skazującego. Kluczowe jest, aby sąd odwoławczy, po usunięciu stwierdzonych uchybień, doszedł do wniosku, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz reformationis in peius. Wskazanie na art. 454 § 1 k.p.k. przez sąd odwoławczy może wyraźnie sugerować potrzebę wydania wyroku skazującego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego złożył skargę na wyrok sądu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 437 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na wyrok sądu odwoławczego i obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KS 15/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 539e § 1 k.p.k.), w dniu 18 lipca 2019 r. w sprawie D. Ś. uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu z art. 177§ 1 k.k., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 21 marca 2019r., sygn. akt V Ka […], uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 26 lutego 2018r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Z., wyrokiem z 26 lutego 2018r., uniewinnił D. P. Ś. od zarzutu popełnienia w dniu 31 grudnia 2015r. przestępstwa określonego w art. 177 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w Ł., po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. apelacji Prokuratora Rejonowego w Z., uchylił pierwszoinstancyjny wyrok i przekazał sprawę Sądowi a quo do ponownego rozpoznania. 2 Skargę na wyrok Sądu odwoławczego złożył obrońca, zarzucając naruszenie art. 437 k.p.k. ,,poprzez uznanie konieczności uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wobec uznania, iż prawidłowa ocena materiału dowodowego nie daje podstaw do uniewinnienia oskarżonego”. W konsekwencji autor skargi zażądał wydania wyroku kasatoryjnego. W pisemnej odpowiedzi na skargę oskarżyciel publiczny wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie warto przypomnieć, że możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k. (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy – w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych przewidzianych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. – stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. (zob. uchwała 7 s. SN z 20 września 2018r., I KZP 10/18, OSNKW 2018r., z. 11, poz. 73). Sąd Okręgowy w Ł. – na co wskazuje treść uzasadnienia jego wyroku – dokonał prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów i poczynił na ich podstawie prawidłowe ustalenia faktyczne, w świetle których rozstrzygnięcie uniewinniające jawi się jako błędne. Jakkolwiek Sąd odwoławczy nie stwierdził wprost, że zachodzą in concreto podstawy do wydania wyroku skazującego, niemniej przez sam fakt powołania się na art. 454 § 1 k.p.k. dał wyraźnie do zrozumienia, że u podstaw jego rozstrzygnięcia legła nie tyle możliwość zapadnięcia wyroku skazującego, co raczej potrzeba wydania takiego orzeczenia. Tym samym zaskarżony wyrok kasatoryjny zasługiwał na aprobatę. Przedstawiony punkt widzenia nie oznacza rzecz jasna, że Sąd a quo będzie zobligowany skazać D.Ś. za popełnienie zarzucanego mu czynu. Wypada zauważyć, że w wypadku podzielenia poglądu o winie oskarżonego może np. warunkowo umorzyć postępowanie karne, o ile oczywiście spełnione zostaną wszystkie przesłanki pozwalające na skorzystanie z tej instytucji. 3 Dlatego Sąd Najwyższy oddalił skargę (art. 539 e § 2 k.p.k.), a kosztami sądowymi za postępowanie skargowe obciążył oskarżonego (art. 539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 2 k.p.k.). aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 539e § 1 KPKart. 177§ 1 KKart. 177 § 1 KKart. 437 KPKart. 454 § 1 KPKart. 437 § 2art. 438 pkt 1art. 539art. 539f KPKart. 527 § 2 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy