III KB 15/24

Izba Karna2025-03-07

Skład orzekający: Małgorzatę Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje konkretnych okoliczności, w jaki sposób powołanie sędziego lub jego postępowanie po powołaniu wpływa na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając, że nie wskazywał on konkretnych okoliczności, w jaki sposób powołanie sędziego lub jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie. Sąd podkreślił, że samo wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej lub wskazanie charakteru i stopnia skomplikowania sprawy nie stanowi wystarczającej podstawy do uwzględnienia takiego wniosku, gdyż wymagałoby to uznania wpływu takiego czynnika w każdej sprawie, niezależnie od jej specyfiki, co byłoby sprzeczne z celem przepisów regulujących test niezawisłości i bezstronności.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego złożył wniosek o zbadanie przez Sąd Najwyższy spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek opierał się na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego i jego postępowaniu po powołaniu. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje konkretnych okoliczności wpływu tych zdarzeń na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w rozpatrywanej sprawie. Ponadto, Sąd rozstrzygnął kwestię obowiązku zawiadomienia organu samorządu zawodowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Zarządzenie o odrzuceniu wniosku zostało doręczone obrońcy i oskarżonemu, a sprawa została zakreślona w repertorium jako zakończona.

Pełny tekst orzeczenia

III KB 15/24 ZARZĄDZENIE Dnia 7 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżonego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i oskarżonego oraz dołączyć do akt III KS 87/22; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Małgorzatę Bednarek; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE III KB 15/24 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. Takiej okoliczności nie stanowi wskazywany charakter i stopień skomplikowania sprawy (co dodatkowo, z uwagi na charakter rozpoznawanego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jest zupełnie chybione). To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), III KB 15/24 3 możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy