III K 433/60
WyrokIzba Karna1963-02-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ocenie znikomego niebezpieczeństwa społecznego czynu polegającego na kradzieży materiałów wybuchowych należy brać pod uwagę jedynie wartość skradzionego mienia, czy też potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przy ocenie znikomego niebezpieczeństwa społecznego czynu polegającego na kradzieży materiałów wybuchowych nie można opierać się wyłącznie na ich wartości materialnej. Należy uwzględnić całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności potencjalny rozmiar zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, jaki sprawca może spowodować przy użyciu takich środków. Wartość mienia może być tylko jedną z przesłanek umorzenia, nie zaś jedyną i wyłączną.Stan faktyczny
Oskarżony Jan P. został skazany za przechowywanie materiałów wybuchowych (trotyl, lont, spłonki) oraz umorzono wobec niego postępowanie karne w części dotyczącej kradzieży tych materiałów, uznając czyn za posiadający znikome niebezpieczeństwo społeczne. Uniewinniono go również od zarzutu sprowadzenia niebezpieczeństwa powszechnego poprzez podłożenie trotylu pod dom, co spowodowało wybuch i wybicie szyb. Prokurator złożył rewizję, zarzucając błędną ocenę znikomego niebezpieczeństwa społecznego kradzieży oraz pominięcie znamion przestępstwa z art. 263 k.k. przy uniewinnieniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej umorzenia postępowania karnego oraz w części uniewinniającej i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski.Sędziowie: W. Dąbrowski (sprawozdawca), J. Bień.Prokurator: E. Kaczmarek.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana P. oskarżonego z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) i art. 216 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 17 lutego 1960 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej umorzenia postępowania karnego co do zarzutu opisanego w pkt I sentencji wyroku oraz w części uniewinniającej z oskarżenia o popełnienie przestępstwa opisanego w pkt III tejże sentencji i w tym zakresie przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.I. Sąd Wojewódzki w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 lutego 1960 r.:1) uznał Jana P, za winnego tego, że w czasie od 1957 r. do 17 października 1959 r. w G., bez zezwolenia właściwej władzy, przechowywał materiał wybuchowy w postaci 400 g trotylu i jednego metra lontu, a nadto 2 spłonki i przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, na podstawie art. 4 § 2 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 192) skazał oskarżonego na karę 6 miesięcy więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 19 października 1959 r. do dnia 17 lutego 1960 r.;2) przyjmując, że w czynie zarzuconym w akcie oskarżania, a. polegającym na tym, że w 1957 r. w T. oskarżony skradł na szkodę jednostki wojskowej 400 gramów trotylu, dwie spłonki i jeden metr lontu ogólnej wartości 23 zł, zachodzi znikome niebezpieczeństwo społeczne tego czynu - na podstawie art. 49 k.p.k. umorzył w tym zakresie postępowanie karne;3) uniewinnił oskarżonego od zarzutu aktu oskarżenia, polegającego na tym, że dnia 17 października 1959 r. w G., sprowadził niebezpieczeństwo powszechne dla życia i zdrowia osób, przebywających na uczcie weselnej w mieszkaniu Józefa Z., w ten sposób, że podłożył pod ten dom trotyl ze spłonką i lontem, który zapalił, wskutek czego spowodował wybuch, w wyniku którego z okien tegoż domu wyleciały szyby.II. Od powyższego wyroku w części umarzającej postępowanie karne oraz uniewinniającej oskarżonego Prokurator Wojewódzki w G. założył rewizję, w której wnosząc o uchylenie powyższego wyroku w zaskarżanej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, zarzucił błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego w tej części wyroku, mającą w tym zakresie wpływ na jego treść:a) przez uznanie, że w czynie oskarżonego polegającym na przywłaszczeniu 400 gramów trotylu, 2 spłonek i 1 m lontu ogólnej wartości 23 zł zachodzi znikome niebezpieczeństwo społeczne, chociaż okoliczności sprawy na to nie wskazywały, orazb) - przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia wyżej opisanego czynu mimo ustalenia, że eksplozja materiału wybuchowego spowodowała wybicie szyb z okien domu Józefa Z., co wskazuje na znamiona przestępstwa określonego w art. 263 k.k.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Powyższa rewizja jest zasadna.1) Nie ma podstaw do upatrywania w czynie oskarżonego, polegającym na kradzieży materiałów wybuchowych na szkodę jednostki wojskowej, znamion znikomego jego niebezpieczeństwa społecznego na tej podstawie, że wartość skradzionego mienia wynosiła zaledwie 23 zł, albowiem stopień niebezpieczeństwa społecznego czynu sprawcy powinien być oceniany przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy.Wartość skradzionego mienia, wówczas gdy ona jest minimalna lub nieznaczna, może być tylko jedną z przesłanek umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 49 k.p.k., lecz nie przesłanką jedyną i wyłączną.W niniejszym wypadku zagarnięte mienie stanowiło trotyl, spłonki i lont, a więc materiały wybuchowe, i chociaż ilość lub waga tych materiałów wybuchowych była również nieznaczna, to jednak nawet ta ilość, znajdując się w dyspozycji osób nieuprawnionych do posiadania tego rodzaju przedmiotów, mogła spowodować poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, czego dowodem jest okoliczność, że wybuch spowodowany przez oskarżonego przy użyciu tego materiału wybuchowego doprowadził do zniszczenia kilku szyb w mieszkaniu Józefa Ż.Z powyższego wynika więc, że stopnia niebezpieczeństwa społecznego kradzieży materiałów wybuchowych nie można oceniać tylko na podstawie ich wartości materialnej, lecz należy przede wszystkim mieć w takim wypadku ma względzie ewentualny rozmiar niebezpieczeństwa społecznego, jaki sprawca może spowodować przy użyciu takich środków wybuchowych.Ponieważ - jak wynika z powyższego - Sąd Wojewódzki błędnie ustalił, że w czynie oskarżonego zachodzi znikome niebezpieczeństwo społeczne, przeto zaskarżony wyrok w tej części należało na podstawie art. 383 pkt 3 k.p.k. uchylić.2) Sąd Wojewódzki, uniewinniając oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt III sentencji zaskarżonego wyroku, pominął okoliczność, że w oknach domu, w pobliżu którego oskarżony spowodował wybuch przy użyciu wyżej wspomnianych środków wybuchowych, wyleciały niektóre szyby (zeznania świadków Ż. i W., protokół oględzin i zdjęcia fotograficzne). W tej sytuacji należało rozważyć, czy w czynie oskarżonego nie mieszczą się znamiona przestępstwa określonego w art. 263 k.k.Z tego względu zaszła konieczność uchylenia - na podstawie przepisu art. 383 k.p.k. pkt 3 - zaskarżonego wyroku również i w tym zakresie. W uchylonym zaś zakresie, zgodnie z art. 388 § 1 i 4 k.p.k., sprawę oskarżonego należało przekazać temu samemu Sądowi do ponownego rozpoznania.Mając to wszystko ma uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- Rw 224/78 1978-08-04Czy czyn polegający na samowolnym zabraniu w celu przywłaszczenia materiałów wybuchowych i środków zapalających, stanowiących mienie wojskowe, powinien być kwalifikowany z art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 199 § 1 k.k.,…
- II KR 184/85 1985-10-15Czy eksplozja materiałów wybuchowych w miejscu publicznym, która spowodowała zniszczenie szyb w okolicznych budynkach, stanowi zdarzenie zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi oraz mieniu w znacznych rozmiarach w rozumieniu…
- Rw 916/83 1983-11-24Czy przechowywanie materiałów wybuchowych, które mogą stwarzać powszechne niebezpieczeństwo, stanowi przestępstwo trwałe, a czy osoba uzależniona od narkotyków, która dopuściła się takiego czynu, może liczyć na warunkowe…
- IV KR 203/77 1977-11-11Czy usiłowanie podpalenia, które nie doprowadziło do pożaru, ale zagroziło mieniu w znacznych rozmiarach, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 138 § 1 k.k. w zw. z art. 10 k.k. jako usiłowanie, a nie jako d…
- III K 211/56 1956-05-18Czy rzucenie petardy w zatłoczonej hali podczas meczu bokserskiego, które spowodowało obrażenia u kilku osób i mogło wywołać panikę, stanowi przestępstwo sprowadzenia powszechnego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia?
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 216 § 1 KKart. 375art. 4 § 2art. 49 KPKart. 263 KKart. 383 pkt 3 KPKart. 383 KPKart. 388 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.