III KS 66/23

III KS 66/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie K. W. uniewinnionej od zarzutu popełnienia trzech przestępstw z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535e § 1 k.p.k.), w dniu 19 grudnia 2023 r. skargi obrońcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 69/23, uchylającego częściowo wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt VI K 11/22 p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć K.W. kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrokiem z 5 czerwca 2023 r., po rozpoznaniu apelacji oskarżyciela publicznego (zaskarżył wyrok wydany w pierwszej instancji w punkcie I, a więc części uniewinniającej K. W. od zarzucanych jej trzech występków pomocnictwa do oszustwa) oraz obrońcy (zaskarżył wyrok pierwszoinstancyjny w punkcie II i zażądał uniewinnienia K. W. od dwóch występków prania brudnych pieniędzy popełnionych w ramach czynów ciągłych, ewentualnie uchylenia wyroku III KS 66/23 2 w tej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu), uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 18 listopada 2022 r., w punkcie I, w którym K. W. została uniewinniona od popełnienia zarzucanych jej trzech czynów zabronionych z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., i na podstawie art. 454 § 1 k.p.k. przekazał w tej części sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji; w pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Skargę od wyroku odwoławczego wniósł obrońca, zarzucając w niej naruszenie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., i zażądał uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Oskarżyciel publiczny nie złożył odpowiedzi na skargę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k., skuteczność skargi od wyroku sądu odwoławczego, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, jest uzależniona od wykazania, że wydanie - na etapie postępowania apelacyjnego - orzeczenia kasatoryjnego naruszało art. 437 k.p.k., a zatem że nie zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości lub nie zachodził wypadek określony w art. 454 k.p.k. albo że przy wydaniu tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k. Zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi od wyroku sądu odwoławczego, o której mowa w art. 539a § 1 k.p.k., ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob. postanowienie SN z 22 maja 2019 r., III KS 17/19). Analiza sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do stwierdzenia, że Sąd Apelacyjny w Krakowie wywiązał się z powinności ciążących na nim w świetle art. 437 k.p.k. Mianowicie, po rozpoznaniu apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonej uniewinnionej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, Sąd ten uznał zarzuty zwykłego środka odwoławczego wniesionego przez prokuratora za zasadne i, powołując art. 454 § 1 k.p.k. (k. 18), wydał wyrok kasatoryjny. Zdaniem instancji odwoławczej, dysponującej kompletnym materiałem dowodowym, rysowała się III KS 66/23 3 realna perspektywa wydania wyroku skazującego, który jednak nie mógł zapaść przed tym Sądem ze względu na blokującą go regułę ne peius. Bezsporne jest, że Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie był uprawniony do badania i merytorycznej oceny słuszności stanowiska Sądu odwoławczego w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonej. Dlatego jedynie na marginesie, wychodząc niejako w stronę dalszego biegu sprawy, warto było odnieść się do kolejnego, istotnego jej aspektu. Otóż Sąd Apelacyjny, uchylając wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania, dał wyraz przeświadczeniu, że prawdopodobieństwo skazania oskarżonej jest wysokie, co wszak nie jest równoznaczne z nakazaniem zastosowania się przez Sąd Okręgowy do tego poglądu. Należy podkreślić, że sytuacja procesowa oskarżonej w dalszym ciągu nie jest przesądzona, albowiem organ ad quem nie ma prawa ograniczać zasady swobodnej oceny dowodów przez organ meriti, w szczególności poprzez wskazówki co do oceny poszczególnych środków dowodowych, jak i całokształtu materiału dowodowego. W dalszym ciągu procedować będzie w granicach wyznaczonych przez art. 7 k.p.k., a więc zasadę swobodnego uznania sędziowskiego oraz samodzielności jurysdykcyjnej z art. 8 § 1 k.p.k. W tej sytuacji, po ponownym przeprowadzeniu przewodu sądowego, Sąd a quo będzie miał następujące możliwości: uznanie oskarżonej za winną zarzucanych jej czynów i wydanie wyroku skazującego albo sięgnięcie po środek związany z poddaniem sprawcy próbie, to znaczy po instytucję warunkowego umorzenia postępowania, o ile wystąpią wszystkie przesłanki na to zezwalające. Może również oskarżoną ponownie uniewinnić. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia (art. 539e § 2 k.p.k.). O kosztach postępowania skargowego orzeczono w myśl art. 539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 2 k.p.k. KR [ms]