II KZ 195/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Żurawski. Sędziowie: dr J. Bratoszewski (sprawozdawca), W. Sutkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Flasiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza R., oskarżonego z art. 208 i in. k.k., po rozpoznaniu zażalenia oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 31 lipca 1974 r. w kwestii wymierzenia nowej kary łącznej po zastosowaniu amnestii i po wysłuchaniu wniosku prokuratora.zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że jako łączną karę pozbawienia wolności za wszystkie czyny wymienione w tymże postanowieniu wymierzył oskarżonemu Tadeuszowi R. karę 7 lat.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 8 maja 1972 r. oskarżony Tadeusz R. został skazany na następujące kary pozbawienia wolności:a) za 20 czynów z art. 208 k.k. na kary po 3 lata pozbawienia wolności;b) za 2 czyny z art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 208 k.k. na kary po 2 lata pozbawienia wolności;c) za 2 czyny z art. 199 § 1 i art. 203 § 1 k.k. na kary po 1 roku pozbawienia wolności id) za czyn z art. 201 k.k. na karę 8 lat pozbawienia wolności.Jako karę łączną pozbawienia wolności za wszystkie te czyny wymierzono mu w tym wyroku karę 10 lat pozbawienia wolności.Po wejściu w życie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) Sąd Wojewódzki w Opolu postanowieniem z dnia 31 lipca 1974 r. złagodził oskarżonemu o połowę kary za 20 czynów wymienionych wyżej pod lit. a, darował kary wymienione pod lit. b i c oraz złagodził o 1/3 karę wymienioną pod lit. d, tj. do 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, wymierzając oskarżonemu nową karę łączną 8 lat pozbawienia wolności.Na postanowienie w kwestii kary łącznej, orzeczonej po zastosowaniu amnestii, złożył zażalenie oskarżony, wnosząc o wymierzenie mu łagodniejszej kary łącznej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Orzeczenie kary łącznej - po zastosowaniu amnestii - postanowieniem, a nie wyrokiem, jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 listopada 1969 r. - VI KZP 22/69 (OSNKW 1970, z. 1, poz. 2), która zachowuje nadal swą aktualność, jest prawidłowe i dopuszczalne.Od strony więc procesowej zaskarżone postanowienie nie budzi zastrzeżeń.Merytorycznie natomiast stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia (zresztą bardzo lakoniczne, bo ograniczające się do jednego krótkiego zadania), powołujące się na "napięcie złej woli i ujemną opinię" oskarżonego, uznać należy za nietrafne i wadliwe.Orzekając nową karę łączną - po uprzednim darowaniu lub złagodzeniu na podstawie ustawy o amnestii kar wymierzonych za poszczególne czyny - sąd powinien zachować taki sam lub zbliżony stosunek kar poszczególnych do kary łącznej, jaki został uprzednio zastosowany w prawomocnym wyroku.Zastosowanie do sprawcy przepisów ustawy o amnestii nie może polegać z jednej strony na darowaniu lub złagodzeniu poszczególnych kar, a z drugiej strony - na zastosowaniu - w razie wymierzenia kary łącznej mniej korzystnej dla sprawcy - innej zasady niż ta, którą przyjęto w prawomocnym wyroku.W sprawie niniejszej prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Opolu wymierzono oskarżonemu karę łączną 10 lat pozbawienia wolności, a więc tylko o 2 lata wyższą niż kara wymierzona oskarżonemu za czyn określony w art. 201 k.k., z czego wynika, że poprzednio orzeczona kara łączna, wymierzona mu ponadto za 24 inne przestępstwa (opisane na wstępie pod lit. a-c), dawała zdecydowaną przewagę zasadzie absorpcji.Jeżeli zaś w wyniku zastosowania przepisów ustawy o amnestii kara za najpoważniejsze przestępstwo określone w art. 201 k.k. (opisane pod lit. d) uległa złagodzeniu do 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, kary za 20 przestępstw określonych w art. 208 k.k. (opisane pod lit. a) uległy złagodzeniu o połowę, a kary za dalsze 3 czyny (opisane na wstępie pod lit. a i b) uległy całkowitemu darowaniu, to wymierzenie oskarżonemu nowej kary łącznej w rozmiarze 8 lat pozbawienia wolności nie da się pogodzić z postulatem zachowania identycznej lub zbliżonej proporcji, o którym była wyżej mowa.Kara łączna bowiem wymierzona oskarżonemu w zaskarżonym postanowieniu jest wyższa już nie o 2 lata, jak to było w prawomocnym wyroku, lecz o 2 lata i 8 miesięcy od kary orzeczonej za najsurowsze przestępstwo, i to mimo tego, że spośród pozostałych kar orzeczonych za poszczególne przestępstwa odpadły całkowicie kary za 3 przestępstwa i że za 20 przestępstw uległy one złagodzeniu o połowę. Wprawdzie w razie orzekania nowej kary łącznej uwzględnianie właściwej proporcji nie zawsze da się ściśle matematycznie określić, jednakże w sprawie niniejszej nowo orzeczona kara łączna w żadnym razie nie powinna być wyższa więcej niż o 2 lata od kary wymierzonej za najcięższe przestępstwo.Kierując się powyższymi argumentami i uwzględniając to, że suma kar orzeczonych w stosunku do oskarżonego za pozostałe przestępstwa także byłaby obecnie niższa (o 34 lata), Sąd Najwyższy uznał, iż odpowiednią karą łączną będzie kara 7 lat pozbawienia wolności, i dlatego orzekł jak w postanowieniu.