III K 1170/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Korzeń.Sędziowie: S. Dąbrowski, Z. Kapitaniak (sprawozdawca).Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana S. oskarżonego z art. 290 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora i oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 10 lutego 1960 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 k.p.k.1. uchylił zaskarżony wyrok w części uniewinniającej oskarżonego Jana S. i sprawę w tym zakresie przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania,2. utrzymał w mocy wyrok w części skazującej oskarżonego Jana S. (...)Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 10 lutego 1960 r. Jan S. został uniewinniony od zarzutu, że od jesieni 1956 r. do maja 1957 r. - jako kierownik Referatu Urządzeń Rolnych Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. - za umożliwienie Janowi W. pozyskania i wywiezienia cegły przez bezprawne stemplowanie listów przewozowych mimo braku zezwolenia na wywóz i wskazanie miejsca rozbiórki cegły żądał i przyjął od wyżej wymienionego 2.300 zł. Tymże wyrokiem Jan S. został skazany z art. 286 § 2 k.k. za to, że - działając wspólnie z Ludwikiem M. - dnia 10 października 1956 r. w S. Ludwik M. jako referent Referatu Urządzeń Rolnych Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S., a Jan S. jako kierownik tego Referatu przyjęli wbrew swym uprawnieniom za sprzedaną Kazimierzowi K. w sposób sprzeczny z przepisami cegłę 4.390 zł, wpłacając w kilka miesięcy później na konto tego Kazimierza K. jedynie 3.100 zł.Od tego wyroku założyli rewizję prokurator i oskarżony.Rewizja prokuratora zarzuca obrazę przepisów art. 8, 320 i 339 § 1 lit. a) k.p.k. przez pominięcie ujawnionych na przewodzie sądowym zeznań świadków, a w szczególności Franciszki W., Henryka G. oraz Michała I., i nierozprawienie się z nimi, mimo że mogły one mieć wpływ na treść wyroku.Rewizja oskarżonego sprowadza się do zarzutów:1. błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za podstawą wyroku przez oparcie ustaleń Sądu "na zmiennych, sprzecznych i oczywiście niewiarygodnych zeznaniach świadka Kazimierza K.", który "pod pozorem wydobycia materiałów budowlanych na podstawie zezwolenia - wydobywał znacznie większą ilość aniżeli nabył z innych obiektów, po czym nielegalnie zdobyte materiały sprzedał, uzyskując znaczne korzyści, a gdy został z tego powodu pociągnięty do odpowiedzialności, starał się obciążyć oskarżonego Jana S. z zemsty za to, że żądał on od niego zapłaty za wyżej wspomniany nielegalnie uzyskany materiał, czy też z chęci zmniejszenia swej odpowiedzialności";2. obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 286 § 2 k.k., przez skazanie oskarżonego z tego przepisu prawa, choć - zdaniem rewizji - tylko oskarżony Ludwik M. mógł odpowiadać z tego przepisu.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Słuszna jest rewizja prokuratora. Uniewinniając oskarżonego Jana S. z zarzutu I, Sąd Wojewódzki uznał, że wobec rozbieżności zeznań świadka Franciszka W. złożonych w śledztwie i na rozprawie zachodzi wątpliwość co do winy oskarżonego, wobec czego w myśl zasady in dubio pro reo należało oskarżonego uniewinnić.To stanowisko Sądu Wojewódzkiego jest błędne.Dyrektywy in dubio pro reo nie można stosować automatycznie, gdy tylko następuje rozbieżność bądź zeznań świadka, bądź wyjaśnień oskarżonego. Z taką rozbieżnością zeznań bądź wyjaśnień mamy do czynienia w postępowaniu karnym bardzo często. Dyrektywę in dubio pro reo należy stosować wówczas, gdy zostaną wyczerpane możliwości pozwalające rozstrzygnąć wątpliwości w tę lub inną stronę. Wymaga więc to od sądu orzekającego rozważenia wszystkich innych znajdujących się w sprawie dowodów, a w miarę możliwości przeprowadzenia przez sąd dodatkowych dostępnych dowodów z urzędu. Dopiero gdy te wszystkie zabiegi nie dadzą możliwości rozstrzygnięcia wątpliwości, sąd rozstrzyga te ostatnie na korzyść oskarżonego.W sprawie niniejszej sąd ograniczył się do stwierdzenia rozbieżności istniejących w zeznaniach świadka składanych przezeń w śledztwie i na rozprawie. Sąd pominął w swych rozważaniach zeznania świadków Franciszki W., Henryka G. oraz świadka Michała I., które mogą stanowić nie pozbawiony istotnej wartości materiał dowodowy pozwalający ustosunkować się do zeznań świadka Franciszki W. i do wyrobienia sobie poglądu na kwestię przyjmowania bądź nieprzyjmowania przez skarżonego korzyści majątkowych od Franciszki W.Względy powyższe nakazują uchylenie wyroku w części uniewinniającej i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Rewizja oskarżonego nie jest słuszna. Sąd Wojewódzki uznał, że oskarżony Jan S. dopuścił się przypisanego mu czynu, działając wspólnie z oskarżonym Ludwikiem M. Przypisanie przestępstwa oparł Sąd Wojewódzki na zeznaniach świadka Kazimierza K., potwierdzonych wyjaśnieniami współoskarżonego Ludwika M. Ponadto z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że zezwolenie na wywóz cegły przez Kazimierza K. oskarżony wystawił w dniu 10 października 1956 r., a kwit na wpłacone do GKS 3.100 zł pochodzi z daty 19 grudnia 1956 r. Świadczy to o tym, że Kazimierz K. wpłacił Janowi S. i Ludwikowi M. pieniądze w każdym razie wcześniej niż 19 grudnia 1956 r., a więc przed wydaniem mu zezwolenia. W dokumentach tych znajduje potwierdzenie zeznanie świadka K., że pieniądze wpłacił Janowi S. i Ludwikowi M. w gabinecie Jana S. W tych warunkach przypisanie oskarżonemu Janowi S. przestępstwa opisanego w pkt II, popełnionego wspólnie z oskarżonym Ludwikiem M., jest słuszne i nie może budzić zastrzeżeń.Z przytoczonych wyżej względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.