VI KZP 22/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: T. Krokosz (sprawozdawca), W. Dąbrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edwarda P., skazanego z art. 38 m.k.k. i innych, po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 sierpnia 1969 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy sąd na posiedzeniu niejawnym przy stosowaniu do kar za zbiegające się przestępstwa ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) może jednocześnie w tym samym postanowieniu orzec o nowej karze łącznej?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 1968 r., częściowo uchylonym i częściowo zmienionym w orzeczeniu o karze przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy z dnia 3 października 1968 r. (III Kr 1451/68), Edward P. oskarżony o popełnienie szeregu przestępstw z art. 38 m.k.k., 264 § 1 k.k. w związku z art. 291 k.k. oraz art. 290 § 1 k.k. został skazany na karę łączną 4 lat więzienia i 4.000 złotych grzywny z orzeczeniem utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych z art. 47 § 1 lit. c) k.k. na okres 3 lat.Sąd Powiatowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 7 sierpnia 1969 r., po zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) do kar wymierzonych za zbiegające się przestępstwa z art. 264 § 1 k.k., wymierzył oskarżonemu Edwardowi P. w tym samym postanowieniu nową łączną karę (3 lat więzienia bez zmian w pozostałej części).Na skutek zażalenia obrońcy oskarżonego na powyższe postanowienie, zawierającego zarzut nieważności postanowienia z powodu orzeczenia co do kary łącznej postanowieniem, a nie wyrokiem, sprawa w zakresie zastosowania amnestii znalazła się w Sądzie Wojewódzkim w Bydgoszczy. Sąd ten postanowieniem z dnia 28 sierpnia 1969 r. (III Kz 142/69) - podnosząc w uzasadnieniu szereg zastrzeżeń co do możliwości orzeczenia o karze łącznej w konkretnym wypadku postanowieniem - przedstawił w trybie art. 390 § 1 k.p.k. Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia powyższą kwestię prawną.Uzasadnienie prawneW związku z tym Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) "orzeczenia w przedmiocie amnestii" - poza określonymi wyjątkami (po przeprowadzeniu rozprawy) - zapadają w formie postanowienia.Przepis art. 9 ust. 2 tej ustawy, dotyczący orzekania o karze łącznej po zastosowaniu amnestii do kar wymierzonych za zbiegające się przestępstwa, należy interpretować łącznie z treścią wymienionego na wstępie art. 13 ust. 1. Przepis ten, poza wspomnianym wyłączeniem nie wchodzącym tutaj w grę, stanowi ogólnie dla wszystkich wypadków stosowania amnestii (a więc i przy zbiegu przestępstw), że orzeczenia "w przedmiocie amnestii" zapadają w formie postanowień.Jeżeli zatem ustawa o amnestii nakazuje orzec w razie potrzeby karę łączną (art. 9 ust. 2), to orzeczenia tego nie sposób traktować inaczej jak orzeczenia "w przedmiocie amnestii" w rozumieniu art. 13 ust. 1, które w konkretnej sytuacji powinno być wydane w formie postanowienia.Przyjęcie postanowienia jako podstawowej formy orzeczenia "w przedmiocie amnestii" było stosowane we wszystkich dotychczasowych ustawach amnestyjnych od 1945 r.Ustawy o amnestii z lat 1945 i 1947 w odniesieniu do zbiegu przestępstw (a więc także w zakresie orzeczenia o karze łącznej) wyraźnie stanowiły, że w tych wypadkach sąd I instancji, właściwy według zasad ogólnych, orzeka w kwestii amnestii postanowieniem, jeżeli nie zastosowano jej w wyroku (por. art. 11 § 1 i 14 § 2 ustawy z dnia 2 sierpnia 1945 r. o amnestii z art. 14 § 1 i 17 § 3 ustawy z dnia 22 lutego 1947 r. o amnestii).Pewne wątpliwości, jakie mogłyby się ewentualnie wyłaniać na tle przepisów ustawy z dnia 22 listopada 1952 r. o amnestii, zostały już wyjaśnione w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 1953 r. KO 2/52 (OSN z 1953 r. zesz. IV, poz. 65), w którym między innymi stwierdza się: "W szczególności orzeczenie na podstawie art. 13 ust. 1 przytoczonej ustawy nowej kary łącznej na zasadach ogólnych określonych w kodeksie karnym (art. 31-34) następuje w formie postanowienia zaskarżalnego w trybie zażalenia (...)".Omawiana kwestia w ustawie z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii została unormowana podobnie jak w ustawach o amnestii z lat 1956 i 1964 (por. art. 9 i 13 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii i z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii oraz art. 9 i 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii).Wprawdzie w wymienionych wyżej trzech ustawach (1956, 1964 i 1969 r.) brak jest podobnych przepisów jak w ustawach o amnestii z lat 1945 i 1947 (odpowiednio art. 14 § 2 i 17 § 3), jednakże nie oznacza to, że ustawodawca inaczej chciał unormować rozpatrywane tutaj zagadnienie. Przeciwko takiej bowiem ewentualności przemawia w sposób wyraźny i jednoznaczny fakt wprowadzenia przepisu określającego ogólnie zasady co do formy orzeczeń wydawanych na podstawie ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (art. 13 ust. 1, odpowiadający treścią cytowanym wyżej przepisom ustawy o amnestii z lat 1956 i 1964).