II KS 3/23

II KS 3/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie M. P. oskarżonego o czyny z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zb. z art. 56 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 marca 2023 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II Ka 623/22 uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt II K 932/20, i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. kosztami postępowania skargowego obciążyć oskarżonego M. P. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt II K 932/20, Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim, uniewinnił oskarżonych M. P. i K. L. od zarzucanych im czynów z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zb. z art. 56 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. II KS 3/23 2 Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionej przez prokuratora, Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II Ka 623/22, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim. Na powyższy wyrok skargę w trybie art. 539a § 1 k.p.k. złożył obrońca oskarżonego M. P. , zaskarżając go w całości i zarzucając: „rażące naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. polegające na uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z 23 maja 2022 r., sygn. akt II K 932/20 i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, mimo braku wystąpienia przesłanek opisywanych w tym przepisie”. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga obrońcy oskarżonego M. P. jest niezasadna, a wobec tego nie mógł zostać uwzględniony postulat o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd II instancji podejmując wobec oskarżonych, w tym M. P., rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym, nie dopuścił się obrazy art. 437 § 2 k.p.k. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 539a § 1 i 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Z kolei, zgodnie z art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Powodem podjęcia przez Sąd odwoławczy rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym był w niniejszej sprawie zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonych, na co wskazano w końcowej części uzasadnienia dotyczącej przyczyn, zakresu i II KS 3/23 3 podstawy prawnej uchylenia. Sąd Okręgowy w Siedlcach w sposób jasny i jednoznaczny wskazał art. 454 § 1 k.p.k. jako podstawę prawną uchylenia wyroku uniewinniającego Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim. Choć w ramach końcowych zaleceń dla Sądu Rejonowego Sąd odwoławczy, w sposób mogący budzić wątpliwości co do rzeczywistej przyczyny uchylenia wyroku, wskazał na konieczność przeprowadzenia „przewodu sądowego od początku”, dokonania bardziej rzetelnej analizy dowodów i szczegółowego przesłuchania świadków, w tym zwłaszcza A.S. i T.K., to kompleksowa lektura uzasadnienia orzeczenia wskazuje, że Sąd ten nie miał wątpliwości odnośnie do zasadności skazania oskarżonych. Już w pierwszym zdaniu uzasadnienia Sąd odwoławczy stwierdził obrazę przepisów postępowania w postaci art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., która „doprowadziła do wydania wadliwego, uniewinniającego wyroku”. Następnie Sąd skrupulatnie wykazał uchybienia i przeoczenia w ocenie większości dowodów dopuszczonych przez Sąd I instancji, które jego zdaniem doprowadziły do pominięcia szeregu okoliczności, a w konsekwencji do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa oskarżonych. Sąd odwoławczy nie wskazał przy tym ani na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, ani na niezbędność powtórzenia dowodów dla możliwości przesądzenia winy oskarżonych. Zalecenia, dotyczące konieczności ponownej, rzetelnej analizy dowodów przez Sąd I instancji oraz szczegółowego przesłuchania kluczowych świadków, zostały sformułowane już po szczegółowym uzasadnieniu przez Sąd odwoławczy swojego stanowiska co do zasadności odmiennego kierunku rozstrzygnięcia oraz w kontekście stawianych w apelacji zarzutów dotyczących oceny dowodów. Konkludując, stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia wskazanego w skardze art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. Kierunek rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego determinowało bowiem ograniczenie swobody orzekania sądu drugiej instancji wynikające z art. 454 § 1 k.p.k. i to ono właśnie miało bezpośredni wpływ na treść orzeczenia. Tym samym skarga obrońcy oskarżonego M. P., oparta na zarzucie przedwczesności rozstrzygnięcia podlegała oddaleniu jako niezasadna. II KS 3/23 4 Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowiono jak w części wstępnej postanowienia. Rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania znajduje natomiast uzasadnienie w treści art. 636 § 1 k.p.k.