III KK 174/18
WyrokIzba Karna2018-05-10
Skład orzekający: Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie przepisom dotyczącym udziału obrońcy w postępowaniu karnym, w sytuacji gdy skazany nie jest osobą chorą psychicznie ani upośledzoną umysłowo, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku na skutek kasacji na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.?Ratio decidendi
Kasacja obrońcy skazanej została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, iż nie zachodziły przesłanki z art. 79 § 1 i 2 k.p.k., o których mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., ponieważ skazana nie była chora psychicznie ani upośledzona umysłowo, a jej zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem nie była zniesiona ani znacznie ograniczona. Ponadto, Sąd odwoławczy zasadnie ustalił, że obrońca był obecny podczas istotnych części rozprawy, a jego nieobecność w początkowej fazie nie miała wpływu na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Skazana J. O. została uznana za winną spowodowania obrażeń u Z. D. poprzez uderzenie otwartymi drzwiami samochodu podczas cofania. Sąd Rejonowy orzekł karę ograniczenia wolności i obowiązek zadośćuczynienia. Apelacja obrońcy została oddalona przez Sąd Okręgowy. Obrońca wniósł kasację, zarzucając uchybienie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. z powodu nieobecności obrońcy w części czynności procesowych Sądu I instancji, mimo że jego udział był obowiązkowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 174/18 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 maja 2018 r., sprawy J. O., skazanej za czyn z art. 157 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt V Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 stycznia 2017r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazaną kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 19 stycznia 2017 roku w sprawie II K […], Sąd Rejonowy w G. uznał J. O. za winną tego, że:” w dniu 10.03.2015 r. w G. przy ul. D., siedząc w samochodzie Toyota Corolla i cofając pojazd by odjechać z parkingu, uderzyła otwartymi lewymi drzwiami od strony kierowcy stojących w świetle otwartych drzwi i uniemożliwiających oskarżonej zamknięcie drzwi H. D. i Z. D., na skutek czego Z. D. upadła i doznała złamania odcinka kości promieniowej prawej, co spowodowało u niej naruszenie czynności narządów ciała na okres dłuższy niż siedem dni, tj. przestępstwa z art. 157 § 1 k.k. i za to, przy zastosowaniu art. 37a k.k. w zw. z art.
2 34 § 1, § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k., skazał ją na karę 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwadzieścia) godzin miesięcznie. Na mocy art. 46 § 1 k.k. nałożył na oskarżoną obowiązek zadośćuczynienia Z. D. za doznaną krzywdę poprzez zapłatę jej kwoty 1000 (tysiąc) złotych. Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonej, zarzucając: 1) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia; 2) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść; 3) obrazę prawa materialnego. W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonej, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017r., sygn. akt V Ka […], utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Od powyższego wyroku kasację wniósł obrońca skazanej J. O., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: „uchybienie przepisu art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. poprzez zaniechanie uchylenia na skutek wniesionej apelacji, a niezależnie od podniesionych w niej zarzutów, wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II K […] - w sytuacji, gdy obrońca oskarżonej nie wziął udziału w części czynności procesowych, przeprowadzonych przez Sąd I instancji na rozprawie w dniu 13.09.2016r., zaś jego udział w rozprawie był obowiązkowy w rozumieniu art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k.”. Skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroków Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 czerwca 2017r., sygn. akt V Ka […], oraz Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II K […] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. jako sądowi I instancji. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej w G. wniósł o oddalenie jej, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja obrońcy skazanej jest bezzasadna w stopniu oczywistym, co skutkowało jej oddaleniem w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
3 Zgodnie z treścią art. 523 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Jak już wspomniano J. O. został skazana na karę ograniczenia wolności. W związku z tym obrońca mógł wnieść kasację wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 1 i § 4 pkt 1 k.p.k.). Sąd ad quem rozpoznał podniesiony przez obrońcę w czasie rozprawy odwoławczej zarzut apelacyjny dotyczący obrazy art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., powielony obecnie w kasacji. W uzasadnieniu wyroku Sąd odwoławczy słusznie wskazał, iż wobec oskarżonej nie zachodziły przesłanki z art. 79 § 1 i 2 k.p.k., o których mowa w treści art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Zasadnie powołał się na treść opinii sporządzonej przez biegłych psychiatrów w dniu 14 czerwca 2017r., którzy jednoznacznie stwierdzili, iż J. O. nie jest chora psychicznie ani upośledzona umysłowo, a w chwili popełnienia czynu nie miała zniesionej ani w znacznym stopniu ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem( k.299-301). W konsekwencji trafnie uznał, że nie zachodzą wobec J. O. warunki z art. 79 § 3 lub 4 k.p.k. Ponadto Sąd odwoławczy słusznie nie zgodził się z zarzutem, iż obrońca nie uczestniczył w rozprawie w dniu 13.09.2016r. Z protokołu rozprawy wynika bowiem, że obrońca nie uczestniczył jedynie w tym fragmencie rozprawy, kiedy to Sąd dokonał weryfikacji obecności przybyłych i wezwanych osób, a następnie wydał postanowienie odnośnie prowadzenia w dalszym ciągu rozprawy uprzednio odroczonej, a także niewielkiej części czynności przesłuchania świadka H. D., w trakcie którego obrońca stawił się na rozprawie. Przewodnicząca niezwłocznie odczytała mu ten fragment zeznań świadka, podczas którego nie był obecny (k. 199 verte, tom I akt sprawy). Obrońca ponownie stawiając zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. zmierza do wywołania dublującej kontroli orzeczenia Sądu I instancji przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, co jest zabiegiem niedopuszczalnym na gruncie obowiązujących norm prawnych. Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd Najwyższy oddalił kasację, jako oczywiście bezzasadną oraz obciążył skazaną kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
4
Powiązane orzeczenia
- II KK 205/18 2018-06-14Czy naruszenie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w związku z art. 450 § 1 k.p.k. i art. 458 k.p.k. stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia, gdy obrońca nie miał kontaktu z oskarżonym, a stan zdrowia psychicznego oskar…
- I KK 310/22 2022-09-22Czy w sytuacji skazania na karę inną niż bezwzględne pozbawienie wolności, dopuszczalne jest wniesienie kasacji opartej na zarzutach innych niż bezwzględne przyczyny odwoławcze wskazane w art. 439 § 1 k.p.k.?
- III KK 99/19 2019-04-24Czy naruszenie przepisów dotyczących udziału obrońcy w postępowaniu karnym, wskazane jako bezwzględna podstawa odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., może być skuteczną podstawą kasacji, jeśli nie miało miejsca w rzecz…
- II KK 436/24 2024-10-29Czy brak obrońcy w części postępowania karnego, w którym sąd miał wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.?
- V KK 79/15 2015-09-10Czy w sytuacji, gdy oskarżony posiadał obrońcę z wyboru, a w kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. z powodu niezawiadomienia o terminach rozprawy innych obrońców, można mówić o obligatoryjnym…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 157 § 1 KKart. 37a KKart.
2art. 35 § 1 KKart. 46 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 79 § 1 pkt 3art. 523 KPKart. 439 KPKart. 523 § 1art. 79 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy