III KK 147/15

WyrokIzba Karna2015-06-16

Skład orzekający: Rafał Malarski, Kazimierz Klugiewicz, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku sądu drugiej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością umorzenia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku sądu drugiej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W takiej sytuacji, mimo braku wiedzy sądu o śmierci oskarżonego w dacie orzekania, konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał K. P. za kradzież. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, gdyż oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy stwierdził, że oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzył postępowanie karne przeciwko K. P., kosztami procesu obciążając Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 147/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie K. P. skazanego z art. 278 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 16 czerwca 2015r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 października 2014r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 9 maja 2014r., 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. postępowanie karne przeciwko K. P. umarza; 2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 maja 2014r. K. P. został skazany za przestępstwo kradzieży na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby i oddany pod dozór kuratora sądowego oraz na karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 10 zł każda; nadto orzeczono wobec skazanego obowiązek naprawienia części szkody wyrządzonej tym przestępstwem. Od powyższego wyroku apelację złożył prokurator Prokuratury Rejonowej zaskarżając orzeczenie na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej wymiaru kary. Po rozpoznaniu apelacji wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 6 października 2014r. wyrok Sądu pierwszej instancji został utrzymany w mocy. Od powyższego orzeczenia kasację wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na korzyść K. P. Skarżący w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym i utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Rejonowego, podczas gdy oskarżony ten zmarł przed wydaniem przez Sąd Okręgowy wyroku, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego oraz umorzenie postępowania karnego przeciwko K. P. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu umożliwiającym uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Słusznie podnosi jej autor, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem przepisu prawa karnego procesowego wskazanego w zarzucie, konsekwencją czego było wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Jak wynika z załączonego do akt sprawy zaświadczenia z systemu PESEL-SAD (k. 122 – 123), potwierdzonego dokumentem w postaci odpisu skróconego aktu zgonu (k. 6 akt SN), w dniu 29 maja 2014r. K. P. zmarł. Nie mając tej wiedzy w dacie orzekania Sąd Okręgowy procedował i wydał zaskarżony wyrok na rozprawie odwoławczej w dniu 6 października 2014r. uznając zawiadomienie adresowane do 3 oskarżonego za doręczone w trybie art. 139 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. (k. 108). W tych okolicznościach rozpoznanie środka odwoławczego oraz wydanie wyroku w sprawie K. P. stanowiło niewątpliwie uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., które winno skutkować uchylenie tego orzeczenia. Biorąc pod uwagę datę zgonu oskarżonego, stwierdzić należy, że w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji zachodziła ujemna przesłanka procesowa, uniemożlwiająca kontynuowanie procesu i stwarzająca konieczność jego umorzenia po myśli art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Jednocześnie wskazać należy, że irrelewantny z punktu widzenia zaistnienia w sprawie omawianej bezwzględnej przyczyny odwoławczej jest fakt, że w dacie orzekania Sąd Okręgowy nie posiadał stosownej wiedzy o śmierci oskarżonego. W tych warunkach Sąd Najwyższy, przypominając, że śmierć oskarżonego nie stanowi negatywnej przesłanki postępowania kasacyjnego, jeśli kasacja została wniesiona na korzyść (arg. ex art. 529 k.p.k.), uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzył postępowanie (art. 537 § 2 k.p.k.). O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 278 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 139 § 1 KPKart. 458 KPKart. 529 KPKart. 537 § 2 KPKart. 632 pkt 2 KPK§ 1§ 5§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy