I KR 120/90
WyrokIzba Karna1991-01-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasada in dubio pro reo może być stosowana poprzez samo zestawienie dowodów przemawiających za oskarżeniem i przeciwko niemu, bez ich faktycznej oceny?Ratio decidendi
Zasada in dubio pro reo ma zastosowanie w ściśle określonych warunkach, a jednym z nich jest obowiązek oceny zebranych w sprawie dowodów przemawiających za tezą oskarżenia. Samo ich zestawienie oraz przeciwstawienie im dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego pozostaje w sprzeczności z tym przepisem i uzasadnia twierdzenie, iż w takim wypadku sąd orzekający uchylił się od oceny dowodów. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Wojewódzki postąpił w ten sposób, ferując wyrok w odniesieniu do zarzutu rozboju wobec T. L., co uzasadniało uchylenie wyroku w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Prokurator oskarżył M. K. i innych o popełnienie zbrodni zabójstwa w zb. z rozbojem oraz o rozbój. Sąd Wojewódzki uniewinnił M. K. od zarzutu rozboju wobec T. L., powołując się na zasadę in dubio pro reo. Prokurator wniósł rewizję od tego wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po rozpoznaniu rewizji obrońców i prokuratora.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części uniewinniającej M. K. od zarzutu opisanego w pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie jego sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Ł. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaZasada in dubio pro reo ma zastosowanie w ściśle określonych warunkach, a jednym z nich jest obowiązek oceny zebranych w sprawie dowodów przemawiających za tezą oskarżenia. Samo ich zestawienie oraz przeciwstawienie im dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego pozostaje w sprzeczności z tym przepisem i uzasadnia twierdzenie, iż w takim wypadku sąd orzekający uchylił się od oceny dowodów.Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 1991 r. sprawy M. K. i innych, oskarżonych z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 210 § 1 k.k. z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych oraz prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 12 marca 1990 r.:I.uchylił zaskarżony wyrok w części uniewinniającej M. K. od zarzutu opisanego w pkt II aktu oskarżenia i w tym zakresie jego sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Ł. do ponownego rozpoznania,II.w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneProkurator Wojewódzki w Ł. oskarżył m.in. S. J., M. K. oraz M. D. o to, że:I. 18 września 1988 r. w Ł, działając wspólnie i w porozumieniu oraz z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej, zmierzając do doprowadzenia S. L. do bezbronności i godząc się z tym, że skutkiem ich działania może być śmierć, przewrócili go, krępowali ruchy oraz zatykali otwory oddechowe, doprowadzając w konsekwencji do zejścia śmiertelnego przez uduszenie, a następnie zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 240.000 zł, będące współwłasnością S. i T. L., tj. o czyn określony w art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 210 § 1 k.k. (...);II.w czasie i miejscu i warunkach jak w pkt I, dokonali napadu rabunkowego na T. L. w ten sposób, że wiążąc ją doprowadzili do stanu bezbronności, a następnie zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 240.000 zł, będące współwłasnością T. i S. L., tj. o czyn określony w art. 210 § 1 k.c. (...);IV.w nocy z 5 na 6 września 1987 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z S. J., dokonali napadu rabunkowego na B. P. w ten sposób, że po wyważeniu drzwi weszli do domu, a następnie zatykając usta, świecąc latarką w oczy i nakazując, aby leżał spokojnie doprowadzili go do stanu bezbronności, po czym zabrali na jego szkodę pieniądze w kwocie 4.500 zł, tj. o czyn określony w art. 210 § 1 k.k.;V.w okresie od 20 czerwca do sierpnia 1987 r. na terenie województwa Ł, z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w warunkach przestępstwa ciągłego:a)20 czerwca 1987 r. we wsi J., działając wspólnie i w porozumieniu z S. J., dokonali kradzieży z włamaniem do domu F. S. w ten sposób, że wyważając drzwi weszli do środka, skąd zabrali w celu przywłaszczenia na jego szkodę kożuch, magnetofon i inne przedmioty łącznej wartości około 200.000 zł;b)17 lipca 1987 r. we wsi R., działając wspólnie i w porozumieniu z S. J, dokonali kradzieży z włamaniem do domu W. W. w ten sposób, że po wyważeniu okna weszli do środka, skąd zabrali w celu przywłaszczenia magnetofon, złote obrączki i inne przedmioty wartości około 160.000 zł oraz 50 dolarów USA, łącznej wartości około 170.000 zł;c)w sierpniu 1987 r. we wsi K., M. K. zabrał w celu przywłaszczenia z niezamkniętego mieszkania na szkodę H. S. radiomagnetofon wartości około 47.290 zł, tj. o czyn określony w art. 208 k.k. i art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.(...) Sąd Wojewódzki w Ł., wyrokiem z 12 marca 1990 r. uznał M. K. za winnego dokonania zbrodni opisanej w pkt I i IV oraz przestępstwa opisanego w pkt V popełnionego w ten sposób, że 17 lipca 1987 r. w R., działając wspólnie i w porozumieniu z S. J., dokonali kradzieży z włamaniem do mieszkania W. W. w ten sposób, że po wyważeniu okna i wejściu do środka, zabrali w celu przywłaszczenia na jego szkodę magnetofon, złote obrączki i inne przedmioty o łącznej wartości około 160.000 zł oraz 50 dolarów USA, łącznej wartości 172.936 zł i skazał M. K. za czyn opisany w pkt I na podstawie art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 210 § 1 k.k, przyjmując - w myśl art. 10 § 3 k.k. - za podstawę wymiaru kary art. 148 § 1 k.k., art. 36 § 3 k.k. i art. 40 § 1 k.k. na karę 8 lat pozbawienia wolności, 500.000 zł grzywny oraz pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat; za czyn opisany w pkt IV na podstawie art. 210 § 1 k.k., art. 36 § 3 k.k. i art. 40 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, 150.000 zł grzywny, pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat; za przestępstwo z pkt V aktu oskarżenia, opisane w pkt V wyroku na podstawie art. 208 k.k. i art. 36 § 3 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 300.000 zł grzywny; od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w pkt II oskarżonego M. K. uniewinnił (...).Powyższy wyrok zaskarżyli obrońcy oskarżonych oraz prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Sąd Wojewódzki uniewinnił M. K. od zarzutu popełnienia rozboju wobec T. L. (pkt II aktu oskarżenia), powołując się na obowiązującą w procesie karnym zasadę in dubio pro reo.Nie negując prawa tego sądu do ferowania orzeczenia w myśl art. 3 § 3 k.p.k. stwierdzić należy, że ta zasada ma zastosowanie w ściśle określonych warunkach, a jednym z nich jest obowiązek oceny zebranych w sprawie dowodów przemawiających za tezą oskarżenia.Samo ich zestawienie oraz przeciwstawienie im dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego pozostaje w sprzeczności z tym przepisem i uzasadnia twierdzenie, iż w takim wypadku sąd orzekający uchylił się od oceny dowodów.Tak właśnie postąpił Sąd Wojewódzki, ferując wyrok w odniesieniu do tego zarzutu, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku i w tej sytuacji to jego orzeczenie, zasadnie zaskarżone przez prokuratora, należało uchylić i w tym zakresie sprawę M. K. przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w L. do ponownego rozpoznania.Tak też Sąd Najwyższy orzekł, uwzględniając rewizję oskarżyciela publicznego, czemu dał wyraz w pkt I niniejszego wyroku (...).
Powiązane orzeczenia
- III K 1170/60 1962-02-21Czy sąd powinien automatycznie stosować zasadę in dubio pro reo w przypadku rozbieżności zeznań świadków, czy też powinien najpierw wyczerpać możliwości dowodowe w celu rozstrzygnięcia wątpliwości?
- I KK 507/22 2024-03-20Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował zasadę in dubio pro reo, uniewinniając oskarżonego pomimo istnienia dowodów, które mogły pozwolić na dokonanie ustaleń faktycznych?
- II KK 141/17 2017-09-05Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego bez przeprowadzania postępowania dowodowego i odmiennie oceniając dowody przeprowadzone przez sąd pierwszej instancji, spełnił wymogi określone w przepisach prawa procesowego…
- IV KK 479/19 2020-06-17Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od zarzutu oszustwa, naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez nierzetelne uzasadnienie wyroku i przedwczesne zastosowanie zasady in dubio pro reo, nie poprzedz…
- V KK 23/14 2014-07-23Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego, prawidłowo ocenił dowody i zastosował zasadę in dubio pro reo, czy też powinien był uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 148 § 1 KKart. 210 § 1 KKart. 210 § 1 KCart. 208 KKart. 203 § 1 KKart. 58 KKart. 210 § 1 k.kart. 10 § 3 KKart. 36 § 3 KKart. 40 § 1 KKart. 3 § 3 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.