II KZ 33/23

II KZ 33/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie R. F. skazanego za czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2023 r. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt IX Ka 703/22, VIII K 70/14 o umorzeniu postępowania co do wniosku adwokata M. M. o przywróceniu terminu do wniesienia kasacji w sprawie o sygn. akt IX Ka 703/22 na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 528 § 1 pkt 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł pozostawić zażalenie bez rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 13 grudnia 2022 r. obrońca skazanego R. F. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. (k. 990 – 996). W dniu 19 grudnia 2022 r. adwokat A. K., drugi obrońca skazanego R. F., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji wraz z niepodpisaną kasacją. Jako przyczynę niedochowania terminu wnioskodawczyni podała okoliczność, że kiedy widziała się ze skazanym w jednostce penitencjarnej skazany, bazując na informacjach pozyskanych od swojego dotychczasowego obrońcy, poinformował ją, że termin sporządzenia kasacji wynosi „pomiędzy półtora tygodnia a dwa”. Po nieudanych próbach skontaktowania się z dotychczasowym obrońcą, wyżej wymieniona skontaktowała się z Sądem Okręgowym w Warszawie i II KZ 33/23 2 wówczas uzyskała informację, że faktyczną datą odbioru wyroku z uzasadnieniem przez poprzedniego obrońcę był 8 listopada 2022 r., a zatem dzień po otrzymaniu przez nią pełnomocnictwa do sporządzenia kasacji. W konkluzji skarżąca wskazała, że niedochowanie terminu wynikało wyłącznie z jej błędu polegającego na zaniechaniu sprawdzenia daty doręczenia odpisu wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem oraz wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji (k. 1001 – 1007). Zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2022 r., sygn. akt IX KA 703/22 – IX WKK 86/22, przewodniczący IX Wydziału Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie odmówił przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego R. F., adwokata M. M., jako wniesionej po terminie. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że w „piśmie okołokasacyjnym obrońca twierdzi, że adw. P. P. wyrok wraz z uzasadnieniem otrzymał w dniu 15 listopada 2022 r., jednakże faktyczną datą odebrania (osobiście) przez adw. P. P. wyroku wraz z uzasadnieniem był dzień 8 listopada 2022 r. (k. 988) – taka data widnieje na elektronicznym potwierdzeniu odbioru korespondencji” (k.1008). Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skazanemu i jego obrońcy w dniu 2 stycznia 2023 r. (k. 1018). Od powyższego zarządzenia, w dniu 9 stycznia 2023 r., skazany wywiódł zażalenie, w którym wniósł o przywrócenie terminu „na wniesienie skargi kasacyjnej” albowiem niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. W uzasadnieniu wskazał, że z informacji, jakie jego obecny obrońca mecenas M. M. pozyskał od jego poprzedniego obrońcy mecenasa P. P. wynikało, że termin do wniesienia kasacji upływał w dniu 15 grudnia 2022 r., co jednak okazało się wskazaniem błędnym (najprawdopodobniej mecenas pomylił tygodnie). Faktyczna data otrzymania przez poprzedniego obrońcę odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem to – jak wynika z zaskarżonego zarządzenia - dzień 8 listopada 2022 r. Dodatkowo skarżący wskazał, że do tej pory nie otrzymał z Sądu Okręgowego ani odpisu wyroku z dnia 13 września 2022 r., ani odpisu wyroku z uzasadnieniem. Ponadto wskazał, że czas od 2 grudnia 2022 r., tj. od dnia udzielenia upoważnienia obrończego adwokatowi M. M. do dnia 8 grudnia 2022 r. był zbyt krótkim czasem do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 1019). II KZ 33/23 3 Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt IX Z 53/22 (IX Ka 703/22) Sąd Okręgowy w Warszawie nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego R. F. i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt IX Ka 703/22 (k. 1012). Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2023 r. przewodniczący IX Wydziału Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie odmówił przyjęcia kasacji złożonej przez obrońcę oskarżonego adwokat A. K. (k. 1016). Postanowieniem z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt II KZ 3/23, Sąd Najwyższy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z dnia 23 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy (k. 1024). Wnioskiem z dnia 27 lutego 2023 r. obrońca skazanego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt IX Ka 703/22. Do wniosku dołączył kasację. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 2 grudnia 2022 r., kiedy był na widzeniu z R. F. i przyjął zlecenie sporządzenia oraz wniesienia kasacji w niniejszej sprawie, R. F. poinformował go, że jego obrońca adwokat P. P. odebrał przedmiotowy wyrok w dniu 15.11.2022 r. Z informacji przekazanych przez klienta wynikało, że dotychczasowy obrońca miał sporządzić kasację samodzielnie, ale z uwagi na problemy zdrowotne będzie to niemożliwe. Analogiczną informację, dotycząca daty odbioru wyroku przez dotychczasowego obrońcę podała mu partnerka skazanego podczas przekazywania dokumentacji związanej ze sprawą. Wnioskodawca wskazał, że po otrzymaniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2023 r. zwrócił się do adwokata P. P. z prośbą o informację w zakresie poinformowania przez niego klienta od kiedy biegnie termin do wniesienia kasacji. W odpowiedzi otrzymał maila, którego odpis załączył do wniosku (k. 1038 – 1049). Postanowieniem z dnia 23 marca 2023 r., IX Ka 703/22, VIII K 704/14, Sąd Okręgowy w Warszawie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., umorzył postępowanie co do wniosku adw. M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r., II KZ 33/23 4 sygn. akt IX Ka 703/22, wskazując, że opiera się on na analogicznej argumentacji, jak wcześniejszy wniosek złożony przez adwokat A. K. (k. 1053). Od powyższego postanowienia obrońca skazanego wywiódł zażalenie, w którym zaskarżył to orzeczenie w całości zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., art. 126 § 1 k.p.k. oraz błędy w ustaleniach faktycznych. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego, a także uznanie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia kasacji za zasadny i przyjęcie tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jako niedopuszczalne należało pozostawić bez rozpoznania. Przepis art. 528 § 1 pkt 3 k.p.k. wyraźnie wskazuje, że środek odwoławczy nie przysługuje na odmowę przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 524 § 1 zdanie pierwsze k.p.k., czyli terminu do wniesienia kasacji. Jest zaś oczywiste, że przepis ten nie dotyczy wyłącznie postanowień o charakterze stricte merytorycznym, tj. takich, w których sąd odmawia przywrócenia terminu do wniesienia kasacji z uwagi na stwierdzenie, że argumentacja wskazana we wniosku nie potwierdza tezy, iż niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, ale aktualizuje się także w sytuacjach takich, jak zaistniała w przedmiotowej sprawie. Innymi słowy, przepis ten obejmuje swoim zakresem również decyzje procesowe wieńczące postępowanie, w którym sąd – po przeanalizowaniu wniosku i zbadaniu wskazanych w nim przyczyn niedochowania terminu - stwierdza, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji nie może doprowadzić do oczekiwanego przez wnioskodawcę rezultatu i musi zostać umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. z uwagi na to, że odwołuje się do tożsamej argumentacji, co wniosek wcześniej rozpatrzony. Na marginesie należy również wskazać, że analizowany wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w treści przepisu art. 126 § 1 k.p.k., tj. po upływie 7 dni od dnia ustania przeszkody II KZ 33/23 5 wskazywanej jako przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu. O tym bowiem, że poprzedni obrońca R. F. otrzymał odpis wyroku z uzasadnieniem w dniu 8 listopada 2022 r. zarówno oskarżony, jak i adwokat M. M. dowiedzieli się najpóźniej w dniu 2 stycznia 2023 r., tj. kiedy doręczono im odpis zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji z dnia 23 grudnia 2022 r., a nie dopiero w dniu otrzymania postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2022 r. Obrońca jako podmiot profesjonalny bez wątpienia powinien zdawać sobie sprawę z tego, jaka jest różnica pomiędzy zażaleniem na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, a wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia i w konsekwencji z tego, jakie kwestie bada Sąd Najwyższy rozpoznając zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. W zaistniałym w przedmiotowej sprawie układzie sytuacyjnym okoliczność zaniechania wydania zarządzenia o uznaniu rzeczonego wniosku o przywrócenie terminu za bezskuteczny w żaden sposób nie naruszyła jednak praw skazanego i w konsekwencji nie mogła wpłynąć na treść rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. M.K.) [ał]