V KK 79/15
WyrokIzba Karna2015-09-10
Skład orzekający: Henryk Gradzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony posiadał obrońcę z wyboru, a w kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. z powodu niezawiadomienia o terminach rozprawy innych obrońców, można mówić o obligatoryjnym udziale obrońcy w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. jest bezzasadny, gdy oskarżony miał ustanowionego obrońcę z wyboru, a sytuacje procesowe wskazujące na obligatoryjny udział obrońcy (art. 79 § 1 i 2 k.p.k., art. 80 k.p.k.) nie zachodziły. Podniesienie w kasacji zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia innych obrońców, gdy jeden obrońca był ustanowiony i działał w sprawie, nie stanowi podstawy do uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.Stan faktyczny
Oskarżony K. B. został uznany winnym popełnienia przestępstwa skarbowego polegającego na zaniechaniu odprowadzenia pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Sąd pierwszej instancji wymierzył mu karę grzywny. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby, zobowiązując oskarżonego do uiszczenia należności publicznoprawnej. Obrońcy oskarżonego wnieśli kasację, zarzucając m.in. niezawiadomienie o terminach rozprawy wszystkich ustanowionych obrońców oraz sprzeczność w treści orzeczenia Sądu Okręgowego uniemożliwiającą jego wykonanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżonego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 79/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 września 2015 r., sprawy K. B., wobec którego umorzono warunkowo postępowanie karne o czyn z art. 77 § 1 kodeksu karnego skarbowego, z powodu kasacji wniesionej przez obrońców oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 4 listopada 2014 r., uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 7 maja 2014r. i umarzającego warunkowo postępowanie, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć oskarżonego K. B. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z 7 maja 2014 r., sygn. […] K. B. został uznany za winnego tego, że pełniąc funkcję członka jednoosobowego zarządu G. sp. z o.o. w O. i będąc odpowiedzialnym za regulowanie w imieniu spółki zobowiązań podatkowych, działając w krótkich odstępach czasu, przy wykorzystaniu takiej samej sposobności, zaniechał odprowadzenia w okresie od czerwca 2009 r. do grudnia 2010 r. oraz w czerwcu 2011 r. na rachunek Pierwszego Urzędu Skarbowego w O., wbrew dyspozycji art. 38 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pobranych i zadeklarowanych w deklaracji podatkowej PIT-4R zaliczek na podatek dochodowy od zatrudnionych w
2 Spółce 182 pracowników za wymienione wyżej okresy w łącznej kwocie 529.209,24 zł, stanowiącej kwotę małej wartości, tj. popełnienia przestępstwa z art. 77 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 9 § 3 k.k.s. i za to Sąd Rejonowy wymierzył mu karę grzywny w wysokości 70 stawek dziennych po 50 zł każda. Nadto na podstawie art. 24 § 1 k.k.s. Sąd Rejonowy orzekł, że za karę grzywny wymierzoną oskarżonemu czyni w całości odpowiedzialną posiłkowo Spółkę z o.o. G. w O. Po rozpoznaniu apelacji złożonej przez obrońcę oskarżonego Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z 4 listopada 2014 r., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 66 § 1 k.k., art. 67 § 1 k.k. w zw. z art. 20 k.k.s. i art. 41 § 1 k.k.s. postępowanie karne wobec K. B. o zarzucony mu czyn warunkowo umorzył na okres próby 1 roku, a na podstawie art. 41 § 2 k.k.s. zobowiązał K. B. do uiszczenia należności publicznoprawnej w kwocie 520.755, 01 zł w okresie próby. W kasacji od prawomocnego wyroku adwokaci S. W., L. S. i D. N., tytułując się obrońcami z wyboru skazanego K. B., zarzucili wyrokowi uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k., a ściśle: 1) w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. – przez nie wzięcie pod uwagę, że oskarżony K. B. zarówno przed Sądem pierwszej, jak i drugiej instancji miał ustanowionych trzech obrońców w osobach tychże adwokatów, natomiast Sądy te nie dostrzegły tego faktu i o terminach rozprawy zawiadamiały tylko adwokata S. W.; 2) w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. przez takie sformułowanie pkt II wyroku Sądu Okręgowego, które czyni orzeczenie niemożliwym do wykonania, a tym samym niewykonanie tego obowiązku przez skazanego będzie skutkowało podjęciem warunkowo umorzonego postępowania w stosunku do jego osoby. Ponadto w kasacji podniesiono zarzuty rażącej obrazy art. 434 § 1 k.p.k. i art. 41 § 2 k.k.s., która miała, zdaniem skarżących, istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego oraz przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
3 W odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Okręgowej w O. domagał się oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu bez udziału stron. Sąd Najwyższy zważył: Należało podzielić pogląd wyrażony w odpowiedzi na kasację, gdyż wytknięte przez skarżących uchybienia o charakterze bezwzględnych przyczyn odwoławczych nie obciążają prawomocnego wyroku. W toku całego postępowania przed Sądami obu instancji ani oskarżony, ani reprezentujący go na rozprawach i obrońca adwokat S. W. nie podnosili kwestii nieuczestniczenia w procesie innych jeszcze obrońców. Nie ma też w apelacji zarzutu wskazującego na niedziałanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji innych obrońców oskarżonego, które miałoby być rezultatem niezawiadomienia ich przez sąd o terminach czynności procesowych. Wysunięcie w kasacji zarzutu w formule wskazującej na uchybienie wymienione w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. jest całkowicie bezzasadne. Zgodnie z tym przepisem zaskarżone orzeczenie podlega uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, jeśli oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 k.p.k., a więc wtedy, gdy udział obrońcy był obligatoryjny, oraz w art. 80 k.p.k., tj. gdy musiał on mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji, jeżeli zarzucono mu zbrodnię lub był pozbawiony wolności. W niniejszym wypadku nie zachodziła żadna z sytuacji procesowych wymienionych w przytoczonych przepisach. Wszak postępowanie karne w sprawie K. B. toczyło się w pierwszej instancji przed Sądem Rejonowym, a oskarżony w toku całego procesu w obu instancjach miał obrońcę z wyboru w osobie adwokata S. W., ewentualnie innego obrońcę działającego w charakterze jego substytuta. Wręcz niezrozumiałe jest podniesienie w kasacji zarzutu wskazującego na uchybienie wymienione w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w odniesieniu do pkt II wyroku Sądu odwoławczego. Skarżący utrzymują, że orzeczone tym rozstrzygnięciem zobowiązanie K. B. do uiszczenia uszczuplonej należności publicznoprawnej w określonej kwocie jest niemożliwe do wykonania. Głoszenie przez autorów kasacji
4 takiego przekonania nie wskazuje wcale, że w wyroku Sądu Okręgowego rzeczywiście doszło do uchybienia, o którym mowa we wskazanym przepisie. Wszak polega ono na tym, verba legis, że zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia, uniemożliwiająca jego wykonanie. Skarżący nie podali na czym w niniejszym wypadku miałaby owa sprzeczność polegać. W istocie w sformułowaniu przytoczonego rozstrzygnięcia nie ma żadnej sprzeczności, tym bardziej uniemożliwiającej wykonanie orzeczenia. Pozostałe zarzuty zamieszczone w kasacji są niedopuszczalne i jako takie nie podlegały rozpoznaniu. Należy podkreślić, że od prawomocnego wyroku, którym orzeczono o warunkowym umorzeniu postępowania karnego strona może wnieść kasację na korzyść tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie przyjmuje się zgodnie, że inne zarzuty zawarte w takiej kasacji w ogóle nie mogą być przedmiotem rozpoznania (Kodeks postępowania karnego pod red. P. Hofmańskiego, t. III., Warszawa 2012, s. 253 – 254). W tym stanie rzeczy, wobec oczywistej bezzasadności podniesionych zarzutów, Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O obciążeniu oskarżonego K. B. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- V KK 157/17 2017-06-13Czy obrońcy skazanego mogą wnieść kasację na korzyść skazanego, jeśli orzeczono wobec niego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a zarzuty dotyczą uchybień innych niż bezwzględne podstawy od…
- II KK 124/14 2014-06-25Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 4, 5, 7 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 10 w zw. z art. 79 § 2 k.p.k., miało wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego, uzasadniając uwzględnienie kasacji?
- III KK 99/19 2019-04-24Czy naruszenie przepisów dotyczących udziału obrońcy w postępowaniu karnym, wskazane jako bezwzględna podstawa odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., może być skuteczną podstawą kasacji, jeśli nie miało miejsca w rzecz…
- V KK 115/24 2024-04-11Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego, oparta na zarzucie naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z zastąpieniem członków składu orzekającego, jest dopuszczalna, jeśli uchybienie to nie mieści się w istoci…
- III KK 238/21 2021-12-17Czy kasacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego od wyroku utrzymującego w mocy wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne jest dopuszczalna, jeśli nie podniesiono zarzutów z art. 439 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 77 § 1art. 38 ust. 1art. 77 § 1 KKart. 6 § 2 KKart. 9 § 3 KKart. 24 § 1 KKart. 66 § 1 KKart. 67 § 1 KKart. 20 KKart. 41 § 1 KKart. 41 § 2 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy