III KK 100/20

Sygn. akt III KK 100/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie R. H. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 grudnia 2020 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść, od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w S. , z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie, 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE R. H. został skazany następującymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w S. z dnia 22 sierpnia 2018 roku, sygn. akt II K (…), na karę roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności; 2 2. Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 lutego 2017 roku, sygn. akt II K (…), na karę roku ograniczenia wolności, której wykonanie postanowieniem z dnia 5 października 2018 roku zamieniono na zastępczą karę 179 dni pozbawienia wolności; 3. Sądu Rejonowego w S. z dnia 5 lipca 2018 roku, sygn. akt II K (…), na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrokiem łącznym z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w S.: 1. na mocy art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k., połączył orzeczone wobec skazanego R. H. wyrokami opisanymi w pkt 1, 2 i 3 części wstępnej kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności i wymierzył mu karę łączną roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności; 2. na mocy art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej w pkt I wyroku kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okres odbytej kary jednostkowej w sprawie II K (…); 3. na mocy art. 572 k.p.k. w pozostałym zakresie umorzył postępowanie; 4. na mocy art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów procesu. Powyższy wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 31 maja 2019 roku. Kasację od tego orzeczenia wywiódł Prokurator Generalny, który zaskarżył wyrok w całości - na niekorzyść skazanego i zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego - art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 23 maja 2019 r. wyroku łącznego obejmującego skazania wyrokami Sądu Rejonowego w S.: z dnia 22 sierpnia 2018 roku, sygn. akt II K (…), z dnia 28 lutego 2017 roku, sygn. akt II K (…) oraz z dnia 5 lipca 2018 roku, sygn. akt II K (…), które to skazania zostały już wcześniej objęte prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 marca 3 2019 roku wydanym w sprawie, sygn. akt II K (…), co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie w niej wskazano, że doszło do rażącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (res iudicata) w związku z wcześniejszym wydaniem wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w S. w dniu 26 marca 2019 r., sygn. akt II K (…), obejmującego te same wyroki stanowiące przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wobec stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Zgodnie bowiem z wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, wydanie nowego wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty mocy przez poprzedni wyrok łączny, albowiem skutek, o którym mowa w art. 575 § 1 in fine k.p.k., może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a zatem gdy zachodzi realna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego. W wypadku uchylenia wyroku wydanego z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. wykonaniu podlega poprzedni wyrok łączny, gdyż nie utracił on mocy na podstawie art. 575 § 1 k.p.k. (por. wyrok SN z dnia 30 XI 2011 r., II KK 149/11, OSNKW 2011, z. 12, poz. 113). Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na mocy art. 638 k.p.k.