II KZ 16/21
PostanowienieIzba Karna2021-04-23
Skład orzekający: Antoni Bojańczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, złożone po terminie, może być skuteczne, jeśli skarżąca podnosi argumenty dotyczące samego wniosku o uzasadnienie, a nie wadliwości zarządzenia odmawiającego przyjęcia zażalenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, złożone po terminie, nie może być skuteczne, jeśli skarżąca nie podnosi argumentów dotyczących wadliwości samego zarządzenia odmawiającego przyjęcia zażalenia, lecz skupia się na kwestii sporządzenia uzasadnienia. W takiej sytuacji, nawet jeśli skarżąca wyraża niezadowolenie z decyzji, nie stanowi to podstawy do uchylenia zaskarżonego zarządzenia.Stan faktyczny
Skazana M. M. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie ustawowego terminu. Przewodniczący Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia wniosku, a następnie odmówił przyjęcia zażalenia na tę odmowę. Skazana złożyła kolejne zażalenie do Sądu Najwyższego, w którym podnosiła argumenty dotyczące swojego stanu zdrowia i kwarantanny, które uniemożliwiły jej złożenie wniosku w terminie, jednak nie kwestionowała wadliwości zarządzenia odmawiającego przyjęcia zażalenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 stycznia 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KZ 16/21 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie M. M. skazanej z art. 148 § 1 k.k. po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron zażalenia skazanej na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa (…), na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Zażalenie nie jest zasadne i w konsekwencji zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy. Jego uwzględnienie mogłoby nastąpić, gdyby skarżąca trafnie podniosła, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na jego treść, względnie gdyby oparte zostało na błędnych ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.). Tymczasem tego rodzaju zarzuty w zażaleniu w ogóle nie zostały sformułowane. Tytułem wstępu należało przedstawić rys przebiegu niniejszej sprawy w fazie bezpośrednio przez wydaniem orzeczenia przez Sąd Apelacyjny w (…) i po jego wydaniu, którego ostatnim ogniwem jest właśnie wniesione przez skazaną zażalenie.
2 Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 8 sierpnia 2019 r. (sygn. IV K (…)) M. M. została skazana za czyn z art. 148 § 1 k.k. (k. 257-259, t. II). Podsądna od dnia 28 grudnia 2017 r. jest tymczasowo aresztowana, a obecnie przebywa w Zakładzie Karnym nr (…) w Ł. Na skutek wywiedzionych od ww. wyroku apelacji, sprawa stała się przedmiotem kontroli instancyjnej przez Sąd Apelacyjny w (…) (k. 339, t. II). Pismem z dnia 2 października 2019 r. (data prezentaty sądu) M. M. wniosła o: „dowiezienie mnie na sprawę do Sądu Apelacyjnego, nr sprawy sygn. akt IV K (…)” (k. 342, t. II). Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2019 r. wyznaczono termin rozprawy apelacyjnej na dzień 30 stycznia 2020 r., na który M. M. miała zostać doprowadzona z Zakładu Karnego nr (…) w Ł. (k. 361, 363 i 364, t. II). W dniu 17 stycznia 2020 r. (data prezentaty sądu) do Sądu Apelacyjnego w (…) wpłynęło stanowisko M. M., które sąd odwoławczy zinterpretował jako wniosek o niedoprowadzanie na rozprawę, wobec czego zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2020 r. odwołano nakazy doprowadzenia M. M. (k. 374-375, 376 i 378, t. II). W dniu 30 stycznia 2020 r. w toku rozprawy apelacyjnej przed Sądem Apelacyjnym w (…) obrońca M. M. poinformował sąd, że w dniu poprzedzającym rozprawę kontaktował się telefonicznie z oskarżoną, która wyraziła wolę doprowadzenia i osobistego udziału w rozprawie apelacyjnej (k. 382-383, t. II). Zarządzeniem z dnia 7 lipca 2020 r. wyznaczono kolejny termin rozprawy apelacyjnej na dzień 11 września 2020 r., na który M. M. miała zostać doprowadzona z Zakładu Karnego nr (…) w Ł. (k. 417, 418 i 419, t. III). W dniu 11 września 2020 r. sąd odwoławczy odroczył termin rozprawy do dnia 12 października 2020 r., a obecna na rozprawie oskarżona wniosła o jej doprowadzenie (k. 442-443, t. III), w związku z czym sąd wydał stosowne nakazy (k. 454, 455, t. III). W dniu 12 października 2020 r. z sekretariatem II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) skontaktował się pracownik Zakładu Karnego nr (…) w Ł. informując, że M. M. nie zostanie doprowadzona na rozprawę przed Sądem Apelacyjnym w (…) z uwagi na oświadczenie oskarżonej o braku odpowiedniego transportu medycznego, umożliwiającego jej bezpieczne poruszanie się i dotarcie na rozprawę (k. 488-490, 501, t. III). Ponieważ obecna podczas rozprawy
3 apelacyjnej obrońca M. M. poinformowała o woli uczestnictwa oskarżonej w rozprawie przed Sądem Apelacyjnym w (…), sąd postanowił odroczyć termin rozprawy do dnia 5 listopada 2020 r. i doprowadzić na tę rozprawę oskarżoną z jednostki penitencjarnej po uprzednim zwróceniu się do właściwej jednostki penitencjarnej celem zapewnienia odpowiedniego transportu oskarżonej przy uwzględnieniu schorzeń oskarżonej (k. 493-494, t. III). Pismem z dnia 13 października 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego nr (…) w Ł. z prośbą o udzielenie informacji o ewentualnym posiadaniu przez Służbę Więzienną odpowiedniego zaplecza organizacyjno-technicznego, umożliwiającego doprowadzenie M. M. na termin rozprawy, przy zapewnieniu odpowiedniego transportu wynikającego ze schorzeń oskarżonej (k. 495, t. III). W odpowiedzi z dnia 22 października 2020 r. (data prezentaty sądu) Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego nr (…) w Ł. poinformował, że nakaz doprowadzenia M. M. powinien być realizowany przez właściwy organ doprowadzający (funkcjonariuszy policji), a z dokumentacji medycznej osadzonej nie wynika, aby wymagała transportu medycznego, w związku z czym może być dowieziona transportem policji, jak miało to miejsce dotychczas (k. 514, t. III). W dniu 20 października 2020 r. podczas rozmowy telefonicznej z sekretariatem II Wydziału Karnego, obrońca M. M. poinformowała, że oskarżona wyraża zgodę na przeprowadzenie rozprawy zaplanowanej na dzień 5 listopada 2020 r. bez jej udziału, w związku z czym sąd odstąpił od jej doprowadzania na termin rozprawy (k. 513, t. III). Powyższa informacja znajduje nadto odzwierciedlenie w wypowiedzi obrońcy oskarżonej, odnotowanej w protokole rozprawy apelacyjnej z dnia 5 listopada 2020 r., podczas której oskarżona nie była osobiście obecna (k. 516, 516v. t. III). W dniu 5 listopada 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) (sygn. II Aka (…)) wydał wyrok w sprawie M. M. (k. 517, t. III). Odpis wyroku został doręczony skazanej w dniu 10 listopada 2020 r. (k. 521, t. III). M. M. w dniu 18 listopada 2020 r. złożyła za pośrednictwem administracji Zakładu Karnego nr (…) w Ł. do Sądu Apelacyjnego w (…) II Wydziału Karnego prośbę o przesłanie uzasadnienia wyroku z dnia 5 listopada 2020 r. o sygn. II Aka (…) (k. 523-524, t. III).
4 Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2020 r. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) odmówił przyjęcia przedmiotowego wniosku, wobec złożenia go przez M. M. po upływie siedmiodniowego terminu zawitego, o którym mowa w treści art. 524 § 1 k.p.k. (k. 522, t. III). Zarządzenie to wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia zażalenia zostało doręczone skazanej w dniu 2 grudnia 2020 r. (k. 527, t. III). W dniu 11 grudnia 2020 r. M. M. złożyła za pośrednictwem administracji Zakładu Karnego nr (…) w Ł. do Sądu Apelacyjnego w (…) II Wydziału Karnego pismo zatytułowane „Wniosek” z którego treści wynika, że skazana wnosi cyt. „o odpis wyroku z uzasadnieniem, które potrzebne mi będzie do wniosku kasacyjnego przed Sądem Najwyższym. Nie mogłam uczestniczyć na odczytaniu wyroku, ponieważ pomimo tego, że złożyłam wniosek w Zakładzie Karnym o dowiezienie mnie transportem medycznym ze względu na mój stan zdrowia (…) odmówiono mi (…)” (k. 574, t. III). Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2021 r. potraktował ww. pismo z dnia 11 grudnia 2020 r. jako zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 listopada 2020 r., dotyczące odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 listopada 2020 r. i odmówił przyjęcia przedmiotowego zażalenia na powyższe zarządzenie (art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.) (k. 578, 578v, t. III). Zarządzenie z dnia 11 stycznia 2021 r. wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia zażalenia zostało doręczone skazanej w dniu 15 stycznia 2021 r. (k. 527, t. III). W dniu 22 stycznia 2021 r. M. M. złożyła za pośrednictwem administracji Zakładu Karnego nr (…) w Ł. i Sądu Apelacyjnego w (…) II Wydziału Karnego, kierowane do Sądu Najwyższego w Warszawie, zażalenie na zarządzenie z dnia 11 stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na zarządzenie z dnia 27 listopada 2020 r. W jego treści skarżąca wskazuje na to, że: [cyt.] „w związku z faktem, iż na skutek kwarantanny prewencyjnej, którą zostałam objęta od 9 listopada 2020 r. do 16 listopada 2020 r. z uwagi na podejrzenie współosadzonej Covid-19, o fakcie tym poinformowany był Przewodniczący IV Wydziału Nadzoru
5 Penitencjarnego w Ł. Korespondencja była odbierana, a jej realizacja była zgodnie z zasadami kwarantanny, którą byłam objęta w jednostce Zakładu Karnego nr […] w Ł. (…) wnoszę o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku i sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 listopada 2020 r. z racji faktu, iż ja korespondencję w sprawie przedmiotowego wniosku złożyłam w terminie siedmiu dni od doręczenia wyroku, czyli korespondencję złożyłam 16 listopada 2020 r.” (k. 581, 581 v., t. III). Przechodząc do meritum sprawy podkreślić należy, że przedmiotem badania Sądu Najwyższego w niniejszym postępowaniu jest zasadność wydanego przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) zarządzenia z dnia 11 stycznia 2021 r. o odmowie przyjęcia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 listopada 2020 r. W punkcie 2 sentencji zarządzenia z dnia 27 listopada 2020 r., Przewodniczący pouczył skarżącą o przysługującym jej prawie do wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej odpisu zarządzenia (art. 460 k.p.k.) ze wskazaniem, że do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin (art. 123 § 1 k.p.k.). Skoro odpis ww. zarządzenia doręczono M. M. w dniu 2 grudnia 2020 r. to 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia minął z upływem dnia 9 grudnia 2020 r. Skazana dopiero w dniu 11 grudnia 2020 r. skierowała za pośrednictwem administracji zakładu karnego pismo (zatytułowane „Wniosek”) — uznane przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) za zażalenie na ww. zarządzenie — zatem uchybiła ustawowemu terminowi, przewidzianemu do dokonania owej czynności prawnej. Godzi się zaznaczyć, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą w zażaleniu z dnia 21 stycznia 2021 r. w żadnej mierze nie odnosi się do okoliczności wydania zarządzenia z dnia 11 stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na wydane przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) (i ewentualnej wadliwości zarządzenia z dnia 11 stycznia 2021 r.). Treść zażalenia wskazuje na to, że M. M. kwestionuje odmowę przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, wobec złożenia go przez skazaną po upływie
6 siedmiodniowego terminu zawitego, o którym mowa w treści art. 524 § 1 k.p.k., bowiem to właśnie do zagadnienie sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) odnoszą się wszystkie argumenty zawarte w przekazanym do Sądu Najwyższego zażaleniu skarżącej. Obecnie przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy jest jednak – co już wcześniej podkreślono - zasadność wydanego przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) zarządzenia z dnia 11 stycznia 2021 r. (a nie zarządzenia z dnia 27 listopada 2020 r. czy też zagadnienia ewentualnego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenia skazanej uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)). Lektura zażalenia wskazuje na to, że prócz zatytułowania wniesionego w dniu 22 stycznia 2021 r. pisma jako „zażalenie” i wskazania w części wstępnej jego uzasadnienia (zdanie pierwsze), że dotyczy ono zarządzenia z dnia 11 stycznia 2021 r., M. M. nie przedstawia żadnych argumentów, przemawiających za wadliwością wydanego zarządzenia. Wniesione zażalenie stanowi w istocie jedynie próbę nieumotywowanego zanegowania decyzji procesowej Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) i wyrazu niezadowolenia skarżącej z wydania niekorzystnej dla niej decyzji. Nie może to jednak w żaden sposób wpłynąć na uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Trafnie uznał w obecnie zaskarżonym zarządzeniu z dnia 11 stycznia 2021 r. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…), że wniesione przez skazaną w dniu 11 grudnia 2020 r. pismo zatytułowane jako „Wniosek” i potraktowane przez Przewodniczącego wydziału jako zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 listopada 2020 r. odmawiające przyjęcia osobistego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II AKa (…), zostało złożone z uchybieniem 7-dniowego zawitego terminu do jego złożenia, którego bieg otworzyło doręczenie skazanej w dniu 2 grudnia 2020 r. skróconego odpisu zarządzenia z dnia 27 listopada 2020 r. z pouczeniem o zaskarżeniu. Jak wskazano powyżej, treść wniesionego przez M. M. zażalenia stanowi jedynie zanegowanie zasadności decyzji wydanej przez Sąd Apelacyjny w (…),
7 zatem nie zachodzą podstawy do uchylenia bądź zmiany zaskarżonego przez nią zarządzenia, bowiem sam wyraz niezadowolenia z decyzji dotyczącej skarżącej nie może prowadzić do wniosku o nieprawidłowości zaskarżonego zarządzenia. Powyższe obligowało więc do wydania zarządzenia o takiej treści, jak to będące obecnie przedmiotem zaskarżenia. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KZ 70/14 2014-10-08Czy zarządzenie odmawiające przyjęcia zażalenia na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku, może zostać wydane bez uprzedniego rozpoznania…
- III KZ 79/16 2016-11-23Czy zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wniesione po upływie terminu, powinno zostać pozostawione bez rozpoznania?
- III KZ 87/16 2017-01-18Czy zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, złożonego po terminie, powinno zostać pozostawione bez rozpoznania, jeśli wcześniejszy wniosek w tej samej sprawie został pra…
- IV KZ 7/25 2025-03-26Czy zażalenie obrońcy skazanego na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z powodu przekroczenia terminu zawitego może być jednocześnie wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia teg…
- SNO 54/15 2015-08-27Czy zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia innego zażalenia, które zostało wniesione po terminie, może zostać uwzględnione, jeśli skarżący zarzuca obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść tego zarządze…
Powołane przepisy
art. 148 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 438 pkt 2art. 524 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 458 KPKart. 460 KPKart. 123 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy