II KS 30/21

Sygn. akt II KS 30/21 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie T. K. G. (G.) oskarżonego o przestępstwa z art. 222 § 1 k.k. i z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu skargi na wyrok kasatoryjny Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 sierpnia 2021 r., sygn. akt IX Ka […] uchylający wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K […], na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2021 r., sygn. akt IX Ka […] uchylił wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K […], którym to: 1. uniewinniono oskarżonego T. K. G. od zarzucanego mu przestępstwa z art. 222 § 1 k.k.; 2 2. umorzono – na podstawie art. 62a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii – prowadzone wobec oskarżonego postępowanie karne o przestępstwo z art. 62 ust. 1 tejże ustawy – przekazując sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ze skargą na wyrok kasatoryjny, w części dotyczącej czynu z art. 222 § 1 k.k., wystąpił obrońca oskarżonego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 437 § 2 k.p.k., poprzez uchylenie rozstrzygnięcia uniewinniającego w sytuacji, w której Sąd II instancji dostrzegł uchybienia w gromadzeniu części materiału dowodowego, które to uchybienia mogły być usunięte w toku postępowania apelacyjnego i nie wymagają ponownego przeprowadzenia, jak orzekł Sąd II instancji, wszystkich czynności dowodowych. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu ad quem w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga obrońcy oskarżonego okazała się nieuzasadniona. Przypomnieć należy, że sfera kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi w trybie przepisów rozdziału 55a k.p.k. została przez ustawodawcę ujęta wąsko. Odpowiada ona zakresowi przedmiotowemu skargi na wyrok kasatoryjny, który – zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. – nie obejmuje wszystkich potencjalnych uchybień, których mógłby teoretycznie dopuścić się sąd odwoławczy. Rolą Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym jest wyłącznie skontrolowanie, czy w sprawie wystąpiła tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k., albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnej przeszkody, określonej w art. 454 § 1 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego, oraz czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.). Precyzując – zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po 3 wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego, o którym mowa w art. 539a § 1 k.p.k., ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob. np. wyrok SN z 20.10.2020 r., I KS 9/20), a więc czy uchylając wyrok sądu pierwszej instancji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, sąd odwoławczy kierował się podstawami wydania wyroku kasatoryjnego wskazanymi w art. 539a § 3 k.p.k. oraz czy takie rozstrzygnięcie było w konkretnej sprawie konieczne (zob. np. postanowienia SN: z 30.06.2020 r., II KS 7/20; z 7.05.2020 r., I KS 8/20; z 6.06.2019 r., II KS 8/19). Ponieważ postępowanie skargowe ma charakter postępowania nadzwyczajnego, regulacje w tym zakresie nie podlegają interpretacji rozszerzającej (exceptiones non sunt extendendae). Nie tylko więc nie jest możliwe uchylenie wyroku kasatoryjnego z przyczyn innych, niż wymienione w art. 539a § 3 k.p.k., ale naruszenie przez sąd odwoławczy dyspozycji art. 437 k.p.k. lub dopuszczenie się uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. musi mieć – w realiach procesowych danej sprawy – charakter oczywisty i jednoznaczny. Z pewnością zaś samo przekonanie strony o nietrafności wyroku kasatoryjnego nie jest wystarczające do uwzględnienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Uzasadnienie Sądu odwoławczego wskazuje jednoznacznie na wadliwość i sprzeczność z dyrektywami art. 7 k.p.k. oceny Sądu meriti odnoszącej się do treści i istoty zarzucanego oskarżonej czynu. Sąd Okręgowy po przeprowadzeniu własnej oceny w tym zakresie, do czego był w pełni upoważniony rozpoznając zarzuty podniesione w tym zakresie w apelacji, nie dostrzegł realnych przesłanek do przyjęcia, że funkcjonariusze policji w składnych zeznaniach mieliby mówić nieprawdę (składać fałszywe zeznania). Zdaniem instancji odwoławczej lektura pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd Rejonowy oceniając zeznania funkcjonariuszy policji w zakresie ich częściowej niepamięci, czy też ewentualnych rozbieżności, nie wziął pod uwagę w sposób właściwy charakteru pracy policjantów, którzy codziennie mogą podejmować szereg różnych interwencji i w konsekwencji po upływie pół roku od zdarzenia (taki czas upłynął od zdarzenia do składania zeznań na rozprawie głównej), mogą nie 4 pamiętać dokładnie przebiegu konkretnej interwencji. Sąd odwoławczy uznał, że nie sposób także zgodzić się z Sądem Rejonowym, że zeznania świadka D. H., w zakresie dotyczącym naruszenia nietykalności cielesnej, cechują się dużym stopniem ogólnikowości w stosunku do pozostałej części zeznań. Analiza zeznań funkcjonariuszy policji nie uprawnia także do postawienia tezy, żeby ich zeznania były tendencyjne. W ocenie Sądu ad quem logiczne wydaje się być rozumowanie, że jeżeli nie doszłoby do naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza policji przez oskarżonego, w konsekwencji jego zatrzymania, to cała czynność przeszukania odbyłaby się na miejscu zdarzenia i nie byłoby potrzeby jej kontynowania w budynku komisariatu policji. Z protokołu zatrzymania oskarżonego wynikało także, że do zatrzymania oskarżonego doszło o godzinie 09:00, co z kolei w pełni jest zgodne z wersją podawaną przez świadków, iż do naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza i zatrzymania oskarżonego doszło na początku interwencji i czynności przeszukania, co – wbrew stanowisku Sądu Rejonowego – wskazuje na wiarygodność zeznań funkcjonariuszy policji. Zaprezentowana ocena Sądu odwoławczego odnośnie potencjalnej odpowiedzialności oskarżonego, wysnuta na podstawie zebranego materiału dowodowego sprawy jest kategoryczna, a wniosek tej oceny – jednoznaczny i w oczywisty sposób potwierdzający wniosek o wyczerpaniu przez oskarżonego znamion zarzucanego mu przestępstwa z art. 222 § 1 k.k., jaki zarysował się na etapie postępowania odwoławczego. Instancja ad quem zajęła więc konkretne stanowisko, które poprzedzone zostało dokonaniem własnej, niekorzystnej dla oskarżonego oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Na przeszkodzie samodzielnej, tj. następującej w postępowaniu apelacyjnym konwalidacji uchybień dostrzeżonych przez Sąd Okręgowy i wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie stał zakaz ne peius wyrażony w art. 454 § 1 k.p.k., skutkiem którego musiał być wyrok o charakterze kasatoryjnym, co skarżącemu zostało czytelnie, przekonująco i trafnie wyłożone. Akcentowana przez obronę okoliczność, a mianowicie że w ponownym postępowaniu Sąd odwoławczy nakazał wyjaśnić okoliczność mającą drugorzędne znaczenie dla postępowania, tj. czy funkcjonariusze Policji podjechali do 5 oskarżonego radiowozem (co wynika z wyjaśnień podsądnego), czy też podeszli do niego pieszo (co wynika z zeznań funkcjonariuszy) nie przekreśla przedstawionych, rzeczowych argumentów, z których jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zakwestionowania dalszych, relewantnych dla wyniku postępowania okoliczności podawanych przez świadków, co – w świetle przytoczonego wyżej art. 454 § 1 k.p.k. – okazało się wystarczającym powodem wydania wyroku kasatoryjnego. Tylko na marginesie wskazać można, z czego skarżący przecież zdaje sobie sprawę (s. 3 skargi), że nawet przeprowadzenie tego dowodu w instancji odwoławczej, czy wręcz niepotwierdzenie depozycji świadków w tym zakresie trudno uznać za okoliczności konwalidujące stwierdzone przez Sąd odwoławczy konkretne i poważne uchybienia w sferze oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy. Z tych wszystkich względów skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Dlatego należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia.