III KK 127/24

WyrokIzba Karna2024-04-23

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyłudzenie poświadczenia nieprawdy w akcie notarialnym poprzez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego co do obowiązywania pełnomocnictwa, realizuje znamię "podstępnego wprowadzenia w błąd" w rozumieniu art. 272 k.k., nawet jeśli działanie to nie wymaga wyjątkowo przebiegłych i przemyślanych zabiegów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyłudzenie poświadczenia nieprawdy w akcie notarialnym poprzez podstępne wprowadzenie w błąd notariusza co do obowiązywania pełnomocnictwa, realizuje znamię "podstępnego wprowadzenia w błąd" w rozumieniu art. 272 k.k. Nie jest wymagane, aby działanie to miało charakter wyjątkowo przebiegłych i przemyślanych zabiegów, wystarczy nadanie nieprawdziwemu oświadczeniu pozoru prawdziwości. Kasacja obrońcy została oddalona jako oczywiście bezzasadna, ponieważ powielała zarzuty apelacyjne już rozpoznane przez Sąd Okręgowy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał Z. K. za winnego wyłudzenia poświadczenia nieprawdy w akcie notarialnym poprzez podstępne wprowadzenie w błąd notariusza co do obowiązywania pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca skazanego w kasacji zarzuciła błędne zastosowanie art. 272 k.k., twierdząc, że działanie to musi mieć charakter wyjątkowo przebiegłych zabiegów. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. Zasądzono również koszty obrony z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 127/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 kwietnia 2024 r., sprawy Z. K. skazanego z art. 272 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 1562/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 1415/22/S, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M. K. – Kancelaria Adwokacka w K. – 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy) za sporządzenie i wniesienie kasacji z urzędu. UZASADNIENIE III KK 127/24 2 Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 1415/22/S, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie uznał Z. K. za winnego tego, że w dniu 14 października 2021 r. w K. wyłudził poświadczenie nieprawdy w akcie notarialnym Repertorium A nr […] w postaci umowy darowizny nieruchomości przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego w osobie notariusza B. M. z Kancelarii Notarialnej w K. co do obowiązywania pełnomocnictwa udzielonego mu przez P. P. , sporządzonego w dniu 30 grudnia 2015 r. przed notariuszem w D. P. S. Repertorium A nr […], a tym samym co do umocowania do działania jako pełnomocnik w imieniu P. P., tj. czynu z art. 272 k.k. i na tej podstawie prawnej wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie to zawiera także rozstrzygnięcia o kosztach. W apelacji od całości opisanego wyroku obrońca oskarżonego zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 272 k.k., poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że samo poświadczenie nieprawdy w dokumencie mającym znaczenie prawne realizuje znamię „podstępnego wprowadzenia w błąd”, podczas gdy działanie to musi mieć charakter wyjątkowo przebiegłych i przemyślanych zabiegów. Odwołując się do tego zarzutu skarżąca wniosła o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonego i rozstrzygnięcie o kosztach. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 1562/23, Sąd Okręgowy w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Opisany wyrok został zaskarżony w całości kasacją obrońcy skazanego, w której zarzucono „naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 272 k.k., poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, iż samo poświadczenie nieprawdy w dokumencie mającym znaczenie prawne realizuje znamię <<podstępnego wprowadzenia w błąd>>, podczas gdy działanie to musi mieć charakter wyjątkowo przebiegłych i przemyślanych zabiegów”. W następstwie tego zarzutu skarżąca wniosła o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie uchylenia wyroku Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu. III KK 127/24 3 W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie należy przypomnieć, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym od kończącego postępowanie prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. Zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. może być ona wniesiona z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Oznacza to, że wskazana obraza prawa winna odnosić się, co do zasady, do postępowania przez sądem odwoławczym i zapadłego w jego toku orzeczenia. Podkreślić trzeba, że postępowanie kasacyjne nie może służyć powielaniu postępowania odwoławczego, a Sąd Najwyższy nie jest sądem kolejnej instancji. Powyższe uwagi stały się konieczne, ponieważ kasacja dosłownie powiela zarzut apelacyjny, który został przez Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznany. Stosownie do art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Tymczasem zarzut podnoszony przez obrońcę wskazuje na błędne zastosowanie art. 272 k.k., chociaż Sąd odwoławczy przepisu tego nie stosował – rozstrzygnięcie tego Sądu ograniczało się przecież do utrzymania w mocy wyroku sądu pierwszej instancji. Nie sposób także z uzasadnienia kasacji wyczytać, by rzeczywistą intencją skarżącej było podniesienie zarzutu braku, czy nienależytego rozpoznania wniesionej apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.), skoro motywacyjna część nadzwyczajnego środka zaskarżenia ogranicza się do stwierdzenia, że „nie sposób zaakceptować interpretację Sądu II instancji” oraz wskazania kilku orzeczeń sądowych. Dodać również trzeba, że jak trafnie wywiódł Sąd odwoławczy, skazany nie ograniczył się jedynie do złożenia nieprawdziwego oświadczenia, ale oświadczeniu temu nadał pozór prawdziwości posługując się odwołanym wcześniej pełnomocnictwem i innymi niezbędnymi dokumentami, co w realiach rozważanej sprawy uzasadniło przyjęcie, że doszło do wyłudzenia poświadczenia nieprawdy w rozumieniu art. 272 k.k. (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2014 r., II KK 138/14 i wyroki Sądów Apelacyjnych w Szczecinie z dnia 6 kwietnia 2017 r., II AKa 44/17, w Gdańsku z III KK 127/24 4 dnia 31 maja 2021 r., II AKa 6/20 i we Wrocławiu z dnia 29 września 2022 r., II AKa 85/22). Kierując się powyższym, kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną, co pozwoliło na jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 272 KKart. 523 § 1 KPKart. 439 KPKart. 536 KPKart. 433 § 2 KPK§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy