III KK 191/13
WyrokIzba Karna2013-11-05
Skład orzekający: Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego dotyczący oddalenia wniosku dowodowego przez sąd pierwszej instancji, jeśli zarzut ten nie był kwestionowany w apelacji, a sąd odwoławczy utrzymał wyrok sądu pierwszej instancji w mocy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację, która podnosiła zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego dotyczący oddalenia wniosku dowodowego przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut ten nie mógł być skutecznie podniesiony w kasacji, ponieważ nie był kwestionowany w apelacji, a sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 519 k.p.k., przedmiotem kasacji mogą być uchybienia sądu odwoławczego, a nie sądu pierwszej instancji, chyba że wystąpiły bezwzględne podstawy odwoławcze. Ponadto, kasacja nie jest trzecią instancją odwoławczą, a jedynie instrumentem eliminowania orzeczeń rażąco naruszających prawo.Stan faktyczny
Oskarżycielka prywatna K. Ż. wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający W. J. od zarzutu z art. 216 § 1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z nagrania i opinii biegłego z zakresu fonoskopii. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżycielkę prywatną kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 191/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2013 r., sprawy W. J. uniewinnionej od zarzutu z art. 216 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej K. Ż. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 marca 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 21 grudnia 2012 r., postanowił 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć oskarżycielkę prywatną kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012r., po rozpoznaniu sprawy z oskarżeń wzajemnych K. Ż. oraz W. J., skazał K. Ż. za czyn z art. 217 § 1 k.k. na karę grzywny z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, natomiast W. J. uniewinnił od zarzutu popełnienia czynu kwalifikowanego jako występek z art. 216 § 1 k.k., a także rozstrzygnął o kosztach postępowania. Apelację od tego wyroku wniosła K. Ż., zaskarżając go w całości. Orzeczeniu temu zarzuciła: błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na tym, że Sąd Rejonowy przyjął, iż dopuściła się czynu opisanego w prywatnym akcie oskarżenia; obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k. i art. 410
2 k.p.k., polegającą na oparciu treści wyroku na selektywnie wybranym materiale dowodowym ograniczającym się do wyjaśnień oskarżonej W. J., a pominięciu, nierzetelnej ocenie lub odmówieniu waloru wiarygodności, bez należytego i przekonywającego uzasadnienia szeregu innym dowodom wskazującym na niepopełnienie przez nią zarzucanego jej czynu, a nadto dowolną, sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania i nieopartą na wiedzy i doświadczeniu życiowym ocenę przedstawionych wyżej dowodów, co skutkowało uniewinnieniem W. J. K. Ż. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 marca 2013 r. zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego utrzymano w mocy, uznając apelację K. Ż. za oczywiście bezzasadną oraz orzeczono o kosztach postępowania. Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł pełnomocnik oskarżycielki prywatnej K. Ż., podnosząc jeden zarzut: „rażącego naruszenia prawa procesowego, wyrażającego się w zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z nagrania oraz z opinii biegłego z zakresu fonoskopii”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja pełnomocnika K. Ż., była bezzasadna w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zgodnie z art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435 k.p.k., art. 439 k.p.k. i art. 455 k.p.k., które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Ponadto, przepis art. 519 k.p.k. wprost przewiduje, że zaskarżony może zostać jedynie prawomocny wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie, co oznacza, że to uchybienia tego sądu, a nie sądu pierwszej instancji mogą być przedmiotem zarzutów kasacyjnych. Kasacja pełnomocnika oskarżycielki prywatnej została sporządzona w sposób bardzo nieprecyzyjny. Z treści zacytowanego zarzutu nie wynika bowiem, naruszenie jakich konkretnie przepisów podniósł skarżący, wskazując jedynie na
3 rażące naruszenie prawa procesowego. Tak postawiony zarzut nie spełnia wymagań określonych w art. 526 § 1 k.p.k., co nie jest bez znaczenia w kontekście przywołanego już przepisu art. 536 k.p.k. Dopiero w uzasadnieniu kasacji, pełnomocnik oskarżycielki prywatnej wymienił jako naruszone art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. Sąd odwoławczy w niniejszej sprawie nie zmieniał ustaleń faktycznych ani nie przeprowadzał postępowania dowodowego, a apelację oskarżycielki prywatnej uznał za oczywiście bezzasadną. W konsekwencji, wskazany w uzasadnieniu kasacji zarzut naruszenia art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. skierowany został de facto przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji i pozostawał w jaskrawej sprzeczności z ograniczeniami kasacyjnymi zawartymi w art. 519 k.p.k. Kasacja to jednak nadzwyczajny środek zaskarżenia i nie może być traktowana jako kolejna, trzecia instancja odwoławcza, a jest instrumentem eliminowania orzeczeń rażąco naruszających prawo bądź dotkniętych bezwzględnymi podstawami odwoławczymi – art. 523 § 1 k.p.k. Już sam fakt, że wskazany w uzasadnieniu kasacji zarzut i wspierająca go argumentacja oparte zostały wyłącznie na twierdzeniu, iż bezpodstawnie oddalony został wniosek dowodowy z nagrania i opinii fonoskopijnej, implikuje ocenę tej kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Ten wniosek dowodowy został bowiem złożony przed Sądem pierwszej instancji i to ten Sąd go oddalił na podstawie art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k., a w apelacji zasadność tego rozstrzygnięcia w ogóle nie była kwestionowana. Sąd ad quem nie był więc zobligowany do odnoszenia się w treści uzasadnienia wyroku do tego zagadnienia – art. 457 § 3 k.p.k. Skoro zatem to nie Sąd odwoławczy wniosek oddalił, a wobec treści apelacji, nie był też zobowiązany do szczegółowego przedstawienia swojego stanowiska w tej mierze, to w ogóle, w związku z tą kwestią, nie ma podstaw do stawiania mu zarzutu rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 523 § 1 k.p.k. Niemniej, także w płaszczyźnie merytorycznej stawiany przez skarżącego zarzut był chybiony. Sąd a quo w uzasadnieniu wyroku w sposób szczegółowy podał powody oddalenia wskazywanych w kasacji wniosków dowodowych. Skoro argumentacja te nie została zakwestionowana w apelacji, a Sąd ad quem w pełni podzielił rozstrzygnięcie Sądu a quo, to również w zakresie oddalenia wniosków
4 dowodowych uznał stanowisko Sądu Rejonowego za prawidłowe. Twierdzenie skarżącego, że Sąd odwoławczy „tego oczywistego uchybienia nie zauważył”, było całkowicie nieprzekonujące, już choćby w świetle faktu, że także autorka wcale nie nieporadnie sporządzonej apelacji oddalenia tego wniosku nie kwestionowała. W tym stanie rzeczy trzeba uznać, że nie wystąpiły żadne podstawy do twierdzenia, iż poprzez akceptację oddalenia wniosku dowodowego Sąd odwoławczy rażąco naruszył prawo procesowe i wydał orzeczenie sprzeczne z „podstawowymi zasadami postępowania karnego: prawdy materialnej i obiektywizmu”, jak ujął to skarżący. W konsekwencji przedstawionej powyżej motywacji, Sąd Najwyższy kasację pełnomocnika K. Ż. oddalił na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. obciążono oskarżycielkę prywatną kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Powiązane orzeczenia
- II KK 196/22 2022-09-08Czy Sąd Apelacyjny, utrzymując wyrok Sądu Okręgowego skazujący za zabójstwo, naruszył rażąco prawo procesowe, nie rozważając w pełni zarzutów apelacji dotyczących oceny dowodów i wymiaru kary?
- II KK 309/20 2020-10-28Czy Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, dopuścił się rażącego naruszenia prawa, w szczególności poprzez błędną ocenę dowodów i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ…
- IV KK 539/24 2025-02-05Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu apelacyjnego z powodu zarzucanych rażących naruszeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia?
- IV KK 317/19 2019-06-18Czy Sąd Najwyższy może oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, jeśli zarzuty dotyczą naruszenia przepisów procesowych, ale w istocie zmierzają do podważenia ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?
- II KK 178/23 2023-06-28Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać kasację dotyczącą błędów Sądu pierwszej instancji, jeśli sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację w granicach zarzutów?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 216 § 1 KKart. 217 § 1 KKart. 7 KPKart. 410art. 536 KPKart. 435 KPKart. 439 KPKart. 455 KPKart. 519 KPKart. 526 § 1 KPKart. 4 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy