II KZ 129/00

POSTANOWIENIE Z DNIA 8 LISTOPADA 2000 R. II KZ 129/2000 Nie jest brakiem formalnym kasacji niedołączenie do niej „odpowiedniej liczby odpisów” (art. 446 § 2 k.p.k., w zw. z art. 518 k.p.k.), a zatem do usunię-cia tego braku nie stosuje się trybu określonego w art. 120 k.p.k. Przewodniczący: sędzia SN J. Skwierawski. Prokurator Prokuratury Krajowej: K. Parchimowicz. Sąd Najwyższy w sprawie Tytusa K., uniewinnionego od zarzutu popeł-nienia wykroczenia, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego Jana A,. na postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lipca 2000 r., o uznaniu za bezskuteczną kasacji wniesionej przez pełnomocnika pokrzywdzo-nego po wysłuchaniu wniosku prokuratora – na podstawie art. 459 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejo-nowemu w P., jako sądowi odwoławczemu – celem nadania kasacji biegu. U Z A S A D N I E N I E Pełnomocnik pokrzywdzonego wniósł kasację z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 1 zd. 1 k.p.k., po czym wezwany został – „na podsta-wie art. 527 § 1 k.p.k. w zw. z art. 446 § 2 i 120 k.p.k.” – do „złożenia dowodu opłacenia kasacji w kwocie 450 zł oraz dwóch egzemplarzy odpisu kasacji”. Przed upływem terminu określonego w tym wezwaniu – w dniu 20 czerwca 2000 r. – uiszczona została opłata od kasacji. 2 Postanowieniem z dnia 20 lipca 2000 r. Sąd Rejonowy w P., działając ja-ko sąd odwoławczy w sprawie o wykroczenie, „uznał za bezskuteczną” kasację wniesioną przez pełnomocnika pokrzywdzonego, ponieważ „mimo upływu za-kreślonego terminu (...) nie zostało wykonane zarządzenie” wzywające do opła-cenia kasacji i złożenia dwóch egzemplarzy jej odpisów. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik pokrzywdzonego podkre-ślił, że „podstawą do odmowy nadania biegu kasacji są art. 120 § 2 i 530 § 2 k.p.k.”, a w sprawie niniejszej „wymogi formalne pisma zostały zachowane” i nie istnieją również okoliczności określone w art. 429 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niezbędne są przede wszystkim uwagi dotyczące formy orzeczenia i trybu wydania go w tej sprawie. Trzeba bowiem stwierdzić, że nawet gdyby istniały podstawy do uznania kasacji za bezskuteczną, to należałoby wówczas stosować – jako szczególny – przepis art. 530 § 2 k.p.k., a więc wydać na podstawie tego przepisu i w jego trybie zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu za-istnienia okoliczności, o której mowa w art. 120 § 2 k.p.k. Natomiast rozstrzy-gnięcie o uznaniu pisma za bezskuteczne nastąpić powinno zarządzeniem, a nie postanowieniem. W niniejszej sprawie zasadnie wezwano pełnomocnika – w trybie okre-ślonym w art. 120 k.p.k. – do uzupełnienia braku polegającego na niezłożeniu opłaty od kasacji. Jest bowiem oczywiste, że brak tego rodzaju jest usuwalny, i dopiero w wypadku nieusunięcia go w tym trybie prowadzi do wydania zarzą-dzenia o odmowie przyjęcia kasacji na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. Zupełnie inaczej ocenić należy wezwanie pełnomocnika w tym samym trybie do usunięcia braku polegającego na niezłożeniu odpisów kasacji. To prawda, że przepis art. 446 § 2 k.p.k. znajduje odpowiednie zastosowanie w po-stępowaniu kasacyjnym (art.518 k.p.k.), bo żaden z przepisów rozdziału 55 k.p.k. nie stanowi inaczej w kwestii dołączenia odpowiedniej liczby odpisów środka zaskarżenia. Bez znaczenia dla trafności tego stwierdzenia pozostaje przy 3 tym fakt, iż w rozdziale 56 k.p.k. zamieszczony został odrębny przepis (art. 545 § 2 zd. ost.), wymagający odpowiedniego stosowania art. 446 § 2 k.p.k. – albo-wiem wniosek, iż brak analogicznego przepisu w rozdziale 55 k.p.k. nie zobo-wiązuje do dołączenia odpisów kasacji byłby oczywiście błędny ze względu na treść ogólnego odesłania zawartego w art. 518 k.p.k. Nie ulega jednak wątpli-wości, że wtedy, kiedy strona nie dopełniła wymagania, które nie ma charakteru formalnego, lecz charakter jedynie techniczny, czy porządkowy – tryb przewi-dziany w art. 120 k.p.k. nie ma zastosowania. Wszak jest on przewidziany dla usunięcia braku formalnego, i to takiego, który powoduje, że pismo nie może otrzymać biegu, a nieuzupełnienie braku prowadzić będzie do bezskuteczności pisma. Jest oczywiste, że mimo niedołączenia do pisma procesowego wymaga-nej liczby odpisów tego pisma, może ono otrzymać bieg i nie może być z tego powodu uznane za bezskuteczne, jeżeli odpowiada formalnym warunkom. Należy więc stwierdzić, że nie jest brakiem formalnym kasacji niedołą-czenie do niej „odpowiedniej liczby odpisów” (art. 446 § 2 k.p.k., w zw. z art. 518 k.p.k.), a zatem do usunięcia tego braku nie stosuje się trybu określonego w art. 120 k.p.k. Do usunięcia takiego braku wezwać należy stronę w inny, nie-sformalizowany sposób. Nieskuteczność wezwania mogłaby świadczyć o igno-rowaniu ustawowego obowiązku oraz uprawnień pozostałych stron postępowa-nia (art. 448 § 2 k.p.k.) i uzasadniać obciążenie zobowiązanego kosztami spo-rządzenia odpisów oraz powiadomienie właściwych organów o potrzebie roz-ważenia zastosowania środków dyscyplinujących. W sprawie niniejszej z treści ogólnikowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika wprawdzie, który z dwóch braków wskazanych w zarządzeniu wzywającym do ich usunięcia, nie został usunięty – lecz przyjąć trzeba, że przyczyną wydania zaskarżonego postanowienia było niedołączenie odpisów kasacji. Zwraca przecież uwagę fakt, iż opłata od kasacji uiszczona zo-stała 30 dni, przed wydaniem tego postanowienia i przed upływem 7 dni od do-ręczenia pełnomocnikowi wezwania do uiszczenia jej. 4 W sytuacji procesowej, jaka powstała w tej sprawie na skutek wydania przez sąd odwoławczy postanowienia o uznaniu kasacji za bezskuteczną, za-miast wymaganego zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, Sąd Najwyższy nie znajduje przeszkód do merytorycznego rozpoznania zażalenia. Niewątpliwie bowiem przedmiotem rozstrzygnięcia sądu odwoławczego - mimo nietrafnie przyjętej podstawy prawnej i niewłaściwej postaci decyzji – była kwestia w peł-ni tożsama z tą, o jakiej należałoby orzec na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. Od decyzji o odmowie przyjęcia kasacji, jaką w oczywisty sposób jest de facto za-skarżone postanowienie, przysługuje uprawnienie do złożenia zażalenia. Taki jest też charakter, zwięzłego lecz kwestionującego istotę rzeczy, zażalenia peł-nomocnika. Nie ma zatem żadnego powodu, aby wymagać obecnie od sądu od-woławczego wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, i to w sytuacji, w której byłoby ono oczywiście bezzasadne – po to tylko, by przedmiotem ni-niejszej kontroli uczynić decyzję merytorycznie tożsamą, lecz poprawną for-malnie. Należało zatem uwzględnić zażalenie i uchylić w konsekwencji zaskarżo-ne postanowienie, wskazując na brak przeszkód do nadania biegu wniesionej kasacji.