III KK 276/24

WyrokIzba Karna2024-11-19

Skład orzekający: Dariusz Kala, Marek Pietruszyński, Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy może orzekać w składzie jednoosobowym na rozprawie apelacyjnej w sprawach o przestępstwa skarbowe, powołując się na przepisy dotyczące stanu epidemii COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając nienależytą obsadę składu sądu odwoławczego jako bezwzględną przyczynę odwoławczą. Przepis art. 14fa ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19, zezwalający na jednoosobowy skład sądu w sprawach apelacyjnych, nie ma zastosowania do spraw o przestępstwa skarbowe, co potwierdza utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Kielcach utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, skazujący H.C. za przestępstwa z kodeksu karnego skarbowego i kodeksu karnego. Sąd odwoławczy orzekał w składzie jednoosobowym, powołując się na przepisy związane z pandemią COVID-19. Obrońca skazanej wniósł kasację, zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, zarządzając jednocześnie zwrot opłaty od kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 276/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka Protokolant Agnieszka Niewiadomska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego, w sprawie H. C. skazanej z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r., kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt IX Ka 1242/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 175/19, 1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2. zarządza zwrot uiszczonej opłaty od kasacji. Marek Pietruszyński Dariusz Kala Andrzej Stępka III KK 276/24 2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 31 grudnia 2022 r., sygn. II K 175/19, oskarżona H.C. została uznana za winną popełnienia przestępstw z kodeksu karnego skarbowego (art. 56 § 1 k.k.s., art. 60 § 2 k.k.s., art. 62 § 2 k.k.s. art. 76 § 1 k.k.s. i inn.), z kodeksu karnego ( art. 270 § 1 k.k.) i za ich popełnienie została skazana na karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten został zaskarżony apelacją obrońcy oskarżonej i Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. IX Ka 1242/23 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanej zarzucając sądowi odwoławczemu w szeregu zarzutach kasacyjnych: rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, prawa procesowego w zakresie oceny dowodów, kontroli odwoławczej zarzutów apelacyjnych oraz niewspółmierność orzeczonej wobec skazanej kary pozbawienia wolności i w konkluzji wniósł o uchylenie wyroków obu sądów i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W przedmiotowej sprawie, z urzędu ustalono zaistnienie uchybienia w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej – nienależytej obsady składu sądu odwoławczego ( art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), co obligowała Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku tego sąd niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. W tej sytuacji rozpoznanie zarzutów kasacyjnych było bezprzedmiotowe dla dalszego toku postępowania ( art. 436 k.p.k.). Z akt sprawy wynika, że sąd odwoławczy procedował na rozprawie apelacyjnej w składzie jednoosobowym, który to skład został określony zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, gdzie uzasadniono to dyspozycją art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( III KK 276/24 3 t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym unormowaniem, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeksu postępowania karnego o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli w pierwszej instancji orzekał w takim samym składzie. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika jednak, że przepis ten nie ma zastosowania do składu sądu na rozprawie apelacyjnej w sprawach o przestępstwa skarbowe ( zob. postanowienie z 13.06. 2023 r., I KZP 21/22, OSNK 2023, nr 7, poz. 31; wyrok z 20.10.2022 r., II KK 310/22 OSNK 2022, nr. 11, poz. 46). Nie można też przyjąć, że możliwość prowadzenia postępowania odwoławczego na rozprawie apelacyjnej była uzasadniona dyspozycją art. 449 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., skoro postępowanie przygotowawcze w tej sprawie zakończyło się w formie śledztwa. W świetle tych ustaleń teza postawiona na wstępie rozważań jawi się jako przekonująca. Zatem uchylając wyrok sądu odwoławczego należało sprawę przekazać temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w trakcie którego powinien dochować standardów procesowych w zakresie składu sądu. Z tych względów orzeczono jak w wyroku. Marek Pietruszyński Dariusz Kala Andrzej Stępka [WB] [ał]]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56 § 1 KKart. 38 § 2 pkt 1 KKart. 7 § 2 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 518 KPKart. 60 § 2 KKart. 62 § 2 KKart. 76 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 436 KPKart. 14fart. 449 § 2 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy