II KZ 38/14

PostanowienieIzba Karna2014-09-30

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, który nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, może zostać przyjęty do merytorycznego rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. (mającym zastosowanie również w postępowaniu w sprawach o wykroczenia na mocy art. 113 § 1 k.p.w.), podlega wymogowi tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego. Oznacza to, że tylko wniosek sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika może być przyjęty do merytorycznego rozpoznania. Odmowa przyjęcia wniosku niespełniającego tego wymogu jest zatem prawidłowa, zwłaszcza gdy strona została wezwana do usunięcia braków formalnych i miała już zapewnioną obronę z urzędu.
Stan faktyczny
Przewodniczący Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za niespełniający wymogów formalnych, w szczególności wymogu sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego. Ukarany wniósł zażalenie, kwestionując rzetelność działań obrońcy z urzędu i domagając się wyznaczenia nowego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego, uznając zażalenie ukaranego za bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KZ 38/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie z wniosku T. P. o wznowienie postępowania w sprawie V W […] Sądu Rejonowego w W. zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 kwietnia 2010 r., sygn. akt IX Waz […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 września 2014 r. zażalenia ukaranego na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II AKo […], p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] odmówił przyjęcia wniosku ukaranego T. P. w powyżej wskazanej sprawie, w oparciu o przepisy art. 120 § 1 k.p.k. i art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k., jako nieodpowiadającego wymogom z art. 545 § 2 k.p.k. Zażalenie na to zarządzenie wniósł ukarany. Zakwestionował w nim rzetelność podejmowanych przez wyznaczonego mu w postępowaniu wznowieniowym obrońcę z urzędu działań, podniósł uwagi krytyczne odnośnie opinii biegłego, z której to dowód był podstawą uznania go sprawcą wykroczenia w sprawie której jego wniosek o wznowienie postępowania dotyczy, a także domagał się „ponownego wyznaczenia obrońcy z urzędu ponieważ 2 pierwszy adwokat nie przejawiał zainteresowania sprawą, a jego nie stać na opłacenie adwokata”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Stwierdzone w sprawie okoliczności dowodzą całkowitej zasadności zaskarżonego nim zarządzenia. Nie ulega wszak wątpliwości, że przepis art. 545 § 2 k.p.k. (mający też w niniejszym postępowaniu zastosowanie, zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.w.) wprowadza tzw. przymus adwokacko – radcowski dla czynności sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. Oznacza to, że tylko wniosek o wznowienie postępowania, który jest sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego może być przyjęty do merytorycznego rozpoznania. Stąd, skoro złożony przez ukaranego wniosek tego wymogu nie respektował, słusznie, z mocy przywołanych w podstawie prawnej zaskarżonego zarządzenia przepisów, odmówiono jego przyjęcia. Poprawność tej decyzji nadto warunkuje fakt, iż nastąpiła ona po bezskutecznym wezwaniu ukaranego do usunięcia tych braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni i pod rygorem pozostawienia wniosku bez dalszego biegu (k. 271), a także i to, że ukarany w niniejszym postępowaniu wznowieniowym miał już wyznaczonego obrońcę z urzędu, który jednak nie znalazł podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ukaranego. Tym samym ukarany miał już w dotychczasowym postępowaniu wznowieniowym zapewnione prawo do obrony i brak jest obecnie jakichkolwiek przesłanek do uznania, że obrońca ten powierzone mu obowiązki wykonał w sposób nierzetelny. Wprost przeciwnie, treść opinii którą ten obrońca sporządził oceniana w kontekście wskazanych przez samego ukaranego w przedmiotowym wniosku przyczyn wznowienia, jak też określonych w przepisach art. 540 – 542 k.p.k. jedynie dopuszczalnych podstaw wznowienia – nie potwierdza takich zarzutów. Podobnie też jako nieuprawnione należy ocenić sugestie ukaranego, iż stanowisko obrońcy z urzędu jest następstwem nie otrzymania „gaży za swe czynności”, skoro (niezależnie od dowolności samych w sobie takich domniemań) obrońca ten nie chciał zasądzenia na swoją rzecz wynagrodzenia za wykonane w niniejszym postępowaniu czynności. 3 Brak jest zatem jakichkolwiek racjonalnych względów do uznania zasadności wniosku ukaranego o wyznaczenie mu kolejnego obrońcy z urzędu. Samo niezadowolenie ze sposobu prowadzenia obrony przez poprzedniego obrońcę z urzędu, które prezentuje ukarany nie może stanowić samoistnej i wyłącznej przesłanki uznania zasadności tego wniosku. Nadmienić też należy, że ukaranemu postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny wyznaczył wspomnianego obrońcę z urzędu, m.in. na podstawie art. 22 k.p.w. (k. 4), pomimo że nie dopełnił on powinności wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Na tą okoliczność nie przedstawił on bowiem żadnych dokumentów, ograniczając się tylko do samych (i to niekonkretnych) pisemnych deklaracji (por. k.256 – 257 akt V W […]) o swojej niezamożności, a w sprawie nie było innych danych, które by prawdziwość tych jego twierdzeń potwierdzały (przed Sądem Rejonowym odmówił on wskazania na ten temat jakichkolwiek okoliczności (k. k. 60 w/w akt). W tym stanie sprawy brak jest podstaw do podważenia trafności zaskarżonego zarządzenia i uznania go – zgodnie z wolą ukaranego - za bezzasadne. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 120 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 545 § 1 KPKart. 545 § 2 KPKart. 113 § 1 KPart. 540art. 22 KP§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy