II KZ 53/26

PostanowienieIzba Karna2026-10-21

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak świadomości prawnej i współpraca z obrońcą mogą stanowić wystarczające podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona nie wykazała niezawinionego charakteru niedotrzymania terminu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając, że skazana nie wykazała, iż niedochowanie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku było przez nią niezawinione. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu wykazania przyczyn niedotrzymania terminu zawitego spoczywa na stronie wnoszącej o jego przywrócenie, a sama współpraca z obrońcą lub ogólne powołanie się na brak świadomości prawnej nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Skazana złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy nie uwzględnił tego wniosku, uznając, że skazana nie wykazała niezawinionego charakteru niedotrzymania terminu. Skazana wniosła zażalenie, powołując się na brak świadomości prawnej i współpracę z obrońcą. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

II KZ 53/26 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie J. L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 października 2026 r., zażalenia skazanej na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2026 r., sygn. akt VI Ka 556/25, o nieuwzględnieniu wniosku skazanej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 20 marca 2026 r., sygn. akt VI Ka 556/25, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2026 r., sygn. akt VI Ka 556/25, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie nie uwzględnił wniosku skazanej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 20 marca 2026 r., sygn. akt VI Ka 556/25. Odpis ww. postanowienia doręczono J. L. w dniu 17 września 2026 r., k. 1208, t. VI). Skazana w korespondencji nadanej w dniu 24 września 2026 r. (k.1211, t. VI) wniosła do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie pismo potraktowane jako zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia II KZ 53/26 2 wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Skazana nie podniosła w nim jednak żadnego zarzutu, a jedynie powołała się na brak świadomości prawnej oraz współpracę ze swoim obrońcą. Sąd Najwyższy rozważy, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k., jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana; to samo stosuje się do osób niebędących stronami. W kwestii przywrócenia terminu orzeka postanowieniem organ, przed którym należało dokonać czynności (art. 126 § 2 k.p.k.). Kwestionowanie rozstrzygnięcia w kwestii przywrócenia terminu na dokonanie czynności procesowej wymaga wykazania wadliwości Sądu orzekającego w tym przedmiocie, w kontekście analizy podstaw przywrócenia terminu. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym: „to na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu zawitego ciąży obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie, a także uprawdopodobnienie, że nastąpiło to z przyczyn od strony niezależnych, tj. przekonywującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw swoich twierdzeń” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 r., II KZ 1/21, LEX nr 3123455; zob. też np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2019 r., V KZ 25/19, LEX nr 2699520). Przenosząc powyższe zapatrywanie prawne na grunt realiów procesowych należy zauważyć, że Sąd Okręgowy miał podstawy do nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, zasadnie uznając, że skazana nie wykazała, iż niedochowanie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie było przez nią niezawinione. Sąd ten trafnie zauważył, że pomimo wydania wyroku przez Sąd odwoławczy w dniu 20 marca 2026 r., skazana podjęła inicjatywę ukierunkowaną na uzyskanie uzasadnienia tego orzeczenia dopiero w lipcu 2026 r. Nie bez racji wskazał również, że bez znaczenia dla sprawy miała kwestia współpracy z obrońcą, skoro wniosek o sporządzenie uzasadnienia jest czynnością niesformalizowaną, którą skazana mogła zrealizować samodzielnie, zwłaszcza że wcześniej występowała do sądów z różnymi pismami. Zasadnie też Sąd Okręgowy zaakcentował, że ciężar dowodu wykazania przyczyn niedotrzymania terminu zawitego spoczywa na stronie, która wnosi o jego II KZ 53/26 3 przywrócenie, co było istotne w kontekście powoływania się skazanej na swój stan zdrowia, bez wykazania jednak konkretnych okoliczności, które mogłyby potwierdzić, że jej zwłoka w wystąpieniu z wnioskiem o uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego wynikała z niedyspozycji zdrowotnej. Mając na uwadze powyższe rozważania, wobec niestwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 126 § 1 KPKart. 126 § 2 KPKart. 439 § 1 KPK§ 1§ 2

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy