III KB 15/24
Izba Karna2025-03-07
Skład orzekający: Małgorzatę Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje konkretnych okoliczności, w jaki sposób powołanie sędziego lub jego postępowanie po powołaniu wpływa na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając, że nie wskazywał on konkretnych okoliczności, w jaki sposób powołanie sędziego lub jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie. Sąd podkreślił, że samo wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej lub wskazanie charakteru i stopnia skomplikowania sprawy nie stanowi wystarczającej podstawy do uwzględnienia takiego wniosku, gdyż wymagałoby to uznania wpływu takiego czynnika w każdej sprawie, niezależnie od jej specyfiki, co byłoby sprzeczne z celem przepisów regulujących test niezawisłości i bezstronności.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego złożył wniosek o zbadanie przez Sąd Najwyższy spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek opierał się na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego i jego postępowaniu po powołaniu. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje konkretnych okoliczności wpływu tych zdarzeń na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w rozpatrywanej sprawie. Ponadto, Sąd rozstrzygnął kwestię obowiązku zawiadomienia organu samorządu zawodowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Zarządzenie o odrzuceniu wniosku zostało doręczone obrońcy i oskarżonemu, a sprawa została zakreślona w repertorium jako zakończona.Pełny tekst orzeczenia
III KB 15/24 ZARZĄDZENIE Dnia 7 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżonego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i oskarżonego oraz dołączyć do akt III KS 87/22; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Małgorzatę Bednarek; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE
III KB 15/24 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. Takiej okoliczności nie stanowi wskazywany charakter i stopień skomplikowania sprawy (co dodatkowo, z uwagi na charakter rozpoznawanego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jest zupełnie chybione). To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),
III KB 15/24 3 możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KB 10/24 2024-04-17Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, który nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, ja…
- II KB 19/23 2023-10-04Czy wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, który nie wskazuje, jak okoliczności dotyczące sędziego miałyby wpływać na wynik sprawy, podlega odrzuceniu?
- II KB 32/24 2024-11-06Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego…
- II KB 101/25 2025-08-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego, złożony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne do dalszego procedowania?
- II KB 25/24 2024-09-11Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, może zostać odrzucony z powodu braku wskazania, w jaki sposób okoliczności zw…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy