III KK 252/22
WyrokIzba Karna2022-11-16
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Antoni Bojańczyk, Marek Motuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara łączna grzywny wymierzona w wysokości przekraczającej sumę kar jednostkowych grzywny, podlegających połączeniu, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wymierzenie kary łącznej grzywny w wysokości przekraczającej sumę kar jednostkowych grzywny, które podlegały połączeniu, stanowi rażące naruszenie przepisu art. 86 § 1 zd. pierwsze k.k. Naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia, uzasadniając uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim wydał wyrok łączny, w którym połączył kary grzywny orzeczone kilkoma wyrokami skazującymi. W ramach kary łącznej orzeczono grzywnę w wysokości 450 stawek dziennych, podczas gdy suma kar jednostkowych grzywny podlegających połączeniu wynosiła 390 stawek dziennych (100+150+100+40). Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez wymierzenie kary łącznej grzywny powyżej sumy kar podlegających połączeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny w zaskarżonej części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kamieniu Pomorskim do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 252/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca) SSN Marek Motuk w sprawie S. S., skazanego wyrokiem łącznym po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt II K 367/21 uchyla wyrok łączny w zaskarżonej części, tj. jego pkt 1 w zakresie orzeczenia o karze łącznej grzywny i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Kamieniu Pomorskim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem łącznym z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt II K 367/21, Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim w sprawie S. S. skazanego prawomocnymi wyrokami:
2 1. Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II K 148/20, za przestępstwo z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. popełnione w dniu 18 stycznia 2019 r. na karę grzywny w ilości 100 stawek dziennych po 20 złotych stawka, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 września 2019 r. na karę grzywny w ilości 150 stawek dziennych po 20 złotych stawka, za przestępstwo z art. 283 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. popełnione w dniu 21 października 2019 r. na karę grzywny w ilości 100 stawek dziennych po 20 złotych stawka; orzeczono karę łączną grzywny w ilości 350 stawek dziennych po 20 złotych stawka; 2. Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 137/20 za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. popełnione w dniu 8 grudnia 2019 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat, za przestępstwo z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 13 grudnia 2019 r. na karę grzywny w ilości 40 stawek dziennych po 20 złotych stawka; na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczono okres zatrzymania od 13 grudnia 2019 r. godz. 14:20 do 14 grudnia 2019 r. godz. 12:00; 3. Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K 73/21 za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 24 grudnia 2020 r. i za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. popełnione w dniu 22 grudnia 2020 r., tj. ciąg przestępstw opisany w art. 91 § 1 k.k. na karę grzywny w ilości 100 stawek dziennych po 20 złotych stawka; 4. Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II W 232/19 za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. popełnione w dniu 8 października 2019 r. na karę grzywny w kwocie 200 złotych; 5. Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 3 listopada 2020 r., sygn. akt II W 108/20 za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. popełnione w dniu 8 grudnia 2019 r. na karę grzywny w kwocie 1.000 złotych, na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary grzywny orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim o sygn. akt II K 148/20 i II K 137/20 i wymierzył skazanemu S. S. karę łączną grzywny w ilości 450 stawek dziennych określając wysokość jednej stawki w kwocie 20 złotych (pkt 1), na poczet
3 której zaliczył okres zatrzymania skazanego od 13 grudnia 2019 r. godz. 14:20 do 14 grudnia 2019 r. godz. 12:00 oraz grzywnę dotychczas uiszczoną (pkt 3). W pozostałym zakresie nieobjętym wyrokiem łącznym poszczególne rozstrzygnięcia opisanych w punkcie I wyroków uznał za podlegające odrębnemu wykonaniu (pkt 2), umorzył postępowanie co do wydania wyroku łącznego w sprawach o sygn. akt II K 73/21, II W 232/19 i II W 108/20 (pkt 4), a kosztami postępowania związanymi z wydaniem wyroku łącznego obciążył Skarb Państwa (pkt 5). Wyrok łączny nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 11 marca 2022 r. Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w zakresie zawartego w pkt. 1 jego części dyspozytywnej orzeczenia o karze łącznej grzywny i zarzucił rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej grzywny w wysokości 450 (czterysta pięćdziesiąt) stawek dziennych przy określeniu wysokości jednej stawki w kwocie 20 (dwudziestu) złotych, obejmującej orzeczone wobec S. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II K 148/20 kary jednostkowe grzywny w wysokości odpowiednio: 100 (sto) stawek dziennych po 20 (dwadzieścia) złotych każda, 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych po 20 (dwadzieścia) złotych każda oraz 100 (sto) stawek dziennych po 20 (dwadzieścia) złotych każda oraz karę grzywny w wysokości 40 (czterdziestu) stawek dziennych po 20 (dwadzieścia) złotych każda orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 137/20, a tym samym wymierzenie jej powyżej górnego progu wyznaczonego sumą kar podlegających łączeniu. W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Kamieniu Pomorskim do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd uzasadnione było jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 5 k.p.k.
4 Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 zd. pierwsze k.k. sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. Skoro przedmiotem zespolenia węzłem kary łącznej w niniejszej sprawie były kary jednostkowe grzywny orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 24 listopada 2020 r. (sygn. akt II K 148/20) i z dnia 21 grudnia 2020 r. (sygn. akt II K 137/20), wynoszące odpowiednio: 100, 150, 100 oraz 40 stawek dziennych grzywny, to najsurowsza kara łączna grzywny nie mogła przekroczyć normatywnego pułapu wyznaczonego przez sumę wszystkich orzeczonych stawek dziennych grzywny (nie przekraczając jednocześnie 810 stawek dziennych grzywny, co w niniejszej sprawie nie ma jednak znaczenia zważywszy na wysokość poszczególnych jednostkowych kar grzywny). Orzekając więc karę grzywny w wysokości 450 stawek grzywny Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 86 § 1 zd. pierwsze k.k., zaś naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia, przeciwko któremu obecnie Prokurator Generalny skierował nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony na korzyść skazanego. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części (pkt 1) i ⎯ w tym zakresie ⎯ przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kamieniu Pomorskim. W postępowaniu ponownym orzekając w przedmiocie łącznej kary grzywny stanowiącej wynik zastosowania instytucji kary łącznej do jednostkowych kar grzywny orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z 24 listopada 2020 r. (sygn. akt II K 148/20) i z 21 grudnia 2020 r. (sygn. akt II K 137/20) Sąd będzie miał na uwadze maksimum ustawowe przewidziane przez Kodeks karny dla kary grzywny stanowiącej wynik zagregowania jednostkowych kar tego typu w ramach kary łącznej, wyznaczające górną granicę możliwej do wymierzenia łącznej kary grzywny. Z tych względów orzeczono jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 342/13 2013-12-03Czy kara łączna grzywny wymierzona na podstawie art. 86 § 1 k.k. może być niższa od najwyższej kary jednostkowej grzywny orzeczonej w podlegających połączeniu wyrokach?
- III KK 280/12 2012-08-21Czy orzeczenie kary łącznej grzywny w wymiarze wyższym niż suma kar jednostkowych grzywny, podlegających łączeniu, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 386/25 2025-11-05Czy sąd orzekający karę łączną grzywny, błędnie przyjmując wymiar jednej z kar jednostkowych, narusza przepisy prawa materialnego i procesowego, co skutkuje rażącym naruszeniem prawa materialnego mającym istotny wpływ na…
- III KK 100/15 2015-04-15Czy wymierzenie kary łącznej grzywny w liczbie stawek dziennych przekraczającej sumę stawek dziennych kar jednostkowych, orzeczonych za poszczególne przestępstwa, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające isto…
- II KK 299/14 2015-01-29Czy orzeczenie kary łącznej grzywny w wymiarze niższym niż najwyższa z orzeczonych kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 13 § 2 KKart. 279 § 1 KKart. 283 KKart. 278 § 1 KKart. 62 ust. 1art. 12 § 2 KKart. 91 § 1 KKart. 119 § 1art. 85 KKart. 86 § 1 KKart. 86 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy