III KB 3/24

Izba Karna2024-03-26

Skład orzekający: Ryszarda Witkowskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia tych standardów w indywidualnej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając, że nie wskazywał on konkretnych okoliczności, w jaki sposób powołanie sędziego czy jego wcześniejsza funkcja (prokurator) miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w indywidualnej sprawie. Sąd podkreślił, że powoływanie się na ogólne przyczyny odwoławcze lub fakt piastowania funkcji prokuratora przed powołaniem nie jest wystarczające do spełnienia wymogów ustawowych.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek do Sądu Najwyższego o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek opierał się na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowaniu po powołaniu. Sąd Najwyższy, stwierdzając, że wniosek nie spełnia wymogów ustawowych, postanowił go odrzucić.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Zarządzenie o odrzuceniu wniosku zostało sporządzone i doręczone stronom.

Pełny tekst orzeczenia

III KB 3/24 ZARZĄDZENIE Dnia 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Ryszarda Witkowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu, który wpłynął do Sądu Najwyższego, na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i n. uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego S. N. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę – adw. M. H. (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - został wniesiony z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć skazanemu i jego obrońcy oraz dołączyć do akt IIII KK 234/23; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Ryszarda Witkowskiego; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE III KB 3/24 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek obrońcy nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowaia sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby one wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. To samo dotyczy wskazania funkcji piastowanej przez Sędziego przed powołaniem (prokurator). Żadna z tych okoliczności nie odnosi się do indywidualnych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w III KB 3/24 3 razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 85art. 29 § 10art. 20 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy