II KZ 23/24

PostanowienieIzba Karna2024-06-18

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja od postanowienia sądu apelacyjnego o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, mimo że z mocy ustawy kasacja przysługuje jedynie od wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie lub postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Stwierdzono, że zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja może być wniesiona jedynie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. W niniejszej sprawie skarżonym orzeczeniem kończącym postępowanie wznowieniowe było postanowienie, a nie wyrok, co czyniło kasację niedopuszczalną z mocy ustawy.
Stan faktyczny
Obrońca S. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r. oddalił ten wniosek. Następnie S. M. wniósł pismo nazwane „kasacją” od tego postanowienia. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. odmówił przyjęcia tej kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy. Skazany zaskarżył to zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2024 r. o odmowie przyjęcia kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

II KZ 23/24 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie S. M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2024r. zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2024r., sygn. akt II AKo 17/24, o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKo 17/24 o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017r. na podstawie art. 437§1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Obrońca S. M. w dniu 18 października 2023r. skierował do Sądu Okręgowego w Warszawie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017r. Wniosek ten ostatecznie rozpoznał Sąd Apelacyjny w Warszawie, który w dniu 5 marca 2024r. w sprawie II AKo 17/24 wydał postanowienie o oddaleniu tego wniosku. II KZ 23/24 2 S. M. w dniu 17 kwietnia 2024r. wniósł do Sądu Apelacyjnego osobiście sporządzone pismo, które nazwał „kasacją od prawomocnego postanowienia wydanego 5 marca 2024r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dniu 18 kwietnia 2024r., zarządzeniem, na podstawie art. 530§2 k.p.k. w zw. z art. 519 k.p.k. i art. 429§1 k.p.k. odmówił przyjęcia tej kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy. Skazany zaskarżył to zarządzenie nie uzasadniając go. Zarzuty podniesiony w zażaleniu jest oczywiście bezzasadny. Słusznie wskazano w skarżonym zarządzeniu, że zgodnie z dyspozycją art. 519 k.p.k. kasacja może być wniesiona jedynie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego. W niniejszej zaś sprawie skarżonym orzeczeniem kończącym postępowanie wznowieniowe było postanowienie a nie wyrok. Istotniejsze jednak jest to, czego już nie dostrzegł Sędzia wydający zaskarżone zarządzenie, że mając na uwadze samodzielne złożenie pisma i sposób jego sformułowania, mogło ono być również potraktowane, w oparciu o art. 118 k.p.k., jako zażalenie. Zgodnie jednak z dyspozycją art. 547§1 k.p.k. na postanowienie oddalające wniosek przysługuje zażalenie, chyba że orzekł o tym sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy. Złożenie kasacji było zatem, w realiach niniejszej sprawy, próbą obejścia zakazu skarżenia postanowień kończących postępowanie wznowieniowe wydawanych przez sąd apelacyjny. W tym stanie rzeczy, nie budzi wątpliwości trafność zaskarżonego zarządzenia, które jako prawidłowe, należało utrzymać w mocy. Z urzędu natomiast dostrzec należy i to, że skarżone zarządzenie, choć ma charakter kończący postępowanie wznowieniowe, to nie jest orzeczeniem i nie wydał go sąd, lecz upoważniony przez prezesa sądu sędzia. Ma to w niniejszej sprawie daleko idące reperkusje, gdyż zgodnie z dyspozycją art. 439§1 pkt 2 k.p.k. niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone II KZ 23/24 3 orzeczenie jeżeli sąd był nienależycie obsadzony. Zaskarżone zarządzenie wydał Sędzia M. L., co do którego był już prowadzony przez Sąd Najwyższy test bezstronności (w sprawie IV KK 327/23 – wyrok z dnia 15 lutego 2024r.). Test ten wypadł dla tego sędziego negatywnie. W uzasadnieniu tego orzeczenia test ów został podsumowany przez Sąd Najwyższy wskazaniem, że „w ocenie niezależnego i obiektywnego obserwatora powstać może uzasadnione (…) przeświadczenie, że sędzia (w tym wypadku M.L. – dopisek SN w niniejszym składzie) zawdzięczający szybką karierę zawodową oraz liczne dodatkowe funkcje i stanowiska, łączące się z dodatkową gratyfikacją finansową, będzie w swojej ocenie ponadprzeciętną miarą związany z władzą wykonawczą, w stopniu, który przesądza o braku jego bezstronności”. Zważywszy jednak, na to że art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie ma zastosowania do zarządzeń – których nie wydaje sąd lecz prezes sądu lub upoważniony przez niego sędzia – nie można mówić o nienależytej obsadzie sądu, czego wymaga wskazany przepis. Okoliczność powyższa zatem, aczkolwiek ważka, to nie mogła zadecydować o sposobie rozstrzygnięcia przedmiotowego zażalenia. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437§1 KPKart. 530§2 KPKart. 519 KPKart. 429§1 KPKart. 93aart. 118 KPKart. 547§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§2§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy